Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.3·4.3.4

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.3.4

P 4.3.4

क्अ इइ,३०३।९-१६ रो इइइ,६९१-६९२ अर्धात् यद्विधाने सपूर्वात् ठञ् । अर्धात् यद्विधाने सपूर्वात् ठञ् वक्तव्यः । बालेयार्धिकः गौतमार्धिकः । दिक्पूर्वपदात् यत् च । दिक्पूर्वपदात् यत् च ठञ् च वक्तव्यः । पूर्वार्ध्यः पौर्वार्धिकः दक्षिणार्ध्यः दाक्षिणार्धिकः उत्तरार्ध्यः औत्तरार्धिकः । किमर्थम् इदम् उच्यते यदा आद्यन्यासे एव दिक्पूर्वपदात् अर्धात् उभयम् उच्यते । इदम् अद्य अपूर्वम् क्रियते : अर्धात् यद्विधाने सपूर्वात् ठञ् इति । तत् द्वेष्यम् विजानीयात् : सर्वम् विकल्पते इति । तत् आचार्यः सुहृत् भूत्वा अन्वाचष्ते : दिक्पूर्वपदात् यथान्यासम् एव भवति इति ।

KA II,303.9-16 Ro III,691-692 ardhāt yadvidhāne sapūrvāt ṭhañ . ardhāt yadvidhāne sapūrvāt ṭhañ vaktavyaḥ . bāleyārdhikaḥ gautamārdhikaḥ . dikpūrvapadāt yat ca . dikpūrvapadāt yat ca ṭhañ ca vaktavyaḥ . pūrvārdhyaḥ paurvārdhikaḥ dakṣiṇārdhyaḥ dākṣiṇārdhikaḥ uttarārdhyaḥ auttarārdhikaḥ . kimartham idam ucyate yadā ādyanyāse eva dikpūrvapadāt ardhāt ubhayam ucyate . idam adya apūrvam kriyate : ardhāt yadvidhāne sapūrvāt ṭhañ iti . tat dveṣyam vijānīyāt : sarvam vikalpate iti . tat ācāryaḥ suhṛt bhūtvā anvācaṣte : dikpūrvapadāt yathānyāsam eva bhavati iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.3.4

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.3.4, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.3.4), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text