क्अ इइ।३८१।१८-३८२।१६ रो इव्।१२६-१२९ निमाने गुणिनि । निमाने गुणिनि इति वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । गुणेषु मा भूत् । भूयसः । भूयसः इति च वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । भूयसः वाचिकायाः सङ्ख्यायाः उत्पत्तिः यथा स्यात् अल्पीयसः वाचिकायाः सङ्ख्यायाः उत्पत्तिः मा भूत् इति । एकः अन्यतरः । एकः चेत् अन्यतरः भवति इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् । द्वौ यवानाम् त्रयः उदश्वितः इति । समानानाम् । समानानाम् च इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् । एकः यवानाम् अध्यर्धः उदश्वितः इति । तत् तर्हि बहु वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । यत् तावत् उच्यते । गुणिनि इति वक्तव्यम् इति । न वक्तव्यम् । गुणेषु कस्मात् न भवति । अस्य इति वर्तते । यत् उक्तम् भूयसः इति वक्तव्यम् इति । न वक्तव्यम् । अल्पीयसः वाचिकायाः सङ्ख्यायाः उत्पत्तिः कस्मात् न भवति । अनभिधानात् । यत् उक्तम् एकः चेत् अन्यतरः भवति इति वक्तव्यम् इति । न वक्तव्यम् । कस्मात् न भवति द्वौ यवानाम् त्रयः उदश्वितः इति । तन्त्रम् विभक्तिनिर्देशः । यत् अपि उच्यते समानानाम् च इति वक्तव्यम् इति । न वक्तव्यम् । कस्मात् न भवति एकः यवानाम् अध्यर्धः उदश्वितः इति । अनभिधानात् । निमेये च अपि दृश्यते । निमेये च अपि प्रत्ययः दृश्यते । द्विमयाः यवाः । त्रिमयाः । किम् पुनः इह निमानम् किम् निमेयम् यावता उभयम् त्यज्यते । सत्यम् एवम् एतत् । क्व चित् तु का चित् प्रसृततरा गतिः भवति । तत् यथा । समाने त्यागे धान्यम् विक्रीणिते यवान् विक्रीणीते इति उच्यते । न कः चित् आह कार्षापणम् विक्रीणिते इति । अथ वा येन अधिगम्यते तत् निमानम् । यत् अधिमयते तत् निमेयम् ।
KA II.381.18-382.16 Ro IV.126-129 nimāne guṇini . nimāne guṇini iti vaktavyam . kim prayojanam . guṇeṣu mā bhūt . bhūyasaḥ . bhūyasaḥ iti ca vaktavyam . kim prayojanam . bhūyasaḥ vācikāyāḥ saṅkhyāyāḥ utpattiḥ yathā syāt alpīyasaḥ vācikāyāḥ saṅkhyāyāḥ utpattiḥ mā bhūt iti . ekaḥ anyataraḥ . ekaḥ cet anyataraḥ bhavati iti vaktavyam . iha mā bhūt . dvau yavānām trayaḥ udaśvitaḥ iti . samānānām . samānānām ca iti vaktavyam . iha mā bhūt . ekaḥ yavānām adhyardhaḥ udaśvitaḥ iti . tat tarhi bahu vaktavyam . na vaktavyam . yat tāvat ucyate . guṇini iti vaktavyam iti . na vaktavyam . guṇeṣu kasmāt na bhavati . asya iti vartate . yat uktam bhūyasaḥ iti vaktavyam iti . na vaktavyam . alpīyasaḥ vācikāyāḥ saṅkhyāyāḥ utpattiḥ kasmāt na bhavati . anabhidhānāt . yat uktam ekaḥ cet anyataraḥ bhavati iti vaktavyam iti . na vaktavyam . kasmāt na bhavati dvau yavānām trayaḥ udaśvitaḥ iti . tantram vibhaktinirdeśaḥ . yat api ucyate samānānām ca iti vaktavyam iti . na vaktavyam . kasmāt na bhavati ekaḥ yavānām adhyardhaḥ udaśvitaḥ iti . anabhidhānāt . nimeye ca api dṛśyate . nimeye ca api pratyayaḥ dṛśyate . dvimayāḥ yavāḥ . trimayāḥ . kim punaḥ iha nimānam kim nimeyam yāvatā ubhayam tyajyate . satyam evam etat . kva cit tu kā cit prasṛtatarā gatiḥ bhavati . tat yathā . samāne tyāge dhānyam vikrīṇite yavān vikrīṇīte iti ucyate . na kaḥ cit āha kārṣāpaṇam vikrīṇite iti . atha vā yena adhigamyate tat nimānam . yat adhimayate tat nimeyam .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.