क्अ इइइ,४२६।१-१९ रो व्,४३५-४३९ विसर्जनीयः अनुत्तरपदे । विसर्जनीयः अनुत्तरपदे इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् । नार्कुटः नार्पत्यः इति । न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् । न वा वक्तव्यम् । किम् कारणम् । बहिरङलक्षणत्वात् । बहिरङ्गः रेफः । अन्तरङ्गः विसर्जनीयः । असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे । न एषः युक्तः परिहारः । अन्तरङ्गम् बहिरङ्गम् इति प्रतिद्वन्द्वभाविनौ एतौ पक्षौ । सति अन्तरङ्गे बहिरङ्गम् सति बहिरङ्गे अन्तर्गम् । न च अत्र अन्तरङ्गबहिरङ्गयोः युगपत् समवस्थानम् अस्ति । किम् कारणम् । असिद्धत्वात् । न च अनभिनिर्वृत्ते बहिरङ्गे अन्तरङ्गम् प्राप्नोति । तत्र निमित्तम् एव बहिरङ्गम् अन्तरङ्गस्य । अनिमित्तम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गस्य । किम् कारणम् । असिद्धत्वात् । कथम् असिद्धत्वम् यावता पूर्वत्र असिद्धम् इति असिद्धा परिभाषा । असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे । कथम् । कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् इति खरवसानयोर्विसर्जनीयः उपस्थितम् इदम् भवति असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे इति । एवम् एषा सिद्धा परिभाषा भवति । कुतः नु खलु एतत् द्वयोः परिभाषयोः सावकाशयोः समवस्थितयोः पूर्वत्र असिद्धम् इति च असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे इति च पूर्वत्रासिद्धम् इति एताम् उपमृद्य असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे इति एतया व्यवस्था भविष्यति न पुनः असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे इति एताम् उपमृद्य पुर्वत्रासिद्धम् इति एतया व्यवस्था स्यात् । अतः किम् । अतः अयुक्तः परिहारः न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् इति ।
KA III,426.1-19 Ro V,435-439 visarjanīyaḥ anuttarapade . visarjanīyaḥ anuttarapade iti vaktavyam . iha mā bhūt . nārkuṭaḥ nārpatyaḥ iti . na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt . na vā vaktavyam . kim kāraṇam . bahiraṅalakṣaṇatvāt . bahiraṅgaḥ rephaḥ . antaraṅgaḥ visarjanīyaḥ . asiddham bahiraṅgam antaraṅge . na eṣaḥ yuktaḥ parihāraḥ . antaraṅgam bahiraṅgam iti pratidvandvabhāvinau etau pakṣau . sati antaraṅge bahiraṅgam sati bahiraṅge antargam . na ca atra antaraṅgabahiraṅgayoḥ yugapat samavasthānam asti . kim kāraṇam . asiddhatvāt . na ca anabhinirvṛtte bahiraṅge antaraṅgam prāpnoti . tatra nimittam eva bahiraṅgam antaraṅgasya . animittam bahiraṅgam antaraṅgasya . kim kāraṇam . asiddhatvāt . katham asiddhatvam yāvatā pūrvatra asiddham iti asiddhā paribhāṣā . asiddham bahiraṅgam antaraṅge . katham . kāryakālam sañjñāparibhāṣam iti kharavasānayorvisarjanīyaḥ upasthitam idam bhavati asiddham bahiraṅgam antaraṅge iti . evam eṣā siddhā paribhāṣā bhavati . kutaḥ nu khalu etat dvayoḥ paribhāṣayoḥ sāvakāśayoḥ samavasthitayoḥ pūrvatra asiddham iti ca asiddham bahiraṅgam antaraṅge iti ca pūrvatrāsiddham iti etām upamṛdya asiddham bahiraṅgam antaraṅge iti etayā vyavasthā bhaviṣyati na punaḥ asiddham bahiraṅgam antaraṅge iti etām upamṛdya purvatrāsiddham iti etayā vyavasthā syāt . ataḥ kim . ataḥ ayuktaḥ parihāraḥ na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.