क्अ इइइ,२९५।२-२९६।६ रो व्,१३६।२-१३९।५ अथ वा इति वर्तमाने पुनः वावचनम् किमर्थम् । पुनः वावचनम् क्रियते लिङ्सिचोः निवृत्त्यर्थम् । पुनः वावचनम् क्रियते लिङ्सिचोः निवृत्त्यर्थम् । अथ किमर्थम् सूतिसूयत्योः पृथग्ग्रहणम् क्रियते । सुवतेः मा भूत् । अथ किमर्थम् धूञः सानुबन्धकस्य ग्रहणम् क्रियते । धुवतेः मा भूत् इति । किम् पुनः इयम् प्राप्ते विभाषा आहोस्वित् अप्राप्ते । कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते । यदि स्वरतिः उदात्तः ततः प्राप्ते । अथ अनुदात्तः ततः अप्राप्ते । स्वरतिः उदात्तः । स्वरतिः उदात्तः पठ्यते । किमर्थम् तर्हि वावचनम् । वावचनम् निवृत्त्यर्थम् । वावचनम् क्रियते निवृत्त्यर्थम् । अनुदात्ते हि किति वाप्रसङ्गः प्रतिषिध्य पुनः विधानात् । अनुदात्ते हि सति किति विभाषा प्रसज्येत । स्वृत्वा । प्रतिषिध्य पुनः विधानात् । प्रतिषिध्य किल अयम् पुनः विधीयते । सः यथा एव एकाज्लक्षणम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् श्र्युकः किति इति एतम् अपि बाधेत । यदि तर्हि उदात्तः स्वरतिः पठिष्यति विप्रतिषेधम् स्वरतेः वेट्त्वात् ऋतः स्ये विप्रतिषेधेन इति सः विप्रतिषेधः न उपपद्यते । किम् कारणम् । सः विधिः अयम् प्रतिषेधः विधिप्रतिषेधयोः च अयुक्तः विप्रतिषेधः । सः अपि विधिः न मृदूनाम् इव कार्पासानाम् कृतः प्रतिषेधविषये आरभ्यते । सः यथा एव एकाज्लक्षणम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् इमम् अपि बाधिष्यते । अथ वा येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति न च अप्राप्ते वलादिलक्षणे इयम् विभाषा आरभ्यते स्यलक्षणे पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च । अथ वा मध्ये अपवादाः पूर्वान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् इयम् विभाषा वलादिलक्षणम् इटम् बाधिष्यते स्यलक्षणम् न बाधिष्यते । अथ वा पुनः अस्तु अनुदात्तः । ननु च उक्तम् अनुदात्ते हि किति वाप्रसङ्गः प्रतिषिध्य पुनः विधानात् इति । न एषः दोषः । येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति न च अप्राप्ते एकाज्लक्षणे प्रतिषेधे इयम् विभाषा आरभ्यते श्र्युकः किति इति एतस्मिन् पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च । अथ वा श्र्युकः किति इति एषः योगः उदात्तार्थः च येभ्यः च अनुदात्तेभ्यः इट् प्राप्यते तद्बाधनार्थः च । अथ वा श्र्युकः किति इति इह अनुवर्तिष्यते । अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न इयम् विभाषा उग्लक्षणस्य प्रतिषेधस्य विषये भवति इति यत् अयम् सनीवन्तर्धभ्रस्जदम्भुश्रिस्वृयूर्णुभरज्ञपिसनाम् इति स्वृग्रहणम् करोति ।
KA III,295.2-296.6 Ro V,136.2-139.5 atha vā iti vartamāne punaḥ vāvacanam kimartham . punaḥ vāvacanam kriyate liṅsicoḥ nivṛttyartham . punaḥ vāvacanam kriyate liṅsicoḥ nivṛttyartham . atha kimartham sūtisūyatyoḥ pṛthaggrahaṇam kriyate . suvateḥ mā bhūt . atha kimartham dhūñaḥ sānubandhakasya grahaṇam kriyate . dhuvateḥ mā bhūt iti . kim punaḥ iyam prāpte vibhāṣā āhosvit aprāpte . katham ca prāpte katham vā aprāpte . yadi svaratiḥ udāttaḥ tataḥ prāpte . atha anudāttaḥ tataḥ aprāpte . svaratiḥ udāttaḥ . svaratiḥ udāttaḥ paṭhyate . kimartham tarhi vāvacanam . vāvacanam nivṛttyartham . vāvacanam kriyate nivṛttyartham . anudātte hi kiti vāprasaṅgaḥ pratiṣidhya punaḥ vidhānāt . anudātte hi sati kiti vibhāṣā prasajyeta . svṛtvā . pratiṣidhya punaḥ vidhānāt . pratiṣidhya kila ayam punaḥ vidhīyate . saḥ yathā eva ekājlakṣaṇam pratiṣedham bādhate evam śryukaḥ kiti iti etam api bādheta . yadi tarhi udāttaḥ svaratiḥ paṭhiṣyati vipratiṣedham svarateḥ veṭtvāt ṛtaḥ sye vipratiṣedhena iti saḥ vipratiṣedhaḥ na upapadyate . kim kāraṇam . saḥ vidhiḥ ayam pratiṣedhaḥ vidhipratiṣedhayoḥ ca ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ . saḥ api vidhiḥ na mṛdūnām iva kārpāsānām kṛtaḥ pratiṣedhaviṣaye ārabhyate . saḥ yathā eva ekājlakṣaṇam pratiṣedham bādhate evam imam api bādhiṣyate . atha vā yena na aprāpte tasya bādhanam bhavati na ca aprāpte valādilakṣaṇe iyam vibhāṣā ārabhyate syalakṣaṇe punaḥ prāpte ca aprāpte ca . atha vā madhye apavādāḥ pūrvān vidhīn bādhante iti evam iyam vibhāṣā valādilakṣaṇam iṭam bādhiṣyate syalakṣaṇam na bādhiṣyate . atha vā punaḥ astu anudāttaḥ . nanu ca uktam anudātte hi kiti vāprasaṅgaḥ pratiṣidhya punaḥ vidhānāt iti . na eṣaḥ doṣaḥ . yena na aprāpte tasya bādhanam bhavati na ca aprāpte ekājlakṣaṇe pratiṣedhe iyam vibhāṣā ārabhyate śryukaḥ kiti iti etasmin punaḥ prāpte ca aprāpte ca . atha vā śryukaḥ kiti iti eṣaḥ yogaḥ udāttārthaḥ ca yebhyaḥ ca anudāttebhyaḥ iṭ prāpyate tadbādhanārthaḥ ca . atha vā śryukaḥ kiti iti iha anuvartiṣyate . atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na iyam vibhāṣā uglakṣaṇasya pratiṣedhasya viṣaye bhavati iti yat ayam sanīvantardhabhrasjadambhuśrisvṛyūrṇubharajñapisanām iti svṛgrahaṇam karoti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.