Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.1·4.1.162

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.162

P 4.1.162

क्अ इइ,२६४।२३-२६५।८ रो इइइ,६१६-६१७ पौत्रप्रभृतेः गोत्रसञ्ज्ञायाम् यस्य अपत्यम् तस्य पौत्रप्रभृतिसञ्ज्ञाकरणम् । पौत्रप्रभृतेः गोत्रसञ्ज्ञायाम् यस्य अपत्यविवक्षा तस्य पौत्रप्रभृतेः गोत्रसञ्ज्ञा भवति इति वक्तव्यम् । गर्गः अपि हि कम् चित् प्रति पौत्रः कुशिकः अपि । तत्र मा भूत् । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । समर्थानाम् प्रथमात् वा इति वर्तते । समर्थानाम् प्रथमस्य यत् अपत्यम् पौत्रप्रभृति इति विज्ञायते । जीवद्वंश्यम् च कुत्सितम् । जीवद्वंश्यम् च कुत्सितम् गोत्रसञ्ज्ञम् भवति इति वक्तव्यम् । गार्ग्यः त्वम् जाल्म। वात्स्यः त्वम् जाल्म । का पुनः इह कुत्सा । पितृतः लोके व्यपदेशवता अस्वतन्त्रेण भवितव्यम् । यः इदानीम् पितृमान् स्वतन्त्रः भवति सः उच्यते गार्ग्यः त्वम् असि जाल्म । न त्वम् पितृतः व्यपदेशम् अर्हसि ।

KA II,264.23-265.8 Ro III,616-617 pautraprabhṛteḥ gotrasañjñāyām yasya apatyam tasya pautraprabhṛtisañjñākaraṇam . pautraprabhṛteḥ gotrasañjñāyām yasya apatyavivakṣā tasya pautraprabhṛteḥ gotrasañjñā bhavati iti vaktavyam . gargaḥ api hi kam cit prati pautraḥ kuśikaḥ api . tatra mā bhūt . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . samarthānām prathamāt vā iti vartate . samarthānām prathamasya yat apatyam pautraprabhṛti iti vijñāyate . jīvadvaṃśyam ca kutsitam . jīvadvaṃśyam ca kutsitam gotrasañjñam bhavati iti vaktavyam . gārgyaḥ tvam jālma. vātsyaḥ tvam jālma . kā punaḥ iha kutsā . pitṛtaḥ loke vyapadeśavatā asvatantreṇa bhavitavyam . yaḥ idānīm pitṛmān svatantraḥ bhavati saḥ ucyate gārgyaḥ tvam asi jālma . na tvam pitṛtaḥ vyapadeśam arhasi .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.1.162

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.162, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.1.162), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text