क्अ इइइ,३८७।१९ रो व्,३६१-३६२ इह ने यत् कार्यम् प्राप्नोति तत् प्रति मुभावः न असिद्धः इति उच्यते नाभावः च एव तावत् न प्राप्नोति । एवम् तर्हि न मु टादेशे । न मु टादेशे इति वक्तव्यम् । किम् इदम् टादेशः इति । टायाः आदेशः टादेशः इति । यदि तर्हि टायाः आदेशे इति उच्यते टायाम् आदेशे अप्रसिद्धिः । तत्र कः दोषः । अमुना इति अत्र मुभावस्य असिद्धत्वात् अतोदीर्घोयञि सुपिच इति दीर्घत्वम् प्रसज्येत । न एषः दोषः । सर्वविभक्त्यन्तः समासः : टायाः आदेशः टादेशः , टायाम् आदेशः टादेशः इति । सिध्यति । सूत्रम् तर्हि भिद्यते । यथान्यासम् एव अस्तु । ननु च उक्तम् ने यत् कार्यम् प्राप्नोति तस्मिन् मुभावः न असिद्धः इति उच्यते नाभावः च एव तावत् न प्राप्नोति इति । न एषः दोषः । इह इङ्गितेन चेष्टितेन निमिषितेन महता वा सूत्रनिबन्धेन आचार्याणाम् अभिप्रायः लक्ष्यते । एतत् एव ज्ञापयति भवति अत्र नाभावः इति यत् अयम् ने परतः असिद्धत्वप्रतिषेधम् शास्ति । अथ वा द्विगताः अपि हेतवः भवन्ति । तत् यथा । आम्राः च सिक्ताः पितरः च प्रीणिताः भवन्ति । तथा वाक्यानि अपि द्विगतानि दृश्यन्ते । श्वेतः धावति । अलम्बुसानाम् याता इति । अथ वा वृद्धकुमारीवाक्यवत् इदम् द्रष्टव्यम् । तत् यथा । वृद्धकुमारी इन्द्रेण उक्ता वरम् वृणीष्व इति सा वरम् अवृणीत पुत्राः मे बहुक्षीरघृतम् ओदनम् कांस्यपात्र्याम् भुञ्जीरन् इति । न च तावत् अस्याः पतिः भवति कुतः पुत्राः कुतः गावः कुतः धान्यम् । तत्र्स् अनया एकेन वाक्येन पतिः पुत्राः गावः धान्यम् इति सर्वम् सङ्गृहीतम् भवति । एवम् इह अपि ने असिद्धत्वप्रतिषेधम् ब्रुवता नाभावः अपि सङ्गृहीतः भवति ।
KA III,387.19 Ro V,361-362 iha ne yat kāryam prāpnoti tat prati mubhāvaḥ na asiddhaḥ iti ucyate nābhāvaḥ ca eva tāvat na prāpnoti . evam tarhi na mu ṭādeśe . na mu ṭādeśe iti vaktavyam . kim idam ṭādeśaḥ iti . ṭāyāḥ ādeśaḥ ṭādeśaḥ iti . yadi tarhi ṭāyāḥ ādeśe iti ucyate ṭāyām ādeśe aprasiddhiḥ . tatra kaḥ doṣaḥ . amunā iti atra mubhāvasya asiddhatvāt atodīrghoyañi supica iti dīrghatvam prasajyeta . na eṣaḥ doṣaḥ . sarvavibhaktyantaḥ samāsaḥ : ṭāyāḥ ādeśaḥ ṭādeśaḥ , ṭāyām ādeśaḥ ṭādeśaḥ iti . sidhyati . sūtram tarhi bhidyate . yathānyāsam eva astu . nanu ca uktam ne yat kāryam prāpnoti tasmin mubhāvaḥ na asiddhaḥ iti ucyate nābhāvaḥ ca eva tāvat na prāpnoti iti . na eṣaḥ doṣaḥ . iha iṅgitena ceṣṭitena nimiṣitena mahatā vā sūtranibandhena ācāryāṇām abhiprāyaḥ lakṣyate . etat eva jñāpayati bhavati atra nābhāvaḥ iti yat ayam ne parataḥ asiddhatvapratiṣedham śāsti . atha vā dvigatāḥ api hetavaḥ bhavanti . tat yathā . āmrāḥ ca siktāḥ pitaraḥ ca prīṇitāḥ bhavanti . tathā vākyāni api dvigatāni dṛśyante . śvetaḥ dhāvati . alambusānām yātā iti . atha vā vṛddhakumārīvākyavat idam draṣṭavyam . tat yathā . vṛddhakumārī indreṇa uktā varam vṛṇīṣva iti sā varam avṛṇīta putrāḥ me bahukṣīraghṛtam odanam kāṃsyapātryām bhuñjīran iti . na ca tāvat asyāḥ patiḥ bhavati kutaḥ putrāḥ kutaḥ gāvaḥ kutaḥ dhānyam . tatrs anayā ekena vākyena patiḥ putrāḥ gāvaḥ dhānyam iti sarvam saṅgṛhītam bhavati . evam iha api ne asiddhatvapratiṣedham bruvatā nābhāvaḥ api saṅgṛhītaḥ bhavati .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.