क्अ इइइ,३५३।२-२० रो व्,२६३।२-२६४।६ किम् अयम् षष्ठीसमासः : हलाम् आदिः हलादिः हलादिः शिष्यते इति । आहोस्वित् कर्मधारयः : हल् आदिः हलादिः हलादिः शिष्यते इति । कः च अत्र विशेषः । हलादिशेषे षष्ठीसमासः इति चेत् अजादिषु शेषप्रसङ्गः । हलादिशेषे षष्ठीसमासः इति चेत् अजादिषु शेषः प्राप्नोति । आनक्ष , आनक्षतुः , आनक्षुः । अस्तु तर्हि कर्मधारयः । कर्मधारयः इति चेत् आदिशेषनिमित्तत्वात् लोपस्य तदभावे लोपवचनम् । कर्मधारयः इति चेत् आदिशेषनिमित्तत्वात् लोपस्य तदभावे आद्यस्य हलः अभवे लोपः वक्तव्यः । आटतुः , आटुः । तस्मात् अनादिलोपः । तस्मात् अनादिः हल् लुप्यते इति वक्तव्यम् । उक्तम् वा । किम् उक्तम् । प्रतिविधास्यते हलादिशेषः इति । अयम् इदानीम् सः प्रतिविधानकालः । इदम् प्रतिविधीयते । इदम् प्रकृतम् अत्र लोपः अभ्यासस्य इति । ततः वक्ष्यामि । ह्रस्वः । ह्रस्वः भवति आदेशः । अभ्यासस्य लोपः इति अनुवर्तते । तत्र ह्रस्वभाविनाम् ह्रस्वः लोपभाविनाम् लोपः भविष्यति । ततः हलादिः शेषः च इति । अथ वा एवम् वक्ष्यामि । ह्रस्वः अहल् । ह्रस्वः भवति अभ्यासस्य इति । ततः अहल् । अहल् च भवति अभ्यासः । ततः आदिः शेषः । आदिः शेषः भवति अभ्यासस्य इति । अथ वा योगविभागः करिष्यते । ह्रस्वादेशः भवति अभ्यासस्य । ततः हल् । हल् च लुप्यते अभ्यासस्य । ततः आदिः शेषः । आदिः शेषः च भवति अभ्यासस्य ।
KA III,353.2-20 Ro V,263.2-264.6 kim ayam ṣaṣṭhīsamāsaḥ : halām ādiḥ halādiḥ halādiḥ śiṣyate iti . āhosvit karmadhārayaḥ : hal ādiḥ halādiḥ halādiḥ śiṣyate iti . kaḥ ca atra viśeṣaḥ . halādiśeṣe ṣaṣṭhīsamāsaḥ iti cet ajādiṣu śeṣaprasaṅgaḥ . halādiśeṣe ṣaṣṭhīsamāsaḥ iti cet ajādiṣu śeṣaḥ prāpnoti . ānakṣa , ānakṣatuḥ , ānakṣuḥ . astu tarhi karmadhārayaḥ . karmadhārayaḥ iti cet ādiśeṣanimittatvāt lopasya tadabhāve lopavacanam . karmadhārayaḥ iti cet ādiśeṣanimittatvāt lopasya tadabhāve ādyasya halaḥ abhave lopaḥ vaktavyaḥ . āṭatuḥ , āṭuḥ . tasmāt anādilopaḥ . tasmāt anādiḥ hal lupyate iti vaktavyam . uktam vā . kim uktam . pratividhāsyate halādiśeṣaḥ iti . ayam idānīm saḥ pratividhānakālaḥ . idam pratividhīyate . idam prakṛtam atra lopaḥ abhyāsasya iti . tataḥ vakṣyāmi . hrasvaḥ . hrasvaḥ bhavati ādeśaḥ . abhyāsasya lopaḥ iti anuvartate . tatra hrasvabhāvinām hrasvaḥ lopabhāvinām lopaḥ bhaviṣyati . tataḥ halādiḥ śeṣaḥ ca iti . atha vā evam vakṣyāmi . hrasvaḥ ahal . hrasvaḥ bhavati abhyāsasya iti . tataḥ ahal . ahal ca bhavati abhyāsaḥ . tataḥ ādiḥ śeṣaḥ . ādiḥ śeṣaḥ bhavati abhyāsasya iti . atha vā yogavibhāgaḥ kariṣyate . hrasvādeśaḥ bhavati abhyāsasya . tataḥ hal . hal ca lupyate abhyāsasya . tataḥ ādiḥ śeṣaḥ . ādiḥ śeṣaḥ ca bhavati abhyāsasya .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.