Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·5·5.2·5.2.46

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.2.46

P 5.2.46

क्अ इइ।३८१।७-१६ रो इव्।१२५-१२६ किमर्थम् शद्ग्रहणे अन्तग्रहणम् । शद्ग्रहणे अन्तग्रहणम् प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः तदादेः अधिकार्थम् । शद्ग्रहणे अन्तग्रहणम् क्रियते । प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः विहितः तदादेः तदन्तस्य ग्रहणम् भवति इति इह न प्राप्नोति : एकत्रिंशम् शतम् । इष्यते च अत्र अपि स्यात् इति । तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति अन्तग्रहणम् । एवमर्थम् इदम् उच्यते । अस्ति प्रयोजनम् एतत् । किम् तर्हि इति । सङ्ख्याग्रहणम् च । सङ्ख्याग्रहणम् च कर्तव्यम् । इह मा भूत् । गोत्रिंशत् अधिकर्म् अस्मिन् शते इति । विंशतेः च । विंशतेः च अन्तग्रहणम् कर्तव्यम् । इह अपि यथा स्यात् । एकविंशम् शतम् । चकारात् सङ्ख्याग्रहणम् च कर्तव्यम् । इह मा भूत् । गोविंशतिः अधिकम् अस्मिन् शते इति ।

KA II.381.7-16 Ro IV.125-126 kimartham śadgrahaṇe antagrahaṇam . śadgrahaṇe antagrahaṇam pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ adhikārtham . śadgrahaṇe antagrahaṇam kriyate . pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ vihitaḥ tadādeḥ tadantasya grahaṇam bhavati iti iha na prāpnoti : ekatriṃśam śatam . iṣyate ca atra api syāt iti . tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti antagrahaṇam . evamartham idam ucyate . asti prayojanam etat . kim tarhi iti . saṅkhyāgrahaṇam ca . saṅkhyāgrahaṇam ca kartavyam . iha mā bhūt . gotriṃśat adhikarm asmin śate iti . viṃśateḥ ca . viṃśateḥ ca antagrahaṇam kartavyam . iha api yathā syāt . ekaviṃśam śatam . cakārāt saṅkhyāgrahaṇam ca kartavyam . iha mā bhūt . goviṃśatiḥ adhikam asmin śate iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/5.2.46

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.2.46, in HREEM (hreem.cc/library/P/5.2.46), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text