Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.1·6.1.89·6.1.89.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.89.1

P 6.1.89.1

क्अ इइइ।६८।१६-६९।६ रो इव्।४२१-४२२ किम् इदम् एत्येधत्योः रूपग्रहणम् आहोस्वित् धातुग्रहणम् । किम् च अतः । यदि रूपग्रहणम् सिद्धम् उपैति , प्रैति । उपैषि , प्रैषि इति न सिध्यति । अथ धातुग्रहणम् सिद्धम् एतत् भवति । किम् तर्हि इति । इणि इकारादौ वृद्धिप्रतिषेधः । इणि इकारादौ वृद्धेः प्रतिषेधः वक्तव्यः । उपेतः प्रेतः इति । योगविभागात् सिद्धम् । योगविभागः करिष्यते । वृद्धिः एचि । ततः एत्येधत्योः । एत्येधत्योः च एचि वृद्धिः भवति । तत ऊठि । ऊठि च वृद्धिः भवति । एवम् अपि आ इतः एतः । उपेतः , प्रेतः इति अत्र अपि प्राप्नोति । आङि पररऊपम् अत्र बाधकम् भविष्यति । न अप्राप्ते पररूपम् इयम् वृद्धिः आरभ्यते । सा यथा एङि पररूपम् बाधते एवम् आङि पररूपम् बाधेत । न बाधते । किम् कारणम् । येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति । न च अप्राप्ते एङि पररूपम् इयम् वृद्धिः आरभ्यते । आङि पररूपे पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च । अथवा पुरस्तात् अपवादाः अनन्तरान् विधीन् बाधन्ते इति इयम् वृद्धिः एङि पररूपम् बाधिष्यते न आङि पररूपम् ।

KA III.68.16-69.6 Ro IV.421-422 kim idam etyedhatyoḥ rūpagrahaṇam āhosvit dhātugrahaṇam . kim ca ataḥ . yadi rūpagrahaṇam siddham upaiti , praiti . upaiṣi , praiṣi iti na sidhyati . atha dhātugrahaṇam siddham etat bhavati . kim tarhi iti . iṇi ikārādau vṛddhipratiṣedhaḥ . iṇi ikārādau vṛddheḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . upetaḥ pretaḥ iti . yogavibhāgāt siddham . yogavibhāgaḥ kariṣyate . vṛddhiḥ eci . tataḥ etyedhatyoḥ . etyedhatyoḥ ca eci vṛddhiḥ bhavati . tata ūṭhi . ūṭhi ca vṛddhiḥ bhavati . evam api ā itaḥ etaḥ . upetaḥ , pretaḥ iti atra api prāpnoti . āṅi pararaūpam atra bādhakam bhaviṣyati . na aprāpte pararūpam iyam vṛddhiḥ ārabhyate . sā yathā eṅi pararūpam bādhate evam āṅi pararūpam bādheta . na bādhate . kim kāraṇam . yena na aprāpte tasya bādhanam bhavati . na ca aprāpte eṅi pararūpam iyam vṛddhiḥ ārabhyate . āṅi pararūpe punaḥ prāpte ca aprāpte ca . athavā purastāt apavādāḥ anantarān vidhīn bādhante iti iyam vṛddhiḥ eṅi pararūpam bādhiṣyate na āṅi pararūpam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.1.89.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.1.89.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.1.89.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text