Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.2·7.2.63

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.63

P 7.2.63

क्अ इइइ,२९९।६-१९ रो व्,१४५।२-१४६।३ किमर्थम् इदम् उच्यते न अचः तास्वत् थलि अनिटः नित्यम् इति एव सिद्धम् । एवम् तर्हि नियमार्थः अयम् आरम्भः । ऋतः एव भारद्वाजस्य न अन्यतः भारद्वाजस्य इति । क्व मा भूत् । ययिथ , वविथ इति । ऋतः भारद्वाजस्य इति नियमानुपपत्तिः अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य । ऋतः भारद्वाजस्य इति नियमानुपपत्तिः । किम् कारणम् । अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य । गुणे कृते रपरत्वे च अनजन्तत्वात् प्रतिषेधः न प्राप्नोति । असति नियमे कः दोषः । तत्र पचादिभ्यः इड्वचनम् । तत्र पचादिभ्यः इट् वक्तव्यः । पेचिथ , शेकिथ इति । यदिः पुनः अयम् भारद्वाजः पुरस्तात् अपकृष्येत । अचः तास्वत् थलि अनिटः नित्यम् भारद्वाजस्य । उपदेशे अत्वतः भारद्वाजस्य । ततः ऋतः । भारद्वाजस्य इति निवृत्तम् । सिध्यते एवम् अयम् तु भारद्वाजः स्वस्मात् मतात् प्रच्यावितः भवति । एवम् तर्हि योगविभागात् सिद्धम् । योगविभागः करिष्यते । अचः तास्वत् थलि अनिटः नित्यम् उपदेशे । ततः अत्वतः । अत्वतः च उपदेशे इति ।

KA III,299.6-19 Ro V,145.2-146.3 kimartham idam ucyate na acaḥ tāsvat thali aniṭaḥ nityam iti eva siddham . evam tarhi niyamārthaḥ ayam ārambhaḥ . ṛtaḥ eva bhāradvājasya na anyataḥ bhāradvājasya iti . kva mā bhūt . yayitha , vavitha iti . ṛtaḥ bhāradvājasya iti niyamānupapattiḥ aprāptatvāt pratiṣedhasya . ṛtaḥ bhāradvājasya iti niyamānupapattiḥ . kim kāraṇam . aprāptatvāt pratiṣedhasya . guṇe kṛte raparatve ca anajantatvāt pratiṣedhaḥ na prāpnoti . asati niyame kaḥ doṣaḥ . tatra pacādibhyaḥ iḍvacanam . tatra pacādibhyaḥ iṭ vaktavyaḥ . pecitha , śekitha iti . yadiḥ punaḥ ayam bhāradvājaḥ purastāt apakṛṣyeta . acaḥ tāsvat thali aniṭaḥ nityam bhāradvājasya . upadeśe atvataḥ bhāradvājasya . tataḥ ṛtaḥ . bhāradvājasya iti nivṛttam . sidhyate evam ayam tu bhāradvājaḥ svasmāt matāt pracyāvitaḥ bhavati . evam tarhi yogavibhāgāt siddham . yogavibhāgaḥ kariṣyate . acaḥ tāsvat thali aniṭaḥ nityam upadeśe . tataḥ atvataḥ . atvataḥ ca upadeśe iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.2.63

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.2.63, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.2.63), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text