क्अ इइइ।१६६।५-१६७।३ रो इव्।६३८-६३९ अमः प्रत्ययवदनुदेशे किम् प्रयोजनम् । अमः प्रत्ययवदनुदेशे प्रयोजनम् आत्वपूर्वसवर्णगुणेयङुवङादेशाः । अमः प्रत्ययवदनुदेशे आत्वपूर्वसवर्णगुणेयङुवङादेशाः प्रयोजनम् । आत्वम् प्रयोजनम् । गाम्मन्यः । पूर्वसवर्णः प्रयोजनम् । स्त्रीम्मन्यः । गुणः प्रयोजनम् । नरम्मन्यः । इयङुवङौ प्रयोजनम् । श्रियम्मन्यः , भ्रुवम्मन्यः । अमः प्रत्ययवदनुदेशे आत्वपूर्वसवर्णाप्रसिद्धिः अप्रथमात्वात् । अमः प्रत्ययवदनुदेशे आत्वपूर्वसवर्णयोः अप्रसिद्धिः । किम् कारणम् । अप्रथमात्वात् । प्रथमयोः इति उच्यते न च अत्र प्रथमाम् पश्यामः । किम् च भोः आत्वम् प्रथमयोः इति उच्यते । न खलु प्रथमयोः इति उच्यते । प्रथमयोः इति तु विज्ञायते । कथम् । अम्शसोः इति उच्यते । ते एवम् विज्ञास्यामः । शस्सहचरितः यः अम्शब्दः । कः च शस्सहचरितः । प्रथमा एव । ननु च प्रत्ययवदनुदेशात् भविष्यति । न सिध्यति । किम् कारणम् । सामान्यातिदेशे [र्: हि] विशेषानतिदेशः । सामन्ये हि अतिदिश्यमाने विशेषः न अतिदिष्टः भवति । तत् यथा । ब्रह्मणवत् अस्मिन् क्षत्रिये वर्तितव्यम् इति सामान्यम् यत् ब्राह्मणकार्यम् तत् क्षत्रिये अतिदिश्यते । यत् विशिष्टम् माठरे कौण्डिन्ये वा न तत् अतिदिश्यते । एवम् इह अपि सामान्यम् यत् प्रत्ययकार्यम् तत् अतिदिश्यते यत् विशिष्टम् द्वितीयैकवचने भवति प्रथमयोः इति न तत् अतिदिश्यते । सिद्धम् तु द्वितीयैकवचनवद्वचनात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । द्वितीयैकवचनवत् भवति इति वक्तव्यम् । एकशेषनिर्देशात् वा । अथ वा एकशेषनिर्देशः अयम् । अम् च अम् च अम् । इचः एकाचः अम् भवति अम्प्रत्ययवत् च अस्मिन् कार्यम् भवति इति ।
KA III.166.5-167.3 Ro IV.638-639 amaḥ pratyayavadanudeśe kim prayojanam . amaḥ pratyayavadanudeśe prayojanam ātvapūrvasavarṇaguṇeyaṅuvaṅādeśāḥ . amaḥ pratyayavadanudeśe ātvapūrvasavarṇaguṇeyaṅuvaṅādeśāḥ prayojanam . ātvam prayojanam . gāmmanyaḥ . pūrvasavarṇaḥ prayojanam . strīmmanyaḥ . guṇaḥ prayojanam . narammanyaḥ . iyaṅuvaṅau prayojanam . śriyammanyaḥ , bhruvammanyaḥ . amaḥ pratyayavadanudeśe ātvapūrvasavarṇāprasiddhiḥ aprathamātvāt . amaḥ pratyayavadanudeśe ātvapūrvasavarṇayoḥ aprasiddhiḥ . kim kāraṇam . aprathamātvāt . prathamayoḥ iti ucyate na ca atra prathamām paśyāmaḥ . kim ca bhoḥ ātvam prathamayoḥ iti ucyate . na khalu prathamayoḥ iti ucyate . prathamayoḥ iti tu vijñāyate . katham . amśasoḥ iti ucyate . te evam vijñāsyāmaḥ . śassahacaritaḥ yaḥ amśabdaḥ . kaḥ ca śassahacaritaḥ . prathamā eva . nanu ca pratyayavadanudeśāt bhaviṣyati . na sidhyati . kim kāraṇam . sāmānyātideśe [R: hi] viśeṣānatideśaḥ . sāmanye hi atidiśyamāne viśeṣaḥ na atidiṣṭaḥ bhavati . tat yathā . brahmaṇavat asmin kṣatriye vartitavyam iti sāmānyam yat brāhmaṇakāryam tat kṣatriye atidiśyate . yat viśiṣṭam māṭhare kauṇḍinye vā na tat atidiśyate . evam iha api sāmānyam yat pratyayakāryam tat atidiśyate yat viśiṣṭam dvitīyaikavacane bhavati prathamayoḥ iti na tat atidiśyate . siddham tu dvitīyaikavacanavadvacanāt . siddham etat . katham . dvitīyaikavacanavat bhavati iti vaktavyam . ekaśeṣanirdeśāt vā . atha vā ekaśeṣanirdeśaḥ ayam . am ca am ca am . icaḥ ekācaḥ am bhavati ampratyayavat ca asmin kāryam bhavati iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.