क्अ इइ,२४२।२४-२४३।१९ रो इइइ,५६३-५६५ कानि पुनः अस्य योगस्य प्रयोजनानि । प्रयोजनम् सौवीरगोत्रेभ्यः णठक्छाः । ण । फाण्टाहृतेः अपत्यम् माणवकः फाण्टाहृतः । फाण्टहृतस्य यूनः छात्राः फाण्टाहृताः । ण । ठक् । भागवित्तेः अपत्यम् माणवकः भागवित्तिकः । भागवित्तिकस्य यूनः छात्राः भागवित्ताः । ठक् । तैलायनेः अपत्यम् माणवकः तैलायनीयः । तैलायनीय यूनः छात्राः तैलायनीयाः । इञ्ण्यौ सर्वत्र । इञ्ण्यौ सर्वत्र प्रयोजनम् । औपगवेः यूनः छात्राः औपगवीयाः । वृद्धवदतिदेशे सति इञः गोत्रे इति अण् प्राप्नोति । न एषः दोषः । प्रत्याख्यायते असौ अतिदेशः । कथम् यानि प्रयोजनानि । तानि ज्ञापकेन सिद्धानि । यत्खच्छान्तात् तर्हि इञः प्रयोजनम् । यत् । श्वशुरस्य अपत्यम् श्वशुर्यः । श्वशुर्यस्य अपत्यम् श्वाशुरिः । श्वाशुरेः यूनः छात्राः श्वाशुराः । यत् । ख । कुलस्य अपत्यम् कुलीनः । कुलीनस्य अपत्यम् कौलीनिः । कौलीनेः यूनः छात्राः कौलीनाः । ख । छ । स्वसुः अपत्यम् स्वस्रीयः । स्वस्रीयस्य अपत्यम् स्वास्रीयिः । स्वास्रीयेः यूनः छात्राः स्वास्रीयाः । एतानि अपि हि न सन्ति प्रयोजनानि । अत्र अपि यूनि श्वशुर्यः कुलीनः स्वस्रीयः इति एव भवितव्यम् । उक्तम् एतत् अणिञोः लुकि अब्राह्मणगोत्रमात्रात् युवप्रत्ययस्य उपसङ्ख्यानम् इति । अब्राह्मणगोत्रमात्रात् इति उच्यते । न च एतत् अब्राह्मणगोत्रमात्रम् । अब्राह्मणगोत्रमात्रात् इति न अयम् पर्युदासः यत् अन्यत् ब्राह्मणगोत्रमात्रात् इति । किम् तर्हि प्रसज्य अयम् प्रतिषेधः ब्राह्मणगोत्रमात्रात् न इति । अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् मायुरिः कापोतिः कापिञ्जलिः इति एवमर्थम् । एवम् तर्हि अण्ण्यौ सर्वत्र प्रयोजनम् । अण् । ग्लुचुकायनेः अपत्यम् माणवकः ग्लौचुकायनः । ग्लौचुकायनस्य यूनः छात्राः ग्लौचुकायनाः । ण्यः च कापिञ्जलाद्यर्थम् । कापिञ्जलेः अपत्यम् माणवकः कापिञ्जलाद्यः । तस्य यूनः छात्राः कापिञ्जलादाः ।
KA II,242.24-243.19 Ro III,563-565 kāni punaḥ asya yogasya prayojanāni . prayojanam sauvīragotrebhyaḥ ṇaṭhakchāḥ . ṇa . phāṇṭāhṛteḥ apatyam māṇavakaḥ phāṇṭāhṛtaḥ . phāṇṭahṛtasya yūnaḥ chātrāḥ phāṇṭāhṛtāḥ . ṇa . ṭhak . bhāgavitteḥ apatyam māṇavakaḥ bhāgavittikaḥ . bhāgavittikasya yūnaḥ chātrāḥ bhāgavittāḥ . ṭhak . tailāyaneḥ apatyam māṇavakaḥ tailāyanīyaḥ . tailāyanīya yūnaḥ chātrāḥ tailāyanīyāḥ . iñṇyau sarvatra . iñṇyau sarvatra prayojanam . aupagaveḥ yūnaḥ chātrāḥ aupagavīyāḥ . vṛddhavadatideśe sati iñaḥ gotre iti aṇ prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . pratyākhyāyate asau atideśaḥ . katham yāni prayojanāni . tāni jñāpakena siddhāni . yatkhacchāntāt tarhi iñaḥ prayojanam . yat . śvaśurasya apatyam śvaśuryaḥ . śvaśuryasya apatyam śvāśuriḥ . śvāśureḥ yūnaḥ chātrāḥ śvāśurāḥ . yat . kha . kulasya apatyam kulīnaḥ . kulīnasya apatyam kaulīniḥ . kaulīneḥ yūnaḥ chātrāḥ kaulīnāḥ . kha . cha . svasuḥ apatyam svasrīyaḥ . svasrīyasya apatyam svāsrīyiḥ . svāsrīyeḥ yūnaḥ chātrāḥ svāsrīyāḥ . etāni api hi na santi prayojanāni . atra api yūni śvaśuryaḥ kulīnaḥ svasrīyaḥ iti eva bhavitavyam . uktam etat aṇiñoḥ luki abrāhmaṇagotramātrāt yuvapratyayasya upasaṅkhyānam iti . abrāhmaṇagotramātrāt iti ucyate . na ca etat abrāhmaṇagotramātram . abrāhmaṇagotramātrāt iti na ayam paryudāsaḥ yat anyat brāhmaṇagotramātrāt iti . kim tarhi prasajya ayam pratiṣedhaḥ brāhmaṇagotramātrāt na iti . avaśyam ca etat evam vijñeyam māyuriḥ kāpotiḥ kāpiñjaliḥ iti evamartham . evam tarhi aṇṇyau sarvatra prayojanam . aṇ . glucukāyaneḥ apatyam māṇavakaḥ glaucukāyanaḥ . glaucukāyanasya yūnaḥ chātrāḥ glaucukāyanāḥ . ṇyaḥ ca kāpiñjalādyartham . kāpiñjaleḥ apatyam māṇavakaḥ kāpiñjalādyaḥ . tasya yūnaḥ chātrāḥ kāpiñjalādāḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.