क्अ इइइ,३६६।१२-३६६।२३ रो व्,३०२-३०४ अथ इह कथम् भवितव्यम् । पचति पचतितराम् तिष्ठति । आहोस्वित् पचतितराम् पचतितराम् तिष्ठति इति । पचति पचतितराम् तिष्ठतीति भवितव्यम् । कथम् । द्विर्वचनम् क्रियताम् आतिशायिकः इति द्विर्वचनम् भविष्यति विप्रतिषेधेन । इह अपि तर्हि आतिशायिकात् द्विर्वचनम् स्यात् । आद्यतरम् आद्यतरम् आनय इति । अस्ति अत्र विशेषः । अन्तरङ्गः आतिशायिकः । का अन्तरङ्गता । ङ्याप्प्रातिपदिकात् आतिशायिकः पदस्य द्विर्वचनम् । आतिशायिकः अपि न अन्तरङ्गः । कथम् । समर्थात् तद्धितः असौ उत्पद्यते सामर्थ्यम् च सुबन्तेन । अथ वा स्पर्धायाम् आतिशायिकः विधीयते न च अन्तरेण प्रतियोगिनम् स्पर्धा गम्यते । एवम् तर्हि इह द्वौ अर्थौ वक्तव्यौ नित्यवीप्से च अतिशयः च न च एकस्य प्रयोक्तुः अनेकम् अर्थम् युगपत् वक्तुम् सम्भवः अस्ति । तत् एतत् प्रयोक्तरि अधीनम् भवति । एतस्मिन् च प्रयोक्तरि अधीने क्व चित् का चित् प्रसृततरा गतिः भवति । इह तावत् पचति पचतितराम् तिष्ठति इति एषा प्रसृततरा गतिः यत् नित्यम् उक्त्वा अतिशयः उच्यते । इह इदानीम् आद्यतरम् आद्यतरम् आनय इति एषा प्रसृततरा गतिः यत् अतिशयम् उक्त्वा वीप्साद्विर्वचनम् उच्यते ।
KA III,366.12-366.23 Ro V,302-304 atha iha katham bhavitavyam . pacati pacatitarām tiṣṭhati . āhosvit pacatitarām pacatitarām tiṣṭhati iti . pacati pacatitarām tiṣṭhatīti bhavitavyam . katham . dvirvacanam kriyatām ātiśāyikaḥ iti dvirvacanam bhaviṣyati vipratiṣedhena . iha api tarhi ātiśāyikāt dvirvacanam syāt . ādyataram ādyataram ānaya iti . asti atra viśeṣaḥ . antaraṅgaḥ ātiśāyikaḥ . kā antaraṅgatā . ṅyāpprātipadikāt ātiśāyikaḥ padasya dvirvacanam . ātiśāyikaḥ api na antaraṅgaḥ . katham . samarthāt taddhitaḥ asau utpadyate sāmarthyam ca subantena . atha vā spardhāyām ātiśāyikaḥ vidhīyate na ca antareṇa pratiyoginam spardhā gamyate . evam tarhi iha dvau arthau vaktavyau nityavīpse ca atiśayaḥ ca na ca ekasya prayoktuḥ anekam artham yugapat vaktum sambhavaḥ asti . tat etat prayoktari adhīnam bhavati . etasmin ca prayoktari adhīne kva cit kā cit prasṛtatarā gatiḥ bhavati . iha tāvat pacati pacatitarām tiṣṭhati iti eṣā prasṛtatarā gatiḥ yat nityam uktvā atiśayaḥ ucyate . iha idānīm ādyataram ādyataram ānaya iti eṣā prasṛtatarā gatiḥ yat atiśayam uktvā vīpsādvirvacanam ucyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.