क्अ इइ।३७६।८-३७७।४ रो इव्।११२-११४ कटच्प्रकरणे अलाबूतिलोमाभ्यः रजसि उपसङ्ख्यानम् । कटच्प्रकरणे अलाबूतिलोमाभ्यः रजसि अभिधेये उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । अलाबूकटः । तिलकटः । उमाकटः । भङ्गायाः च । भङ्गायाः च इति वक्तव्यम् । भङ्गाकटः । गोष्ठादयः स्थानादिषु पशुनामादिभ्यः । गोष्ठादयः प्रत्ययाः स्थानादिषु अर्थेषु पशुनामादिभ्यः वक्तव्याः । गोगोष्ठम् । अविगोष्ठम् । कटच् च वक्तव्यः । अविकटः उष्ट्रकटः । पटच् च वक्तव्यः । अविपटः उष्ट्रपटः । गोयुगशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः । उष्ट्रगोयुगम् । खरगोयुगम् । तैलशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः । इङ्गुदतैलम् । सर्षपतैलम् । शाकटशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः । इक्षुशाकटम् । मूलशाकटम् । शाकिनशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः । इक्षुशाकिनम् मूलशाकिनम् । उपमानात् वा सिद्धम् । उपमानात् वा सिद्धम् एतत् । गवाम् स्थानम् गोष्ठम् । यथा गवम् तद्वत् उष्ट्राणाम् । कटच् वक्तव्यः इति । यथा नानाद्रव्याणाम् सङ्घातः कटः एवम् अवयः संहताः अविकटः । पटत् च वक्तयः इति । यथा पटः प्रस्तीर्णः एवम् अवयः प्रस्तीर्णाः अविपटः । गोयुगशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः इति । गोः युगम् गोयुगम् । यथा गोः तद्वत् उष्ट्रस्य । उष्ट्रगोयुगम् । तैलशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः इति । प्रकृत्यन्तरम् तैलशब्दः विकारे वर्तते । एवम् च कृत्वा तिलतैलम् इति अपि सिद्धम् भवति । शाकटशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः एव । शाकिनशब्दः च प्रत्ययः वक्तव्यः एव ।
KA II.376.8-377.4 Ro IV.112-114 kaṭacprakaraṇe alābūtilomābhyaḥ rajasi upasaṅkhyānam . kaṭacprakaraṇe alābūtilomābhyaḥ rajasi abhidheye upasaṅkhyānam kartavyam . alābūkaṭaḥ . tilakaṭaḥ . umākaṭaḥ . bhaṅgāyāḥ ca . bhaṅgāyāḥ ca iti vaktavyam . bhaṅgākaṭaḥ . goṣṭhādayaḥ sthānādiṣu paśunāmādibhyaḥ . goṣṭhādayaḥ pratyayāḥ sthānādiṣu artheṣu paśunāmādibhyaḥ vaktavyāḥ . gogoṣṭham . avigoṣṭham . kaṭac ca vaktavyaḥ . avikaṭaḥ uṣṭrakaṭaḥ . paṭac ca vaktavyaḥ . avipaṭaḥ uṣṭrapaṭaḥ . goyugaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ . uṣṭragoyugam . kharagoyugam . tailaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ . iṅgudatailam . sarṣapatailam . śākaṭaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ . ikṣuśākaṭam . mūlaśākaṭam . śākinaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ . ikṣuśākinam mūlaśākinam . upamānāt vā siddham . upamānāt vā siddham etat . gavām sthānam goṣṭham . yathā gavam tadvat uṣṭrāṇām . kaṭac vaktavyaḥ iti . yathā nānādravyāṇām saṅghātaḥ kaṭaḥ evam avayaḥ saṃhatāḥ avikaṭaḥ . paṭat ca vaktayaḥ iti . yathā paṭaḥ prastīrṇaḥ evam avayaḥ prastīrṇāḥ avipaṭaḥ . goyugaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ iti . goḥ yugam goyugam . yathā goḥ tadvat uṣṭrasya . uṣṭragoyugam . tailaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ iti . prakṛtyantaram tailaśabdaḥ vikāre vartate . evam ca kṛtvā tilatailam iti api siddham bhavati . śākaṭaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ eva . śākinaśabdaḥ ca pratyayaḥ vaktavyaḥ eva .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.