Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.3·6.3.78

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.3.78

P 6.3.78

क्अ इइइ।१७०।६-१२ रो इव्।६४५-६४६ सहस्य हलोपवचनम् । सहस्य हलोपः वक्तव्यः । सादेशे हि स्वरे दोषः । सादेशे हि [सति] स्वरे दोषः स्यात् । आन्तर्यतः उदात्तानुदात्तयोः [स्थाने] स्वरितः आदेशः प्रसज्येत । [सपुत्रः , सभार्यः ।] सः तर्हि लोपः वक्तत्व्यः । न वक्तत्व्यः । आद्युदात्तनिपातनम् करिष्यते । सः निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरस्य बाधकः भविष्यति । एवम् अपि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः । सः यथा एव हि निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरम् बाधते एवम् समासस्वरम् अपि बाधेत । सेष्टि , सपशुबन्धम् ।

KA III.170.6-12 Ro IV.645-646 sahasya halopavacanam . sahasya halopaḥ vaktavyaḥ . sādeśe hi svare doṣaḥ . sādeśe hi [sati] svare doṣaḥ syāt . āntaryataḥ udāttānudāttayoḥ [sthāne] svaritaḥ ādeśaḥ prasajyeta . [saputraḥ , sabhāryaḥ .] saḥ tarhi lopaḥ vaktatvyaḥ . na vaktatvyaḥ . ādyudāttanipātanam kariṣyate . saḥ nipātanasvaraḥ prakṛtisvarasya bādhakaḥ bhaviṣyati . evam api upadeśivadbhāvaḥ vaktavyaḥ . saḥ yathā eva hi nipātanasvaraḥ prakṛtisvaram bādhate evam samāsasvaram api bādheta . seṣṭi , sapaśubandham .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.3.78

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.3.78, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.3.78), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text