Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.1·6.1.125·6.1.125.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.125.1

P 6.1.125.1

क्अ इइइ।८७।२४-८८।११ रो इव्।४६४-४६५ नित्यग्रहणम् किमर्थम् । विभाषा मा भूत् इति । म एतत् अस्ति प्रयोजनम् । पूर्वस्मिन् एव योगे विभाषाग्रहणम् निवृत्तम् । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । प्लुतप्रगृह्याणम् अचि प्रकृतिभावः एव यथा स्यात् । यत् अन्यत् प्राप्नोति तत् मा भूत् इति । किम् च अन्यत् प्राप्नोति । शाकलम् । सिन्नित्यसमासयोः शाकलप्रतिषेधम् वक्ष्यति । सः न वक्तव्यः भवति । अथ अज्ग्रहणम् किमर्थम् । अचि प्रकृतिभावः यथा स्यात् । प्लुतप्रगृह्येषु अज्ग्रहणम् अनर्थकम् अधिकारात् सिद्धम् । प्लुतप्रगृह्येषु अज्ग्रहणम् अनर्थकम् । किम् कारणम् । अधिकारात् एव सिद्धम् । अचि इति प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । इकः यण् अचि इति । तत् तु तस्मिन् प्रकृतिभावार्थम् । तत् तु द्वितीयम् अज्ग्रहणम् कर्तव्यम् प्रकृतिभावार्थम् । तस्मिन् अचि पूर्वस्य प्रकृतिभावः यथा स्यात् । इह मा भूत् । जानु उ अस्य रुजति । जानू अस्य रुजति । जान्व् अस्य रुजति इति ।

KA III.87.24-88.11 Ro IV.464-465 nityagrahaṇam kimartham . vibhāṣā mā bhūt iti . ma etat asti prayojanam . pūrvasmin eva yoge vibhāṣāgrahaṇam nivṛttam . idam tarhi prayojanam . plutapragṛhyāṇam aci prakṛtibhāvaḥ eva yathā syāt . yat anyat prāpnoti tat mā bhūt iti . kim ca anyat prāpnoti . śākalam . sinnityasamāsayoḥ śākalapratiṣedham vakṣyati . saḥ na vaktavyaḥ bhavati . atha ajgrahaṇam kimartham . aci prakṛtibhāvaḥ yathā syāt . plutapragṛhyeṣu ajgrahaṇam anarthakam adhikārāt siddham . plutapragṛhyeṣu ajgrahaṇam anarthakam . kim kāraṇam . adhikārāt eva siddham . aci iti prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . ikaḥ yaṇ aci iti . tat tu tasmin prakṛtibhāvārtham . tat tu dvitīyam ajgrahaṇam kartavyam prakṛtibhāvārtham . tasmin aci pūrvasya prakṛtibhāvaḥ yathā syāt . iha mā bhūt . jānu u asya rujati . jānū asya rujati . jānv asya rujati iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.1.125.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.125.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.1.125.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text