क्अ इइइ।५९।१०-६०।६ रो इव्। ४०४-४०६ किमर्थम् इदम् उच्यते । अन्तादिवद्वचनम् आमिश्रस्य आदेशवचनात् । अन्तादिवत् इति उच्यते आमिश्रस्य आदेशवचनात् । आमिश्रस्य अयम् आदेशः उच्यते । सः न एव पूर्वग्रहणेन गृह्यते न अपि परग्रहणेन । तत् यथा क्षीरोदके सम्पृक्ते आमिश्रत्वात् न एव क्षीरग्रहणेन गृह्यते न अपि उदकग्रहणेन । इष्यते च ग्रहणम् स्यात् इति । तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति अन्तादिवच्वचनम् । एवमर्थम् इदम् उच्यते । अस्ति प्रयोजनम् एतत् । किम् तर्हि इति । तत्र यस्य अन्तादिवत् तन्निर्देशः । तत्र यस्य अन्तादिवद्भावः इष्यते तन्निर्देशः कर्तव्यः । अस्य अन्तवत् भवति अस्य आदिवत् भवति इति वक्तव्यम् । सिद्धम् तु पूर्वपराधिकारात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । पूर्वपराधिकारात् । पूर्वपरयोः इति वर्तते । पूर्वस्य कार्यम् प्रति अन्तवत् भवति । परस्य कार्यम् प्रति आदिवत् भवति । अथ यत्र उभयम् आश्रीयते किम् तत्र पूर्वस्य अन्तवत् भवति आहोस्वित् परस्य आदिवत् भवति । उभयतः आश्रये न अन्तादिवत् । किम् वक्तव्यम् एतत् । न हि । कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते । लौकिकः अयम् दृष्टान्तः । तत् यथा लोके यः द्वयोः तुल्यबलयोः प्रेष्यः भवति सः तयोः पर्यायेण कार्यम् करोति । यदा तु तम् उभौ युगपत् प्रेषयतः नानादिक्षु च कार्ये भवतः तत्र यदि असौ अविरोधाऋथी भवति ततः उभयोः न करोति । किम् पुनः कारणम् उभयोः न करोति । यौगपद्यासम्भवात् । न अस्ति यौगपद्येन सम्भवः ।
KA III.59.10-60.6 Ro IV. 404-406 kimartham idam ucyate . antādivadvacanam āmiśrasya ādeśavacanāt . antādivat iti ucyate āmiśrasya ādeśavacanāt . āmiśrasya ayam ādeśaḥ ucyate . saḥ na eva pūrvagrahaṇena gṛhyate na api paragrahaṇena . tat yathā kṣīrodake sampṛkte āmiśratvāt na eva kṣīragrahaṇena gṛhyate na api udakagrahaṇena . iṣyate ca grahaṇam syāt iti . tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti antādivacvacanam . evamartham idam ucyate . asti prayojanam etat . kim tarhi iti . tatra yasya antādivat tannirdeśaḥ . tatra yasya antādivadbhāvaḥ iṣyate tannirdeśaḥ kartavyaḥ . asya antavat bhavati asya ādivat bhavati iti vaktavyam . siddham tu pūrvaparādhikārāt . siddham etat . katham . pūrvaparādhikārāt . pūrvaparayoḥ iti vartate . pūrvasya kāryam prati antavat bhavati . parasya kāryam prati ādivat bhavati . atha yatra ubhayam āśrīyate kim tatra pūrvasya antavat bhavati āhosvit parasya ādivat bhavati . ubhayataḥ āśraye na antādivat . kim vaktavyam etat . na hi . katham anucyamānam gaṃsyate . laukikaḥ ayam dṛṣṭāntaḥ . tat yathā loke yaḥ dvayoḥ tulyabalayoḥ preṣyaḥ bhavati saḥ tayoḥ paryāyeṇa kāryam karoti . yadā tu tam ubhau yugapat preṣayataḥ nānādikṣu ca kārye bhavataḥ tatra yadi asau avirodhāṛthī bhavati tataḥ ubhayoḥ na karoti . kim punaḥ kāraṇam ubhayoḥ na karoti . yaugapadyāsambhavāt . na asti yaugapadyena sambhavaḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.