Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.3·6.3.7

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.3.7

P 6.3.7

क्अ इइइ।१४३।११-१८ रो इव्।५८६-५८७ आत्मनेभाषपरस्मैभाषयोः उपसङ्ख्यानम् । आत्मनेभाषपरस्मैभाषयोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । आत्मनेभाषः , परस्मैभाषः । तत् कथम् कर्तव्यम् । यदि व्याकरणे भवा वैयाकरणी , वैयाकरणी आख्या वैयाकरणाख्या वैयाकरणख्यायाम् इति । अथ हि वैयाकरणानाम् आख्या वैयाकरणाख्या न अर्थः उपसङ्ख्यानेन । यदि अपि व्याकरणे भवा वैयाकरणी , वैयाकरणी आख्या वैयाकरणाख्या एवम् अपि न अर्थः उपसङ्ख्यानेन । वचनात् भविष्यति । अस्ति वचने प्रयोजनम् । किम् । आत्मनेपदम् । निपातनात् एतत् सिद्धम् । किम् निपातनम् । अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् , शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति ।

KA III.143.11-18 Ro IV.586-587 ātmanebhāṣaparasmaibhāṣayoḥ upasaṅkhyānam . ātmanebhāṣaparasmaibhāṣayoḥ upasaṅkhyānam kartavyam . ātmanebhāṣaḥ , parasmaibhāṣaḥ . tat katham kartavyam . yadi vyākaraṇe bhavā vaiyākaraṇī , vaiyākaraṇī ākhyā vaiyākaraṇākhyā vaiyākaraṇakhyāyām iti . atha hi vaiyākaraṇānām ākhyā vaiyākaraṇākhyā na arthaḥ upasaṅkhyānena . yadi api vyākaraṇe bhavā vaiyākaraṇī , vaiyākaraṇī ākhyā vaiyākaraṇākhyā evam api na arthaḥ upasaṅkhyānena . vacanāt bhaviṣyati . asti vacane prayojanam . kim . ātmanepadam . nipātanāt etat siddham . kim nipātanam . anudāttaṅitaḥ ātmanepadam , śeṣāt kartari parasmaipadam iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.3.7

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.3.7, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.3.7), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text