Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.2·8.2.7·8.2.7.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.7.2

P 8.2.7.2

क्अ इइइ,३९४।१०-१९ रो व्,३७५-३७६ अह्नः नलोपप्रतिषेधः । अह्नः नलोपप्रतिषेधः वक्तव्यः । अहोभ्याम् अहोभिः इति । सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः । न वक्तव्यः । रुः अत्र बाधकः भविष्यति । असिद्धः रुः तस्य असिद्धत्वात् नलोपः प्राप्नोति । अनवकाशः रुः नलोपम् बाधिष्यते । सावकाशः रुः । कः अवकाशः । अनन्त्यः अकारः । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनन्त्यस्य रुः भवति इति यत् अयम् अहन्ग्रहणम् करोति । अहन्ग्रहणात् इति चेत् सम्बुद्ध्यर्थम् वचनम् । अहन्ग्रहणात् इति चेत् सम्बुद्ध्यर्थम् एतत् स्यात् । हे अहः इति । यत् तर्हि रुत्वम् शास्ति । एतत् अपि सम्बुद्ध्यर्थम् एव स्यात् । हे दीर्घाहः अत्र । यत् तर्हि रूपरात्रिरथन्तरेषु उपसङ्ख्यानम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः न अनन्त्यस्य रुः भवति इति । कथम् कृत्वा ज्ञापकम् । न हि अस्ति विशेषः रूपरात्रिरथन्तरेषु अनन्त्यस्य रौ वा रे वा ।

KA III,394.10-19 Ro V,375-376 ahnaḥ nalopapratiṣedhaḥ . ahnaḥ nalopapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . ahobhyām ahobhiḥ iti . saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . na vaktavyaḥ . ruḥ atra bādhakaḥ bhaviṣyati . asiddhaḥ ruḥ tasya asiddhatvāt nalopaḥ prāpnoti . anavakāśaḥ ruḥ nalopam bādhiṣyate . sāvakāśaḥ ruḥ . kaḥ avakāśaḥ . anantyaḥ akāraḥ . ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anantyasya ruḥ bhavati iti yat ayam ahangrahaṇam karoti . ahangrahaṇāt iti cet sambuddhyartham vacanam . ahangrahaṇāt iti cet sambuddhyartham etat syāt . he ahaḥ iti . yat tarhi rutvam śāsti . etat api sambuddhyartham eva syāt . he dīrghāhaḥ atra . yat tarhi rūparātrirathantareṣu upasaṅkhyānam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ na anantyasya ruḥ bhavati iti . katham kṛtvā jñāpakam . na hi asti viśeṣaḥ rūparātrirathantareṣu anantyasya rau vā re vā .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.2.7.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.7.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.2.7.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text