Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.1·6.1.12·6.1.12.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.12.1

P 6.1.12.1

क्अ इइइ।१६।९-२३ रो इव्।३१७-३१८ दाश्वान् इति किम् निपात्यते । दाशेः वसौ द्वित्वेट्प्रतिषेधौ । दाशेः वसौ द्वित्वेट्प्रतिषेधौ निपात्येते । दाश्वंसः दाशुषः सुतम् । दाश्वान् । साह्वान् इति किम् निपात्यते । सहेः दीर्घत्वम् च । किम् च । द्वित्वेट्प्रतिषेधौ च । साह्वान् बलाहकः । साह्वान् । मीढ्वान् इति किम् निपात्यते । मिहेः ढत्वम् च । किम् च । यत् च पूर्वयोः । किम् च पूर्वयोः । द्वित्वेट्प्रतिषेधौ दीर्घत्वम् च । मीढ्वः तोकय तनयाय मृडय । यथा इयम् इन्द्र मीढ्वः । मह्यर्थः वै गम्यते । कः पुनः मह्यर्थः । महतिः दानकर्मा । अतः किम् । इत्वम् अपि निपात्यम् । मह्यर्थः इति चेत् मिहेः तदर्थत्वात् सिद्धम् । मह्यर्थः इति चेत् मिहिः अपि मह्यर्थे वर्तते । कथम् पुनः अन्यः नाम अन्यस्य अर्थे वर्तते । बह्वर्थाः अपि धातवः भवन्ति इति । अस्ति पुनः अन्यत्र अपि क्व चित् मिहिः मह्यर्थे वर्तते । अस्ति इति आह । मिहेः मेघः । मेघः च कस्मात् भवति । अपः ददाति इति ।

KA III.16.9-23 Ro IV.317-318 dāśvān iti kim nipātyate . dāśeḥ vasau dvitveṭpratiṣedhau . dāśeḥ vasau dvitveṭpratiṣedhau nipātyete . dāśvaṃsaḥ dāśuṣaḥ sutam . dāśvān . sāhvān iti kim nipātyate . saheḥ dīrghatvam ca . kim ca . dvitveṭpratiṣedhau ca . sāhvān balāhakaḥ . sāhvān . mīḍhvān iti kim nipātyate . miheḥ ḍhatvam ca . kim ca . yat ca pūrvayoḥ . kim ca pūrvayoḥ . dvitveṭpratiṣedhau dīrghatvam ca . mīḍhvaḥ tokaya tanayāya mṛḍaya . yathā iyam indra mīḍhvaḥ . mahyarthaḥ vai gamyate . kaḥ punaḥ mahyarthaḥ . mahatiḥ dānakarmā . ataḥ kim . itvam api nipātyam . mahyarthaḥ iti cet miheḥ tadarthatvāt siddham . mahyarthaḥ iti cet mihiḥ api mahyarthe vartate . katham punaḥ anyaḥ nāma anyasya arthe vartate . bahvarthāḥ api dhātavaḥ bhavanti iti . asti punaḥ anyatra api kva cit mihiḥ mahyarthe vartate . asti iti āha . miheḥ meghaḥ . meghaḥ ca kasmāt bhavati . apaḥ dadāti iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.1.12.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.12.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.1.12.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text