क्अ इइइ,३९९।१-१९ रो व्,३८३-३८४ किम् इदम् अयतिग्रहणम् रेफविशेषणम् : अयतिपरस्य रेफस्य लः भवति सः चेत् उपसर्गस्य भवति इति । आहोस्वित् उपसर्गविशेषणम् : अयतिपरस्य उपसर्गस्य यः रेफः तस्य लः भवति इति । कः च अत्र विशेषः । रेफस्य अयतौ इति चेत् परेः उपसङ्ख्यानम् । रेफस्य अयतौ इति चेत् परेः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । पल्ययते । वचनात् भविष्यति । अस्ति वचने प्रयोजनम् । किम् । प्लायते पलायते । अस्तु तर्हि उपसर्गविशेषणम् । उपसर्गस्य इति चेत् एकादेशे अप्रसिद्धिः । उपसर्गस्य इति चेत् एकादेशे अप्रसिद्धिः भवति । प्लायते पलायते । एकादेशे कृते व्यपवर्गाभावात् न प्राप्नोति । अन्तादिवत् भावेन व्यपवर्गः । उभयतः आश्रये न अन्तादिवत् । एवम् तर्हि एकादेशः पूर्वविधौ स्थानिवत् भवति इति स्थानिवद्भावात् व्यपवर्गः । प्रतिषिध्यते अत्र स्थानिवद्भावः पूर्वत्रासिद्धे न स्थानिवत् इति । दोषाः एव एते तस्याः परिभाषायाः तस्य दोषः संयोगादिलोपलत्वणत्वेषु इति । अथ वा पुनः अस्तु रेफविशेषणम् । ननु च उक्तम् रेफस्य अयतौ इति चेत् परेः उपसङ्ख्यानम् इति । वचनात् भविष्यति । ननु च उक्तम् अस्ति वचने प्रयोजनम् किम् प्लायते पलायते इति । अत्र अपि अकारेण व्यवहितत्वात् न प्राप्नोति । एकादेशे कृते न अस्ति व्यवधानम् । एकादेशः पूर्वविधौ स्थानिवत् भवति इति स्थानिवद्भावात् व्यवधानम् एव । प्रतिषिध्यते अत्र स्थानिवद्भावः पूर्वत्रासिद्धे न स्थानिवत् इति । दोषाः एव एते तस्याः परिभाषायाः तस्य दोषः संयोगादिलोपलत्वणत्वेषु इति ।
KA III,399.1-19 Ro V,383-384 kim idam ayatigrahaṇam rephaviśeṣaṇam : ayatiparasya rephasya laḥ bhavati saḥ cet upasargasya bhavati iti . āhosvit upasargaviśeṣaṇam : ayatiparasya upasargasya yaḥ rephaḥ tasya laḥ bhavati iti . kaḥ ca atra viśeṣaḥ . rephasya ayatau iti cet pareḥ upasaṅkhyānam . rephasya ayatau iti cet pareḥ upasaṅkhyānam kartavyam . palyayate . vacanāt bhaviṣyati . asti vacane prayojanam . kim . plāyate palāyate . astu tarhi upasargaviśeṣaṇam . upasargasya iti cet ekādeśe aprasiddhiḥ . upasargasya iti cet ekādeśe aprasiddhiḥ bhavati . plāyate palāyate . ekādeśe kṛte vyapavargābhāvāt na prāpnoti . antādivat bhāvena vyapavargaḥ . ubhayataḥ āśraye na antādivat . evam tarhi ekādeśaḥ pūrvavidhau sthānivat bhavati iti sthānivadbhāvāt vyapavargaḥ . pratiṣidhyate atra sthānivadbhāvaḥ pūrvatrāsiddhe na sthānivat iti . doṣāḥ eva ete tasyāḥ paribhāṣāyāḥ tasya doṣaḥ saṃyogādilopalatvaṇatveṣu iti . atha vā punaḥ astu rephaviśeṣaṇam . nanu ca uktam rephasya ayatau iti cet pareḥ upasaṅkhyānam iti . vacanāt bhaviṣyati . nanu ca uktam asti vacane prayojanam kim plāyate palāyate iti . atra api akāreṇa vyavahitatvāt na prāpnoti . ekādeśe kṛte na asti vyavadhānam . ekādeśaḥ pūrvavidhau sthānivat bhavati iti sthānivadbhāvāt vyavadhānam eva . pratiṣidhyate atra sthānivadbhāvaḥ pūrvatrāsiddhe na sthānivat iti . doṣāḥ eva ete tasyāḥ paribhāṣāyāḥ tasya doṣaḥ saṃyogādilopalatvaṇatveṣu iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.