क्अ इइइ,३७१।८-३७२।७ रो व्,३२०-३२२ आ कुतः पदाधिकारः । पदाधिकारः प्राक् अपदान्ताधिकारात् । अपदान्तस्यमूर्धन्यः इति अतः प्राक् पदाधिकारः । अथ पदात् इति अधिकारः आ कुतः । पदात् प्राक् सुपि कुत्सनात् । पदात् इति अधिकारः प्राक् सुपि कुत्सनात् । कुत्सने च सुप्य् अगोत्रादौ इति अतः प्राक् । यणेकादेशस्वरः तु ऊर्ध्वम् पदाधिकारात् । यणेकादेशस्वरः तु ऊर्ध्वम् पदाधिकारात् कर्तव्यः । इह वचने हि अपदान्तस्य अप्राप्तिः । इह हि क्रियमाणे अपदान्तस्य अप्राप्तिः स्यात् । उदात्तस्वरितयोर् यणःस्वरितः अनुदात्तस्य इति इह एव स्यात् कुमार्यौ किशोर्यौ इह न स्यात् कुमार्यः किशोर्यः । एकादेशे उदात्तेनोदात्तः इह एव स्यात् वृक्षौ प्लक्षौ इह न स्यात् वृक्षाः प्लक्षाः । न वा पदाधिकारस्य विशेषणत्वात् । न वा ऊर्ध्वम् पदाधिकारात् कर्तव्यः यणेकादेशस्वरः । किम् कारणम् । पदाधिकारस्य विशेषणत्वात् । पदस्य इति न एषा स्थानषष्ठी । का तर्हि । विशेषणषष्ठी । किम् वक्तव्यम् एतत् । न हि । कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते । प्रत्याख्यायते स्थनषष्ठी । अन्तग्रहणात् वा नलोपे । अथ वा यत् अयम् नलोपःप्रातिपदिकान्तस्य इति अन्तग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः विशेषणषष्ठी एषा न स्थानषष्ठी इति ।
KA III,371.8-372.7 Ro V,320-322 ā kutaḥ padādhikāraḥ . padādhikāraḥ prāk apadāntādhikārāt . apadāntasyamūrdhanyaḥ iti ataḥ prāk padādhikāraḥ . atha padāt iti adhikāraḥ ā kutaḥ . padāt prāk supi kutsanāt . padāt iti adhikāraḥ prāk supi kutsanāt . kutsane ca supy agotrādau iti ataḥ prāk . yaṇekādeśasvaraḥ tu ūrdhvam padādhikārāt . yaṇekādeśasvaraḥ tu ūrdhvam padādhikārāt kartavyaḥ . iha vacane hi apadāntasya aprāptiḥ . iha hi kriyamāṇe apadāntasya aprāptiḥ syāt . udāttasvaritayor yaṇaḥsvaritaḥ anudāttasya iti iha eva syāt kumāryau kiśoryau iha na syāt kumāryaḥ kiśoryaḥ . ekādeśe udāttenodāttaḥ iha eva syāt vṛkṣau plakṣau iha na syāt vṛkṣāḥ plakṣāḥ . na vā padādhikārasya viśeṣaṇatvāt . na vā ūrdhvam padādhikārāt kartavyaḥ yaṇekādeśasvaraḥ . kim kāraṇam . padādhikārasya viśeṣaṇatvāt . padasya iti na eṣā sthānaṣaṣṭhī . kā tarhi . viśeṣaṇaṣaṣṭhī . kim vaktavyam etat . na hi . katham anucyamānam gaṃsyate . pratyākhyāyate sthanaṣaṣṭhī . antagrahaṇāt vā nalope . atha vā yat ayam nalopaḥprātipadikāntasya iti antagrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ viśeṣaṇaṣaṣṭhī eṣā na sthānaṣaṣṭhī iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.