Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.1·4.1.90·4.1.90.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.90.1

P 4.1.90.1

क्अ इइ,२४२।१५-२३ रो इइइ,५६२-५६३ यूनि लुक् अचि इति चेत् प्रत्ययस्य अयथेष्टप्रसङ्गः । यूनि लुक् अचि इति चेत् प्रत्ययस्य अयथेष्टम् प्राप्नोति । अनिष्टे प्रत्यये अवस्थिते लुक् । अनिष्टप्रत्ययस्य श्रवणम् प्रस्ज्येत । सिद्धम् तु अविशेषेण लुग्वचनम् हलि च प्रतिषेधः । सिद्धम् एतत् । कथम् । अविशेषेण लुकम् उक्त्वा हलि न इति वक्ष्यामि । सिध्यति । सूत्रम् तर्हि भिद्यते । यथान्यासम् एव अस्तु । ननु च उक्तम् यूनि लुक् अचि इति चेत् प्रत्ययस्य अयथेष्टप्रसङ्गः इति । न एषः दोषः। अचि इति न एषा परसप्तमी । का तर्हि । विषयसप्तमी । अजादौ विषये इति । तत्र अचि विषये लुके कृते यः यतः प्रत्ययः प्राप्नोति सः ततः भविष्यति ।

KA II,242.15-23 Ro III,562-563 yūni luk aci iti cet pratyayasya ayatheṣṭaprasaṅgaḥ . yūni luk aci iti cet pratyayasya ayatheṣṭam prāpnoti . aniṣṭe pratyaye avasthite luk . aniṣṭapratyayasya śravaṇam prasjyeta . siddham tu aviśeṣeṇa lugvacanam hali ca pratiṣedhaḥ . siddham etat . katham . aviśeṣeṇa lukam uktvā hali na iti vakṣyāmi . sidhyati . sūtram tarhi bhidyate . yathānyāsam eva astu . nanu ca uktam yūni luk aci iti cet pratyayasya ayatheṣṭaprasaṅgaḥ iti . na eṣaḥ doṣaḥ. aci iti na eṣā parasaptamī . kā tarhi . viṣayasaptamī . ajādau viṣaye iti . tatra aci viṣaye luke kṛte yaḥ yataḥ pratyayaḥ prāpnoti saḥ tataḥ bhaviṣyati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.1.90.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.1.90.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.1.90.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text