क्अ इइइ।१०१।१४-१०२।२ रो इव्।४९४-४९५ अनुदात्तस्य इति किमर्थम् । प्रासङ्गम् वहति प्रासङ्ग्यः । उदात्तलोपे स्वरितोदात्तयोः अभावात् अनुदात्तग्रहणानर्थक्यम् । उदात्तलोपे स्वरितोदात्तयोः अभावात् अनुदात्तग्रहणम् अनर्थकम् । ह हि कः चित् उदात्तः उदात्ते स्वरिते वा लुप्यते । सर्वः अनुदात्ते एव । नन् च अयम् उदात्तः स्वरिते लुप्यते । प्रासङ्गम् वहति प्रासङ्ग्यः इति । एषः अपि निघाते कृते अनुदात्ते एव लुप्यते । इदम् इह सम्प्रधार्यम् । निघातः क्रियताम् लोपः इति । किम् अत्र कर्तव्यम् । परत्वात् लोपः । एवम् तर्हि अयम् अद्य निघातस्वरः सर्वस्वराणाम् अपवादः । न च अपवादविषये उत्सर्गः भिनिविशते । पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गाः । प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उत्सर्गः अभिनिविशते । तत् न तावत् अत्र कदा चित् थाथादिस्वरः भवति । अपवादम् निघातम् प्रतीक्षते । तत्र निघातः क्रियताम् लोपः इति यदि अपि परत्वात् लोपः सः असौ अविद्यमानोदात्तः अनुदात्तः लुप्यते ।
KA III.101.14-102.2 Ro IV.494-495 anudāttasya iti kimartham . prāsaṅgam vahati prāsaṅgyaḥ . udāttalope svaritodāttayoḥ abhāvāt anudāttagrahaṇānarthakyam . udāttalope svaritodāttayoḥ abhāvāt anudāttagrahaṇam anarthakam . ha hi kaḥ cit udāttaḥ udātte svarite vā lupyate . sarvaḥ anudātte eva . nan ca ayam udāttaḥ svarite lupyate . prāsaṅgam vahati prāsaṅgyaḥ iti . eṣaḥ api nighāte kṛte anudātte eva lupyate . idam iha sampradhāryam . nighātaḥ kriyatām lopaḥ iti . kim atra kartavyam . paratvāt lopaḥ . evam tarhi ayam adya nighātasvaraḥ sarvasvarāṇām apavādaḥ . na ca apavādaviṣaye utsargaḥ bhiniviśate . pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargāḥ . prakalpya vā apavādaviṣayam tataḥ utsargaḥ abhiniviśate . tat na tāvat atra kadā cit thāthādisvaraḥ bhavati . apavādam nighātam pratīkṣate . tatra nighātaḥ kriyatām lopaḥ iti yadi api paratvāt lopaḥ saḥ asau avidyamānodāttaḥ anudāttaḥ lupyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.