Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·6·6.4·6.4.132

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.4.132

P 6.4.132

क्अ इइइ।२२२१९-२२३।७ रो इव्।७७७-७७८ ऊट् आदिः कास्मात् न भवति । आदिः टित् भवति इति आदिः प्राप्नोति । सम्प्रसारणम् इति अनेन यणः स्थानम् ह्रियते । यदि एवम् वाहः ऊड्वचनानर्थक्यम् सम्प्रसारणेन कृतत्वात् । वाहः ऊड्वचनम् अनर्थकम् । किम् कारणम् । सम्प्रसारणेन कृतत्वात् । सम्प्रसारणेन एव सिद्धम् । का रूपसिद्धिः । प्रष्ठौहः पश्य । गुणः प्रत्ययलक्षणत्वात् । प्रत्ययलक्षणेन गुणः भविष्यति । एज्ग्रहणात् वृद्धिः । एज्ग्रहणात् वृद्धिः भविष्यति । एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् वाहः ऊठम् शास्ति शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एषा परिभाषा असिद्धम् बहिरङ्गलक्षणम् अन्तरङ्गलक्षणे इति । किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् । पचाव इदम् , पचाम इदम् । असिद्धत्वात् बहिरङ्गलक्षणस्य आत् गुणस्य अन्तरङ्गलक्षणम् ऐत्त्वम् न भवति इति ।

KA III.22219-223.7 Ro IV.777-778 ūṭ ādiḥ kāsmāt na bhavati . ādiḥ ṭit bhavati iti ādiḥ prāpnoti . samprasāraṇam iti anena yaṇaḥ sthānam hriyate . yadi evam vāhaḥ ūḍvacanānarthakyam samprasāraṇena kṛtatvāt . vāhaḥ ūḍvacanam anarthakam . kim kāraṇam . samprasāraṇena kṛtatvāt . samprasāraṇena eva siddham . kā rūpasiddhiḥ . praṣṭhauhaḥ paśya . guṇaḥ pratyayalakṣaṇatvāt . pratyayalakṣaṇena guṇaḥ bhaviṣyati . ejgrahaṇāt vṛddhiḥ . ejgrahaṇāt vṛddhiḥ bhaviṣyati . evam tarhi siddhe sati yat vāhaḥ ūṭham śāsti śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati eṣā paribhāṣā asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti . kim etasya jñāpane prayojanam . pacāva idam , pacāma idam . asiddhatvāt bahiraṅgalakṣaṇasya āt guṇasya antaraṅgalakṣaṇam aittvam na bhavati iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/6.4.132

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 6.4.132, in HREEM (hreem.cc/library/P/6.4.132), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text