Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.2·7.2.58

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.58

P 7.2.58

क्अ इइइ,२९७।२-१२ रो व्,१४०।९-१४१।२ गमेः इट् परस्मैपदेषु चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् । गमेः इट् परस्मैपदेषु चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । जिगमिषिता , जिगमिषितुम् , जिगमिषितव्यम् । तत् तर्हि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । अविशेषेण गमेः इडागमम् उक्त्वा आत्मनेपदपरे न इति वक्ष्यामि । आत्मनेपदपरप्रतिषेधे उक्तम् । किम् उक्तम् । आत्मनेपदपरप्रतिषेधे तत्परपरसीयुडेकादेशेषु प्रतिषेधः इति । इह अपि आत्मनेपदपरप्रतिषेधे तत्परपरसीयुडेकादेशेषु प्रतिषेधः वक्तव्यः । तपरपरे तावत् । सङ्जिगंसिष्यते । सीयुटि । सङ्गंसीष्ट । एकादेशे । सङ्गंस्यन्ते । एकादेशे कृते व्यपवर्गाभावात् न प्राप्नोति । सिद्धम् तु गमेः आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इट्प्रतिषेधात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । गमेः आत्मनेपदेन समानपदस्थेण न भवति इति वक्तव्यम् ।

KA III,297.2-12 Ro V,140.9-141.2 gameḥ iṭ parasmaipadeṣu cet kṛti upasaṅkhyānam . gameḥ iṭ parasmaipadeṣu cet kṛti upasaṅkhyānam kartavyam . jigamiṣitā , jigamiṣitum , jigamiṣitavyam . tat tarhi upasaṅkhyānam kartavyam . na kartavyam . aviśeṣeṇa gameḥ iḍāgamam uktvā ātmanepadapare na iti vakṣyāmi . ātmanepadaparapratiṣedhe uktam . kim uktam . ātmanepadaparapratiṣedhe tatparaparasīyuḍekādeśeṣu pratiṣedhaḥ iti . iha api ātmanepadaparapratiṣedhe tatparaparasīyuḍekādeśeṣu pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . taparapare tāvat . saṅjigaṃsiṣyate . sīyuṭi . saṅgaṃsīṣṭa . ekādeśe . saṅgaṃsyante . ekādeśe kṛte vyapavargābhāvāt na prāpnoti . siddham tu gameḥ ātmanepadena samānapadasthasya iṭpratiṣedhāt . siddham etat . katham . gameḥ ātmanepadena samānapadastheṇa na bhavati iti vaktavyam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.2.58

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.58, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.2.58), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text