क्अ इइइ,३८५।१-२१ रो व्,३५४-३५६ या इयम् सपादसप्ताध्यायी अनुक्रान्ता एतस्याम् अयम् पादोनः अध्यायः असिद्धः वेदितव्यः । यदि सपादायाम् सप्ताध्याय्याम् अयम् पादोनः अध्यायः असिद्धः इति उच्यते यः इह सप्तमीनिर्देशाः पञ्चमीनिर्देशाः च उच्यन्ते षष्ठीनिर्देशाः च उच्यन्ते ते अपि असिद्धाः स्यूः । तत्र कः दोषः । झलोझलि ह्रस्वादङ्गात् संयोगान्तस्यलोपः इति एतेषाम् निर्देशानाम् असिद्धत्वात् तस्मिन्नितिनिर्देष्टेपूर्वस्य तस्मादित्युत्तरस्य षष्ठीस्थानेयोगा इति एताः परिभाषाः न प्रकल्पेरन् । न एषः दोषः । यदि अपि इदम् तत्र असिद्धम् तत् तु इह सिद्धम् । कथम् । कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् यत्र कार्यम् तत्र द्रष्टव्यम् । झलोझलि । ह्रस्वादङ्गात् । संयोगान्तस्यलोपः । उपस्थितम् इदम् भवति तस्मिन्नितिनिर्दिष्टेपूर्वस्य तस्मादित्युत्तरस्य षष्ठीस्थानेयोगा इति । यदि कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् इति उच्यते इयम् अपि परिभाषा अस्ति विप्रतिषेधे परम् इति सा अपि इह उपतिष्ठेत । तत्र कः दोषः । विस्फोर्यम् अवगोर्यम् इति गुणात् दीर्घत्वम् स्यात् विप्रतिषेधेन । अतः उत्तरम् पठति । पूर्वत्रासिद्धे न अस्ति विप्रतिषेधः अभावात् उत्तरस्य । पूर्वत्रासिद्धे न अस्ति विप्रतिषेधः । किम् कारणम् । अभावात् उत्तरस्य । द्वयोः हि सावकाशयोः समवस्थितयोः विप्रतिषेधः भवति न च पूर्वत्रासिद्धे परम् पूर्वम् प्रति भवति । यदि एवम् दोग्धा दोग्धुम् घत्वस्य असिद्धत्वात् ढत्वम् प्राप्नोति काष्ठतट् कूटतट् संयोगादिलोप्स्य असिद्धत्वात् संयोगान्तलोपः प्राप्नोति । अपवादः वचनप्रामाण्यात् । अनवकाशौ एतौ वचनप्रामाण्यात् भविष्यतः । तस्मात् कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् इति न दोषः ।
KA III,385.1-21 Ro V,354-356 yā iyam sapādasaptādhyāyī anukrāntā etasyām ayam pādonaḥ adhyāyaḥ asiddhaḥ veditavyaḥ . yadi sapādāyām saptādhyāyyām ayam pādonaḥ adhyāyaḥ asiddhaḥ iti ucyate yaḥ iha saptamīnirdeśāḥ pañcamīnirdeśāḥ ca ucyante ṣaṣṭhīnirdeśāḥ ca ucyante te api asiddhāḥ syūḥ . tatra kaḥ doṣaḥ . jhalojhali hrasvādaṅgāt saṃyogāntasyalopaḥ iti eteṣām nirdeśānām asiddhatvāt tasminnitinirdeṣṭepūrvasya tasmādityuttarasya ṣaṣṭhīsthāneyogā iti etāḥ paribhāṣāḥ na prakalperan . na eṣaḥ doṣaḥ . yadi api idam tatra asiddham tat tu iha siddham . katham . kāryakālam sañjñāparibhāṣam yatra kāryam tatra draṣṭavyam . jhalojhali . hrasvādaṅgāt . saṃyogāntasyalopaḥ . upasthitam idam bhavati tasminnitinirdiṣṭepūrvasya tasmādityuttarasya ṣaṣṭhīsthāneyogā iti . yadi kāryakālam sañjñāparibhāṣam iti ucyate iyam api paribhāṣā asti vipratiṣedhe param iti sā api iha upatiṣṭheta . tatra kaḥ doṣaḥ . visphoryam avagoryam iti guṇāt dīrghatvam syāt vipratiṣedhena . ataḥ uttaram paṭhati . pūrvatrāsiddhe na asti vipratiṣedhaḥ abhāvāt uttarasya . pūrvatrāsiddhe na asti vipratiṣedhaḥ . kim kāraṇam . abhāvāt uttarasya . dvayoḥ hi sāvakāśayoḥ samavasthitayoḥ vipratiṣedhaḥ bhavati na ca pūrvatrāsiddhe param pūrvam prati bhavati . yadi evam dogdhā dogdhum ghatvasya asiddhatvāt ḍhatvam prāpnoti kāṣṭhataṭ kūṭataṭ saṃyogādilopsya asiddhatvāt saṃyogāntalopaḥ prāpnoti . apavādaḥ vacanaprāmāṇyāt . anavakāśau etau vacanaprāmāṇyāt bhaviṣyataḥ . tasmāt kāryakālam sañjñāparibhāṣam iti na doṣaḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.