Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.3·8.3.28

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.3.28

P 8.3.28

क्अ इइइ,४२८।५-४२९।६ रो व्,४४३-४४४ इह धुडादिषु केचित् पूर्वान्ताः केचित् परादयः । यदि पुनः सर्वे एव पूर्वान्ताः स्युः सर्वे एव परादयः । कः च अत्र विशेषः । धुगादिषु ष्टुत्वणत्वप्रतिषेधः । धुगादिषु सत्सु ष्टुत्वणत्वयोः प्रतिषेधः वक्तव्यः । ष्टुत्वस्य तावत् । श्वलिट्त्साये । मधुलिट्त्साये । ष्टुनाष्टुः इति ष्टुत्वम् प्राप्नोति । परादौ पुनः सति नपदान्ताट्टोरनाम् इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति । णत्वस्य । कुर्वन्नास्ते । कृषन्नास्ते । रषाभ्यान्नोणःसमानपदे इत् णत्वम् प्राप्नोति । परादौ पुनः सति पदान्तस्य न इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति । सन्तु तर्हि परादयः । परादौ छत्वषत्वविधिप्रतिषेधः । यदि परादयः छत्वम् विधेयम् षत्वम् च प्रतिषेध्यम् । छत्वम् विधेयम् । कुर्वञ्च्छेते । कृषञ्च्छेते । यत् हि तत् शश्छोऽटि इति झयः पदान्तात् इति एवम् तत् । किम् पुनः कारणम् झयः पदान्तात् इति एवम् तत् । इह मा भूत् । पुरा क्रूरस्य विसृपः विरप्शिन् इति । षत्वम् च प्रतिषेध्यम् । प्रत्यङ्क्सिञ्च । उदङ्क्सिञ्च । आदेशप्रत्यययोः इति षत्वम् प्राप्नोति । पूर्वान्ते पुनः सति सात्पदाद्योः इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति । तस्मात् सन्तु यथान्यासम् एव केचित् पूर्वान्ताः केचित् परादयः ।

KA III,428.5-429.6 Ro V,443-444 iha dhuḍādiṣu kecit pūrvāntāḥ kecit parādayaḥ . yadi punaḥ sarve eva pūrvāntāḥ syuḥ sarve eva parādayaḥ . kaḥ ca atra viśeṣaḥ . dhugādiṣu ṣṭutvaṇatvapratiṣedhaḥ . dhugādiṣu satsu ṣṭutvaṇatvayoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . ṣṭutvasya tāvat . śvaliṭtsāye . madhuliṭtsāye . ṣṭunāṣṭuḥ iti ṣṭutvam prāpnoti . parādau punaḥ sati napadāntāṭṭoranām iti pratiṣedhaḥ siddhaḥ bhavati . ṇatvasya . kurvannāste . kṛṣannāste . raṣābhyānnoṇaḥsamānapade it ṇatvam prāpnoti . parādau punaḥ sati padāntasya na iti pratiṣedhaḥ siddhaḥ bhavati . santu tarhi parādayaḥ . parādau chatvaṣatvavidhipratiṣedhaḥ . yadi parādayaḥ chatvam vidheyam ṣatvam ca pratiṣedhyam . chatvam vidheyam . kurvañcchete . kṛṣañcchete . yat hi tat śaścho'ṭi iti jhayaḥ padāntāt iti evam tat . kim punaḥ kāraṇam jhayaḥ padāntāt iti evam tat . iha mā bhūt . purā krūrasya visṛpaḥ virapśin iti . ṣatvam ca pratiṣedhyam . pratyaṅksiñca . udaṅksiñca . ādeśapratyayayoḥ iti ṣatvam prāpnoti . pūrvānte punaḥ sati sātpadādyoḥ iti pratiṣedhaḥ siddhaḥ bhavati . tasmāt santu yathānyāsam eva kecit pūrvāntāḥ kecit parādayaḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.3.28

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.3.28, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.3.28), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text