Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.2·8.2.6·8.2.6.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.6.1

P 8.2.6.1

क्अ इइइ,३८९।७-१५ रो व्,३६४-३६५ स्वरितग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् । कथम् । अनुदात्ते परतः पदादौ वा उदात्तः इति एव सिद्धम् । केन इदानीम् स्वरितः भविष्यति । गाङ्गे अनूपे इति । आन्तर्यतः उदात्तानुदात्तयोः एकादेशः स्वरितः भविष्यति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् तेन वर्ज्यमानता मा भूत् । अथ क्रियमाणे अपि स्वरितग्रहणे यः सिद्धः स्वरितः तेन वर्ज्यमानता कस्मात् न भवति । कन्या अनूपे इति । बहिरङ्गलक्षणत्वात् । असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे इति एवम् न भविष्यति । यथा एव तर्हि क्रियमाणे स्वरितग्रहणे यः सिद्धः स्वरितः तेन वर्ज्यमानता न भवति एवम् अक्रियमाणे अपि न भविष्यति । तस्मात् न अर्थः स्वरितग्रहणेन । बहिरङ्गलक्षणत्वात् सिद्धम् ।

KA III,389.7-15 Ro V,364-365 svaritagrahaṇam śakyam akartum . katham . anudātte parataḥ padādau vā udāttaḥ iti eva siddham . kena idānīm svaritaḥ bhaviṣyati . gāṅge anūpe iti . āntaryataḥ udāttānudāttayoḥ ekādeśaḥ svaritaḥ bhaviṣyati . idam tarhi prayojanam tena varjyamānatā mā bhūt . atha kriyamāṇe api svaritagrahaṇe yaḥ siddhaḥ svaritaḥ tena varjyamānatā kasmāt na bhavati . kanyā anūpe iti . bahiraṅgalakṣaṇatvāt . asiddham bahiraṅgam antaraṅge iti evam na bhaviṣyati . yathā eva tarhi kriyamāṇe svaritagrahaṇe yaḥ siddhaḥ svaritaḥ tena varjyamānatā na bhavati evam akriyamāṇe api na bhaviṣyati . tasmāt na arthaḥ svaritagrahaṇena . bahiraṅgalakṣaṇatvāt siddham .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.2.6.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.6.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.2.6.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text