Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.2·7.2.5

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.5

P 7.2.5

क्अ इइइ,२८१।१०-१९ रो व्,१०१।४-१०२।७ किमर्थम् जागर्तेः वृद्धिप्रतिषेधः उच्यते । सिचि वृद्धिः मा भूत् इति । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । जागर्तेः गुणः उच्यते वृद्धिविषये प्रतिषेधविषये च सः बाधकः भविष्यति । गुणे तर्हि कृते रपरत्वे च हलन्तलक्षणा वृद्धिः प्राप्नोति । न इटि इति तस्याः प्रतिषेधः भविष्यति । इयम् तर्हि प्रतिषेधोत्तरकाला वृद्धिः आरभ्यते अतः र्लान्तस्य इति । अपरः आह : कक्ष्यया कक्ष्या निमातव्या । सिचि वृद्धिः च प्राप्नोति गुणाः च । गुणः भवति । गुणे कृते रपरत्वे च हलन्तलक्षणा वृद्धिः प्राप्नोति न इटि इति च तस्याः प्रतिषेधः भवति । प्रतिषेधोत्तरकालम् अतः हलादेः लघोः इति विभाषा वृद्धिः प्राप्नोति न च किम् चित् । अतः र्लान्तस्य इति च वृद्धिः प्राप्नोति न च किम् चित् ।

KA III,281.10-19 Ro V,101.4-102.7 kimartham jāgarteḥ vṛddhipratiṣedhaḥ ucyate . sici vṛddhiḥ mā bhūt iti . na etat asti prayojanam . jāgarteḥ guṇaḥ ucyate vṛddhiviṣaye pratiṣedhaviṣaye ca saḥ bādhakaḥ bhaviṣyati . guṇe tarhi kṛte raparatve ca halantalakṣaṇā vṛddhiḥ prāpnoti . na iṭi iti tasyāḥ pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . iyam tarhi pratiṣedhottarakālā vṛddhiḥ ārabhyate ataḥ rlāntasya iti . aparaḥ āha : kakṣyayā kakṣyā nimātavyā . sici vṛddhiḥ ca prāpnoti guṇāḥ ca . guṇaḥ bhavati . guṇe kṛte raparatve ca halantalakṣaṇā vṛddhiḥ prāpnoti na iṭi iti ca tasyāḥ pratiṣedhaḥ bhavati . pratiṣedhottarakālam ataḥ halādeḥ laghoḥ iti vibhāṣā vṛddhiḥ prāpnoti na ca kim cit . ataḥ rlāntasya iti ca vṛddhiḥ prāpnoti na ca kim cit .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.2.5

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.5, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.2.5), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text