क्अ इइइ।४५।४-२० रो इव्।३७५-३७६ दर्विजागृव्योः प्रतिषेधः वक्तव्यः : दर्विः , जागृविः । किम् उच्यते दर्विजागृव्योः प्रतिषेधः वक्तव्यः इति यदा अपृक्तस्य इति उच्यति । भवति वै किम् चित् आचार्याः क्रियमाणम् अपि चोदयन्ति । तत् वा कर्तव्यम् दर्विजागृव्योः वा प्रतिषेधः वक्तव्यः ।वेः लोपे दर्विजागृव्योः अप्रतिषेधः अनुनासिकपरत्वात् । वेः लोपे दर्विजागृव्योः अप्रतिषेधः । अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः । लोपः कस्मात् न भवति । अनुनासिकपरत्वात् । अनुनासिकपरस्य विशब्दस्य ग्रहणम् न च अत्र अनुनासिकपरः विशब्दः । शुद्धपरः च अत्र विशब्दः । यदि अनुनासिकपरस्य विशब्दस्य ग्रहणम् इति उच्यते घृतस्पृक्, दलस्पृक् , अत्र न प्राप्नोति । न हि एतस्मात् विशब्दात् अनुनासिकम् परम् पश्यामः । अनुनासिकपरत्वात् इति न एवम् विज्ञायते । अनुनासिकः परः अस्मात् सः अयम् अनुनासिकपरः , अनुनासिकपरत्वात् इति । कथम् तर्हि । अनुनासिकः परः अस्मिन् सः अयम् अनुनासिकपरः , अनुनासिकपरत्वात् इति । एवम् अपि प्रियदर्वि , अत्र प्राप्नोति । असिद्धः अत्र अनुनासिकः । एवम् अपि धात्वन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः । इवि दिवि धिवि । धात्वन्तस्य च अर्थवद्ग्रहणात् । अर्थवतः विशब्दस्य ग्रहणम् । न धात्वन्तः अर्थवान् । वस्य वा अनुनासिकत्वात् सिद्धम् । अथ वा वकारस्य एव इदम् अनुनासिकस्य ग्रहणम् । सन्ति हि यणः सानुनासिकाः निरनुनासिकाः च ।
KA III.45.4-20 Ro IV.375-376 darvijāgṛvyoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : darviḥ , jāgṛviḥ . kim ucyate darvijāgṛvyoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ iti yadā apṛktasya iti ucyati . bhavati vai kim cit ācāryāḥ kriyamāṇam api codayanti . tat vā kartavyam darvijāgṛvyoḥ vā pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .veḥ lope darvijāgṛvyoḥ apratiṣedhaḥ anunāsikaparatvāt . veḥ lope darvijāgṛvyoḥ apratiṣedhaḥ . anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ . lopaḥ kasmāt na bhavati . anunāsikaparatvāt . anunāsikaparasya viśabdasya grahaṇam na ca atra anunāsikaparaḥ viśabdaḥ . śuddhaparaḥ ca atra viśabdaḥ . yadi anunāsikaparasya viśabdasya grahaṇam iti ucyate ghṛtaspṛk, dalaspṛk , atra na prāpnoti . na hi etasmāt viśabdāt anunāsikam param paśyāmaḥ . anunāsikaparatvāt iti na evam vijñāyate . anunāsikaḥ paraḥ asmāt saḥ ayam anunāsikaparaḥ , anunāsikaparatvāt iti . katham tarhi . anunāsikaḥ paraḥ asmin saḥ ayam anunāsikaparaḥ , anunāsikaparatvāt iti . evam api priyadarvi , atra prāpnoti . asiddhaḥ atra anunāsikaḥ . evam api dhātvantasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . ivi divi dhivi . dhātvantasya ca arthavadgrahaṇāt . arthavataḥ viśabdasya grahaṇam . na dhātvantaḥ arthavān . vasya vā anunāsikatvāt siddham . atha vā vakārasya eva idam anunāsikasya grahaṇam . santi hi yaṇaḥ sānunāsikāḥ niranunāsikāḥ ca .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.