क्अ इइइ,४३१।१०-४३२।७ रो व्,४५०-४५३ सस्य कुप्वोः विसर्जनीयजिह्वामूलीयोपध्मानीयाः । सस्य कुप्वोः विसर्जनीयजिह्वामूलीयोपध्मानीयाः वक्तव्याः । विसर्जनीयादेशे हि शर्परयोः एव आदेशप्रसङ्गः । विसर्जनीयादेशे हि सति शर्परयोः एव कुप्वोः ह्क्कह्प्पौ स्याताम् । अद्भिः प्सातम् । वासः क्षौमम् । वचनात् न भविष्यतः । अस्ति वचने प्रयोजनम् । किम् । पुरुषः त्सरुकः । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । यत् एतत् विसर्जनीयस्य सः इति अत्र विसर्जनीयग्रहणम् एतत् उत्तरत्र अनुवर्तिष्यते तस्मिन् च शर्परे विसर्जनीयः असिद्धः । न असिद्धः । कथम् । अधिकारः नाम त्रिप्रकारः । कः चित् एकदेशस्थः सर्वम् शास्त्रम् अभिज्वलयति यथा प्रदीपः सुप्रज्वलितः सर्वम् वेश्म अभिज्वलयति । अपरः यथा रज्ज्वा अयसा वा बद्धम् काष्ठम् अनुकृष्यते तद्वत् । अपरः अधिकारः प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः इति योगे योगे उपतिष्ठते । तत् यदा एषः पक्षः अधिकारः प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः इति तदा हि यत् एतत् विसर्जनीयस्यसः इति अत्र विसर्जनीयग्रहणम् एतत् उत्तरत्र अनुवृत्तम् सत् अन्यत् सम्पद्यते तस्मिन् च शर्परे विसर्जनीयः सिद्धः । एवम् च क्र्त्वा शर्परयोः एव कुप्वोः ह्क्कह्प्पौ स्याताम् । अद्भिः प्सातम् । वासः क्षौमम् इति । एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते । शर्परे विसर्जनीयः । वा शरि । ततः कुप्वोः । कुप्वोः च शर्परयोः विसर्जनीयस्य विसर्जनीयः भवति इति । किमर्थम् इदम् । कुप्वोः ह्क्कह्प्पौ वक्ष्यति तद्बाधनार्थम् । ततः ह्क्कह्प्पौ भवतः कुप्वोः इति एव । शर्परयोः इति निवृत्तम् । अथ वा शर्परेविसर्जनीयः इति एतत् कुप्वोः ह्क्कह्प्पौ च इति अत्र अनुवर्तिष्यते ।
KA III,431.10-432.7 Ro V,450-453 sasya kupvoḥ visarjanīyajihvāmūlīyopadhmānīyāḥ . sasya kupvoḥ visarjanīyajihvāmūlīyopadhmānīyāḥ vaktavyāḥ . visarjanīyādeśe hi śarparayoḥ eva ādeśaprasaṅgaḥ . visarjanīyādeśe hi sati śarparayoḥ eva kupvoḥ hkkahppau syātām . adbhiḥ psātam . vāsaḥ kṣaumam . vacanāt na bhaviṣyataḥ . asti vacane prayojanam . kim . puruṣaḥ tsarukaḥ . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . yat etat visarjanīyasya saḥ iti atra visarjanīyagrahaṇam etat uttaratra anuvartiṣyate tasmin ca śarpare visarjanīyaḥ asiddhaḥ . na asiddhaḥ . katham . adhikāraḥ nāma triprakāraḥ . kaḥ cit ekadeśasthaḥ sarvam śāstram abhijvalayati yathā pradīpaḥ suprajvalitaḥ sarvam veśma abhijvalayati . aparaḥ yathā rajjvā ayasā vā baddham kāṣṭham anukṛṣyate tadvat . aparaḥ adhikāraḥ pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ iti yoge yoge upatiṣṭhate . tat yadā eṣaḥ pakṣaḥ adhikāraḥ pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ iti tadā hi yat etat visarjanīyasyasaḥ iti atra visarjanīyagrahaṇam etat uttaratra anuvṛttam sat anyat sampadyate tasmin ca śarpare visarjanīyaḥ siddhaḥ . evam ca krtvā śarparayoḥ eva kupvoḥ hkkahppau syātām . adbhiḥ psātam . vāsaḥ kṣaumam iti . evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate . śarpare visarjanīyaḥ . vā śari . tataḥ kupvoḥ . kupvoḥ ca śarparayoḥ visarjanīyasya visarjanīyaḥ bhavati iti . kimartham idam . kupvoḥ hkkahppau vakṣyati tadbādhanārtham . tataḥ hkkahppau bhavataḥ kupvoḥ iti eva . śarparayoḥ iti nivṛttam . atha vā śarparevisarjanīyaḥ iti etat kupvoḥ hkkahppau ca iti atra anuvartiṣyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.