Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.3·7.3.108

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.3.108

P 7.3.108

क्अ इइइ,३४०।१८-३४१।२ रो व्,२३६।५-१२ इह कस्मात् न भवति । नदि, कुमारि , किशोरि , ब्राह्मणि , ब्रह्मबन्धु । ह्रस्ववचनसामर्थ्यात् । अस्ति अन्यत् ह्रस्ववचने प्रयोजनम् पृथग्विभक्तिम् मा उच्चीचरम् इति । शक्यम् पृथग्विभक्तिः अनुच्चारयितुम् । कथम् । एवम् अयम् ब्रूयात् । अम्बार्थानाम् ह्रस्वः नदीह्रस्वयोः गुणः इति । यदि एवम् उच्यते जसि च इति अत्र नद्याः अपि गुणः प्राप्नोति । एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते । अम्बार्थनद्योः ह्रस्वः । ततः ह्रस्वस्य । ह्रस्वस्य च ह्रस्वः भवति । किमर्थम् इदम् । गुणम् वक्ष्यति तद्बाधनार्थम् । ततः गुणः । गुणः च भवति ह्रस्वस्य इति । अथ वा ह्रस्वस्य गुणः इति अत्र अम्बार्थनद्योः ह्रस्वः इति एतत् अनुवर्तिष्यते ।

KA III,340.18-341.2 Ro V,236.5-12 iha kasmāt na bhavati . nadi, kumāri , kiśori , brāhmaṇi , brahmabandhu . hrasvavacanasāmarthyāt . asti anyat hrasvavacane prayojanam pṛthagvibhaktim mā uccīcaram iti . śakyam pṛthagvibhaktiḥ anuccārayitum . katham . evam ayam brūyāt . ambārthānām hrasvaḥ nadīhrasvayoḥ guṇaḥ iti . yadi evam ucyate jasi ca iti atra nadyāḥ api guṇaḥ prāpnoti . evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate . ambārthanadyoḥ hrasvaḥ . tataḥ hrasvasya . hrasvasya ca hrasvaḥ bhavati . kimartham idam . guṇam vakṣyati tadbādhanārtham . tataḥ guṇaḥ . guṇaḥ ca bhavati hrasvasya iti . atha vā hrasvasya guṇaḥ iti atra ambārthanadyoḥ hrasvaḥ iti etat anuvartiṣyate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.3.108

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.3.108, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.3.108), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text