Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.4·3.4.85

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.4.85

P 3.4.85

क्अ इइ,१८४।१४-२४ रो इइइ,४०८-४०९ लङ्वदतिदेशे जुस्भावप्रतिषेधः । लङ्वदतिदेशे जुस्भावस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः । यान्तु वान्तु । लङः शाकटायनस्य एव इति जुस्भावः प्राप्नोति । उत्ववचनात् सिद्धम् । उत्वम् अत्र बाधकम् भविष्यति । अनवकाशाः हि विधयः बाधकाः भवन्ति । सावकाशम् च उत्वम् । कः अवकाशः । पचतु पठतु । अत्र अपि इकारलोपः प्राप्नोति । तत् यथा एव उत्वम् इकारलोपम् बाधते एवम् जुस्भावम् अपि बाधते । न बाधते । किम् कारणम् । येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति । न च अप्राप्ते इकारलोपे उत्वम् आरभ्यते । जुस्भावे पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च । अथ वा पुरस्तात् अपवादाः अनन्तरान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् उत्वम् इकारलोपम् बाधते जुभावम् न बाधते । एवम् तर्हि वक्ष्यति तत्र लङ्ग्रहणस्य प्रयोजनम् । लङ् एव यः लङ् तत्र यथा स्यात् । लङ्वद्भावेन यः लङ् तत्र मा भूत् इति ।

KA II,184.14-24 Ro III,408-409 laṅvadatideśe jusbhāvapratiṣedhaḥ . laṅvadatideśe jusbhāvasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . yāntu vāntu . laṅaḥ śākaṭāyanasya eva iti jusbhāvaḥ prāpnoti . utvavacanāt siddham . utvam atra bādhakam bhaviṣyati . anavakāśāḥ hi vidhayaḥ bādhakāḥ bhavanti . sāvakāśam ca utvam . kaḥ avakāśaḥ . pacatu paṭhatu . atra api ikāralopaḥ prāpnoti . tat yathā eva utvam ikāralopam bādhate evam jusbhāvam api bādhate . na bādhate . kim kāraṇam . yena na aprāpte tasya bādhanam bhavati . na ca aprāpte ikāralope utvam ārabhyate . jusbhāve punaḥ prāpte ca aprāpte ca . atha vā purastāt apavādāḥ anantarān vidhīn bādhante iti evam utvam ikāralopam bādhate jubhāvam na bādhate . evam tarhi vakṣyati tatra laṅgrahaṇasya prayojanam . laṅ eva yaḥ laṅ tatra yathā syāt . laṅvadbhāvena yaḥ laṅ tatra mā bhūt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.4.85

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.4.85, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.4.85), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text