Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.2·7.2.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.1

P 7.2.1

क्अ इइइ,२७८।२-१५ रो व्,९४।३-९५।९ सिचि वृद्धौ ओकारप्रतिषेधः । सिचि वृद्धौ ओकारस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः । उदवोढाम् , उदवोढम् , उदवोढ इति । सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । ओकारात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन । ओत्त्वम् क्रियताम् वृद्धिः इति । वृद्धिः भविष्यति विप्रतिषेधेन । ओकारात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन इति चेत् ओत्त्वाभावः । ओकारात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन इति चेत् ओत्त्वस्य अभावः । उदवोढाम् , उदवोढम् । उदवोढ इति । न एषः दोषः । उक्तम् तत्र वर्णग्रहणस्य प्रयोजनम् वृद्धौ अपि कृतायाम् ओत्त्वम् यथा स्यात् । पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् वा सिद्धम् यथा प्रसारणादिषु द्विर्वचनम् । अथ वा पुनःप्रसङ्गात् अत्र वृद्धौ कृतायाम् ओत्त्वम् भविष्यति । सौढामित्रौ बहिरङ्गलक्षणत्वात् सिद्धम् । बहिरङ्गलक्षणा वृद्धिः । अन्तरङ्गम् ओत्त्वम् । असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे ।

KA III,278.2-15 Ro V,94.3-95.9 sici vṛddhau okārapratiṣedhaḥ . sici vṛddhau okārasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . udavoḍhām , udavoḍham , udavoḍha iti . saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . okārāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena . ottvam kriyatām vṛddhiḥ iti . vṛddhiḥ bhaviṣyati vipratiṣedhena . okārāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena iti cet ottvābhāvaḥ . okārāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena iti cet ottvasya abhāvaḥ . udavoḍhām , udavoḍham . udavoḍha iti . na eṣaḥ doṣaḥ . uktam tatra varṇagrahaṇasya prayojanam vṛddhau api kṛtāyām ottvam yathā syāt . punaḥprasaṅgavijñānāt vā siddham yathā prasāraṇādiṣu dvirvacanam . atha vā punaḥprasaṅgāt atra vṛddhau kṛtāyām ottvam bhaviṣyati . sauḍhāmitrau bahiraṅgalakṣaṇatvāt siddham . bahiraṅgalakṣaṇā vṛddhiḥ . antaraṅgam ottvam . asiddham bahiraṅgam antaraṅge .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.2.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.2.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text