Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.1·8.1.55

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.1.55

P 8.1.55

क्अ इइइ,३७७।१८-३७८।७ रो व्,३३४-३३६ कस्य अयम् प्रतिषेधः । आमः एकान्तरे ऐकश्रुत्यप्रतिषेधः । आमः एकान्तरे ऐकश्रुत्यस्य अयम् प्रतिषेधः । कथम् पुनः अप्रकृतस्य असंशब्दितस्य ऐकश्रुत्यस्य प्रतिषेधः शक्यः विज्ञातुम् । अनन्तिके इति उच्यते । अनन्तिकम् च किम् । दूरम् । दूरात् सम्बुद्धौ एकश्रुतिः उच्यते । अस्ति प्रयोजनम् एतत् । किम् तर्हि इति । निघातप्रसङ्गः तु । निघातः तु प्राप्नोति । आम् भोः देवदत्त३ । आमन्त्रितस्य अनुदात्तत्वम् प्राप्नोति । सिद्धम् तु प्रतिषेधाधिकारे प्रतिषेधवचनात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । प्रतिषेधाधिकारे प्रतिषेधवचनसामर्थ्यात् निघातः न भविष्यति । न एव वा पुनः अत्र ऐकश्रुत्यम् प्राप्नोति । किम् कारणम् । अनन्तिके इति उच्यते अन्यत् च दूरम् अन्यत् अनन्तिकम् । यदि एवम् प्लुतः अपि तर्हि न प्राप्नोति प्लुतः अपि हि दूरात् इति उच्यते । इष्टम् एव एतत् सङ्गृहीतम् । आम् भोः देवदत्त इति एव भवितव्यम् ।

KA III,377.18-378.7 Ro V,334-336 kasya ayam pratiṣedhaḥ . āmaḥ ekāntare aikaśrutyapratiṣedhaḥ . āmaḥ ekāntare aikaśrutyasya ayam pratiṣedhaḥ . katham punaḥ aprakṛtasya asaṃśabditasya aikaśrutyasya pratiṣedhaḥ śakyaḥ vijñātum . anantike iti ucyate . anantikam ca kim . dūram . dūrāt sambuddhau ekaśrutiḥ ucyate . asti prayojanam etat . kim tarhi iti . nighātaprasaṅgaḥ tu . nighātaḥ tu prāpnoti . ām bhoḥ devadatta3 . āmantritasya anudāttatvam prāpnoti . siddham tu pratiṣedhādhikāre pratiṣedhavacanāt . siddham etat . katham . pratiṣedhādhikāre pratiṣedhavacanasāmarthyāt nighātaḥ na bhaviṣyati . na eva vā punaḥ atra aikaśrutyam prāpnoti . kim kāraṇam . anantike iti ucyate anyat ca dūram anyat anantikam . yadi evam plutaḥ api tarhi na prāpnoti plutaḥ api hi dūrāt iti ucyate . iṣṭam eva etat saṅgṛhītam . ām bhoḥ devadatta iti eva bhavitavyam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.1.55

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.1.55, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.1.55), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text