Ratnamālāvadāna 12

ततो गृहे प्रविष्टो ऽसौ भर्य्यया सह मोदितः । सुहृन्मित्रजनैश् चापि कृत्वालापं न्यषीदत

tato gṛhe praviṣṭo 'sau bharyyayā saha moditaḥ / suhṛnmitrajanaiś cāpi kṛtvālāpaṃ nyaṣīdata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सद्यर् गृहस्थो ऽसौ भार्य्यया सह नंदितः । भाण्डम् उद्घाट्य रत्नानि प्रत्यवेक्षितुम् आरभत्

tataḥ sadyar gṛhastho 'sau bhāryyayā saha naṃditaḥ / bhāṇḍam udghāṭya ratnāni pratyavekṣitum ārabhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दिव्यविचित्राणि रत्नानि विविधानि च । दृष्ट्वा हर्षं समासाद्य पुनर् एवं वभाषते

tatra divyavicitrāṇi ratnāni vividhāni ca / dṛṣṭvā harṣaṃ samāsādya punar evaṃ vabhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममैतानि सुरत्नानि दिव्यान्य् एतादृशानि हि । तत्र दिव्यविचित्राणि नानारत्नकुलानि च

mamaitāni suratnāni divyāny etādṛśāni hi / tatra divyavicitrāṇi nānāratnakulāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धानि तज् जिनेन्द्रस्य कृपादृष्टिप्रसादतः । तस्माद् यथाप्रतिज्ञातं श्रद्धया सांप्रतं मया

labdhāni taj jinendrasya kṛpādṛṣṭiprasādataḥ / tasmād yathāpratijñātaṃ śraddhayā sāṃprataṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् उपार्द्धं प्रदातव्यैः श्रवणायार्हते ऽपि नः । तद् उपार्द्धं कथं चानुदातव्यं मुनये ऽर्हते

yad upārddhaṃ pradātavyaiḥ śravaṇāyārhate 'pi naḥ / tad upārddhaṃ kathaṃ cānudātavyaṃ munaye 'rhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि राजा विजानीयाद् एतद् अर्द्धं हरे मम । रत्नलुब्धो नरेशो यं दण्डं वा प्रणयं मयि

yadi rājā vijānīyād etad arddhaṃ hare mama / ratnalubdho nareśo yaṃ daṇḍaṃ vā praṇayaṃ mayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा मे स्याद् विपत्तिश् च तत् कथं क्रियते मया । अहो दैवाद् विपत्तिर् माम् अद्यापि च न मुंचति । तत् कथं वा प्रतिज्ञातं पूरयितुं न मन्यते । नमस् ते भगवन् नाथ सर्वज्ञो ऽसि मुनीश्वरः

tadā me syād vipattiś ca tat kathaṃ kriyate mayā / aho daivād vipattir mām adyāpi ca na muṃcati / tat kathaṃ vā pratijñātaṃ pūrayituṃ na manyate / namas te bhagavan nātha sarvajño 'si munīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ष मां पापिनं मूढनिमग्नं दुःखसागरे । इत्य् असौ सुगतं स्मृत्वा तच्चिन्ताव्यथिताशयः

rakṣa māṃ pāpinaṃ mūḍhanimagnaṃ duḥkhasāgare / ity asau sugataṃ smṛtvā taccintāvyathitāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवं स्थितम् आलोक्य स्वामि नं तं विषादितं

tathaivaṃ sthitam ālokya svāmi naṃ taṃ viṣāditaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा भार्या भद्रिकोपेत्य पुरः स्थित्वाब्रवीत् तथा । स्वामिं भर्त्तः किम् एव त्वं स्थितो ऽसि दुःखितो यथा

sā bhāryā bhadrikopetya puraḥ sthitvābravīt tathā / svāmiṃ bharttaḥ kim eva tvaṃ sthito 'si duḥkhito yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा ते जायते दुःखं तद् वच चेत् प्रियास्मि ते

kiṃ vā te jāyate duḥkhaṃ tad vaca cet priyāsmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भार्योदितं श्रुत्वा स सार्थाधिपतिः पुनः । तां भार्य्यां समुपामंत्र्य पुनश् चैवम् अभाषत

iti bhāryoditaṃ śrutvā sa sārthādhipatiḥ punaḥ / tāṃ bhāryyāṃ samupāmaṃtrya punaś caivam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रे यज् जायते दुःखं तत् प्रवक्ष्ये शृणु प्रिये । यथा मया प्रतिज्ञातं पूरयितुं कथं तथा

bhadre yaj jāyate duḥkhaṃ tat pravakṣye śṛṇu priye / yathā mayā pratijñātaṃ pūrayituṃ kathaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् उपार्द्धं प्रदास्यामि श्रवणायार्हते ऽपि नु । एतद् अर्द्धं हरेद् राजा लोभान् मे दण्डयेद् अपि

yady upārddhaṃ pradāsyāmi śravaṇāyārhate 'pi nu / etad arddhaṃ hared rājā lobhān me daṇḍayed api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं तद्विषादेन व्यथितो ऽहं निरुत्सवः । तन् मे नात्र प्रतीकारो कथं कर्तुं न मन्यते

ity evaṃ tadviṣādena vyathito 'haṃ nirutsavaḥ / tan me nātra pratīkāro kathaṃ kartuṃ na manyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भर्त्त्रोदितं श्रुत्वा सा भार्या पुनर् अब्रवीत् । विषादं मा कृथाः स्वामिं शृणु यन् मे समीहितैः

iti bharttroditaṃ śrutvā sā bhāryā punar abravīt / viṣādaṃ mā kṛthāḥ svāmiṃ śṛṇu yan me samīhitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद् इमानि संकल्पः पश्चात् तत् समयागते । पूजया सह भोजैश् च ससंघायार्हते ऽर्चयेत्

tāvad imāni saṃkalpaḥ paścāt tat samayāgate / pūjayā saha bhojaiś ca sasaṃghāyārhate 'rcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृते तथा स्वामिन् प्रतिज्ञा तेन सेत्स्यते । भीतिश् चापि न विद्येत तस्माद् एवं कुरु प्रभो

evaṃ kṛte tathā svāmin pratijñā tena setsyate / bhītiś cāpi na vidyeta tasmād evaṃ kuru prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भार्यावचः श्रुत्वा स सार्थाधिपतिर् मुदा । तथेति प्रतिसंश्रुत्य पुनर् एवम् अभाषत

iti bhāryāvacaḥ śrutvā sa sārthādhipatir mudā / tatheti pratisaṃśrutya punar evam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद् इमानि सर्वाणि रत्नानि ते समर्प्पये । पश्चात् काले ससंघं तं पूजयिष्ये मुनीश्वरं

tāvad imāni sarvāṇi ratnāni te samarppaye / paścāt kāle sasaṃghaṃ taṃ pūjayiṣye munīśvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं सुगंधधूपेन पूजयेयं मुनीश्वरं । इत्य् उक्त्वा सर्वरत्नानि भार्यायां स न्यधापयेत्

idānīṃ sugaṃdhadhūpena pūjayeyaṃ munīśvaraṃ / ity uktvā sarvaratnāni bhāryāyāṃ sa nyadhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ चागुरुं क्रीत्वा कार्षापणद्वयेन वा । गत्वा जेतवने विहारे तत्र द्वारे स्थितो गुरुम् अधूपयेत्

tato 'sau cāguruṃ krītvā kārṣāpaṇadvayena vā / gatvā jetavane vihāre tatra dvāre sthito gurum adhūpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापत्रमानो ऽसौ संबुद्धशरणं गतः । कृतांजलिपुटो नत्वा संस्मरन् प्रार्थयत् तथा

tatrāpatramāno 'sau saṃbuddhaśaraṇaṃ gataḥ / kṛtāṃjalipuṭo natvā saṃsmaran prārthayat tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवच् छास्तासि सर्वज्ञो विजानीया ममाशयं । तद्यथा मे प्रतिज्ञातैः पूरयितुं समर्हसि

bhagavac chāstāsi sarvajño vijānīyā mamāśayaṃ / tadyathā me pratijñātaiḥ pūrayituṃ samarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महद् ऋध्यभिसंस्कारं चकार तत्प्रसादतः

mahad ṛdhyabhisaṃskāraṃ cakāra tatprasādataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन स धूप आकाशे प्राभ्युद्गम्य पुरीं च तां । स्फुरित्वा खे पुनर् अभ्रकूटीभूत्वाभ्यशोभयत्

yena sa dhūpa ākāśe prābhyudgamya purīṃ ca tāṃ / sphuritvā khe punar abhrakūṭībhūtvābhyaśobhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासौ सार्थभृद् दृष्ट्वा प्रातिहार्यं तद् अद्भुतं । महानंदप्रसंनात्मा पुनर् एवं व्यचिंतयत्

tatrāsau sārthabhṛd dṛṣṭvā prātihāryaṃ tad adbhutaṃ / mahānaṃdaprasaṃnātmā punar evaṃ vyaciṃtayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतन् मे प्रतिरूपं स्याद् यद् अयं सुगतो जिनः । मया नाभ्यर्चितो रत्नैर् धिग् मे चित्तभयाद् द्रुतं

naitan me pratirūpaṃ syād yad ayaṃ sugato jinaḥ / mayā nābhyarcito ratnair dhig me cittabhayād drutaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्व् अहं सांप्रतं नाथं प्रार्थयित्वा ससांघिकं । सरत्नैः पूजयिष्यामि भोजनैश् च स्वके गृहे

yanv ahaṃ sāṃprataṃ nāthaṃ prārthayitvā sasāṃghikaṃ / saratnaiḥ pūjayiṣyāmi bhojanaiś ca svake gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् असौ निश्चयं कृत्वा कृतांजलिपुटो मुदा । संबुद्धसंमुखं गत्वा प्रणत्वैवं व्यजिज्ञपत्

ity asau niścayaṃ kṛtvā kṛtāṃjalipuṭo mudā / saṃbuddhasaṃmukhaṃ gatvā praṇatvaivaṃ vyajijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् नाथ सर्वज्ञ क्षमस्व मे ऽपराधतां । भवतां पूजनां कर्तुम् इछामि मे प्रसीदतु

bhagavan nātha sarvajña kṣamasva me 'parādhatāṃ / bhavatāṃ pūjanāṃ kartum ichāmi me prasīdatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं प्रार्थिते तेन स संबुद्धो मुनीश्वरः । तथेति प्रतिसंमोद्य तूष्णीभूत्वा व्यवस्थितः

ity evaṃ prārthite tena sa saṃbuddho munīśvaraḥ / tatheti pratisaṃmodya tūṣṇībhūtvā vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ सार्थभृन् मत्वा सुगतेनाधिवासितं । प्रणत्वा च मुनेः पादौ सहसा स्वगृहं ययौ

tato 'sau sārthabhṛn matvā sugatenādhivāsitaṃ / praṇatvā ca muneḥ pādau sahasā svagṛhaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स भार्य्यया सार्द्धं वंधुमित्र जनैर् अपि । प्रणीतं भोज्यपूजांगं साधयाम् आस सत्वरं

tatra sa bhāryyayā sārddhaṃ vaṃdhumitra janair api / praṇītaṃ bhojyapūjāṃgaṃ sādhayām āsa satvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भोज्यार्चनांगानि सज्जीकृत्य प्रमोदितः । विहारे सहसा गत्वा नत्वा तं प्रार्थयन् मुनिं

tato bhojyārcanāṃgāni sajjīkṛtya pramoditaḥ / vihāre sahasā gatvā natvā taṃ prārthayan muniṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् नाथ संबुद्ध समयो ऽयं प्रवर्त्तते । तद् भवान् सांघिकैः सार्द्धं समागन्तुं समर्हति

bhagavan nātha saṃbuddha samayo 'yaṃ pravarttate / tad bhavān sāṃghikaiḥ sārddhaṃ samāgantuṃ samarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं प्रार्थिते तेन स संबुद्धः ससांघिकः । प्रतस्थे सूर्य्यवन् मार्गे प्रातिहार्यं प्रदर्शयन्

ity evaṃ prārthite tena sa saṃbuddhaḥ sasāṃghikaḥ / pratasthe sūryyavan mārge prātihāryaṃ pradarśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रमात् पुरीं प्राप्य तद् गृहं समुपाविशत् । तद् दत्ते पाद्यं आदाय शुद्धासने न्यषीदत

tataḥ kramāt purīṃ prāpya tad gṛhaṃ samupāviśat / tad datte pādyaṃ ādāya śuddhāsane nyaṣīdata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तान् सांघिकान् सर्वान् संबुद्धप्रमुखान् क्रमात् । स्वस्वासनसमासीनान् दृष्ट्वा सम्यक् समर्चयत्

tatas tān sāṃghikān sarvān saṃbuddhapramukhān kramāt / svasvāsanasamāsīnān dṛṣṭvā samyak samarcayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथार्हं भोजनैर् वापि वर्णगन्धरसान्वितैः । संबुद्धप्रमुखान् संघान् संतर्प्य पर्यतोषयत्

yathārhaṃ bhojanair vāpi varṇagandharasānvitaiḥ / saṃbuddhapramukhān saṃghān saṃtarpya paryatoṣayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपनीय च पात्राणि ताम्बूलादीन् अढौकयत्

apanīya ca pātrāṇi tāmbūlādīn aḍhaukayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो यानि सुरत्नानि पूर्वसंकल्पतानि हि । एतैः सर्वं सुरत्नैस् तं संबुद्धैः समवाकिरन्

tato yāni suratnāni pūrvasaṃkalpatāni hi / etaiḥ sarvaṃ suratnais taṃ saṃbuddhaiḥ samavākiran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि रत्नानि सर्वाणि संबुद्धस्यानुभावतः । मुनेर् उपरि खे गत्वा छत्रीभूत्वा स्थिता वभौ

tāni ratnāni sarvāṇi saṃbuddhasyānubhāvataḥ / muner upari khe gatvā chatrībhūtvā sthitā vabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं स गृही दृष्ट्वा द्विगुणसंप्रमोदितः । पादौ तस्य मुनेर् नत्वा प्रणिधानं व्यधात् तथा

tatas taṃ sa gṛhī dṛṣṭvā dviguṇasaṃpramoditaḥ / pādau tasya muner natvā praṇidhānaṃ vyadhāt tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन दानधर्मेण पुण्येन कुशलेन च । भवेयं सुगतो बुद्धो लोके ऽन्धे ऽपरिणायके

anena dānadharmeṇa puṇyena kuśalena ca / bhaveyaṃ sugato buddho loke 'ndhe 'pariṇāyake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुक्तो मोचयिष्यामि तारयिष्याम्य् अतारितान् । भीतान् आश्वास्य संबोधौ स्थापयिष्यामि निर्वृतौ

amukto mocayiṣyāmi tārayiṣyāmy atāritān / bhītān āśvāsya saṃbodhau sthāpayiṣyāmi nirvṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथासौ भगवान् बुद्धस् तथाशयविशोधितं । संबोधौ निहितं चित्तं ज्ञात्वा स्मितं व्यधात् तथा

tathāsau bhagavān buddhas tathāśayaviśodhitaṃ / saṃbodhau nihitaṃ cittaṃ jñātvā smitaṃ vyadhāt tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तस्य मुनीन्द्रस्य मुखपद्माद् विनिर्गताः । पंचवर्णा विभासन्तो विनिश्चेरुः सुभानवः

tadā tasya munīndrasya mukhapadmād vinirgatāḥ / paṃcavarṇā vibhāsanto viniśceruḥ subhānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते भास्वराः सर्वे प्रविसृताः समंततः । केचिद् ऊर्द्धं गताः केचिन् मध्यं केचिद् रसातले

tatas te bhāsvarāḥ sarve pravisṛtāḥ samaṃtataḥ / kecid ūrddhaṃ gatāḥ kecin madhyaṃ kecid rasātale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद् अधो गता यास् ते सर्वे ते नरकेषु च । निपतंतो विभासन्तो प्रविसस्रुः समंततः

kecid adho gatā yās te sarve te narakeṣu ca / nipataṃto vibhāsanto pravisasruḥ samaṃtataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये उष्णनरकास् तेषु शितीभूता विचेरिरे । ये शीतनरकास् तेषु न्यपतद् उष्णिकाश् च ते

ye uṣṇanarakās teṣu śitībhūtā vicerire / ye śītanarakās teṣu nyapatad uṣṇikāś ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ये तैः किरणैः स्पृष्टास् ते ते सर्वे सुखान्विताः । यदा ते सुखसंप्राप्तास् तदा ते विस्मयान्विताः

ye ye taiḥ kiraṇaiḥ spṛṣṭās te te sarve sukhānvitāḥ / yadā te sukhasaṃprāptās tadā te vismayānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नः सुखम् अद्यैवं कथम् एतद् व्यचिन्तयन् । किं नु वयम् इतश् च्युत्वा कुत्र यातास्म सांप्रतं

aho naḥ sukham adyaivaṃ katham etad vyacintayan / kiṃ nu vayam itaś cyutvā kutra yātāsma sāṃprataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहोस्विद् उपपन्नाः स्युर् अन्यत्र भुवनेष्व् अपि । इति संदेहिनां तेषां सत्वानां परिबोधने

āhosvid upapannāḥ syur anyatra bhuvaneṣv api / iti saṃdehināṃ teṣāṃ satvānāṃ paribodhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् निर्मिते बुद्धं प्रेषयन् नरकान् प्रति । दृष्ट्वा तं निर्मितं मुनिं विस्मिता हर्षिताश् च वै

bhagavān nirmite buddhaṃ preṣayan narakān prati / dṛṣṭvā taṃ nirmitaṃ muniṃ vismitā harṣitāś ca vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वे नरका लोकाः संमील्य संवभाषिरे । न भवन्त इतश् च्युत्वा गतास्मान्यत्र भूमिषु

te sarve narakā lokāḥ saṃmīlya saṃvabhāṣire / na bhavanta itaś cyutvā gatāsmānyatra bhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नूनम् अस्यानुभावेन दुःखानि समितानि च

nūnam asyānubhāvena duḥkhāni samitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् वयम् एनम् आनम्य वंदे मया प्रमुक्तये । इति संभाष्य ते सर्वे नत्वा तच् छरणं गताः

tad vayam enam ānamya vaṃde mayā pramuktaye / iti saṃbhāṣya te sarve natvā tac charaṇaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो बुद्धाय धर्माय संघायेति ववन्दिरे । इति ते निर्मिते तस्मिन् प्रसाद्य चित्तम् आरताः

namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vavandire / iti te nirmite tasmin prasādya cittam āratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापविनिर्मुक्ता मर्त्यदेवालयं ययुः । एवं ते भानवः सर्वे सर्वत्र नरकेष्व् अपि

sarvapāpavinirmuktā martyadevālayaṃ yayuḥ / evaṃ te bhānavaḥ sarve sarvatra narakeṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोद्यन्ते नारकान् सर्वान् प्रत्याययुर् मुनेः पुरः । तथा तद् भानवश् चैवम् उपरिष्टां गता अपि

prodyante nārakān sarvān pratyāyayur muneḥ puraḥ / tathā tad bhānavaś caivam upariṣṭāṃ gatā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि सर्वे चतुर्लोकपालानां भुवनानि च । अवभास्य क्रमात् सर्वान् देवलोकान् अभासयन्

te 'pi sarve caturlokapālānāṃ bhuvanāni ca / avabhāsya kramāt sarvān devalokān abhāsayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाकनिष्ठपर्यन्तं त्रैधातुकान् अभासयन् । एवं सर्वाश् च तान् सर्वान् अवभास्य समंततः

tathākaniṣṭhaparyantaṃ traidhātukān abhāsayan / evaṃ sarvāś ca tān sarvān avabhāsya samaṃtataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाथाः प्रोद्घोषयन्तश् च प्रलयं सौगते वृषे । अनित्यं खलु संसारं दुःखशून्यं ह्य् अनात्मकं

gāthāḥ prodghoṣayantaś ca pralayaṃ saugate vṛṣe / anityaṃ khalu saṃsāraṃ duḥkhaśūnyaṃ hy anātmakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् मारं परित्यज्य गछध्वं शरणं मुनेः । निष्क्रामतारभध्वं कं युज्यध्वं बुद्धशासने

tasmāt māraṃ parityajya gachadhvaṃ śaraṇaṃ muneḥ / niṣkrāmatārabhadhvaṃ kaṃ yujyadhvaṃ buddhaśāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युसैन्यं धुनीताशु नडागारं करी यथा । यो ऽप्य् अस्मिन् धर्मविनये ह्य् अप्रमत्तश् चरिष्यति

mṛtyusainyaṃ dhunītāśu naḍāgāraṃ karī yathā / yo 'py asmin dharmavinaye hy apramattaś cariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा जातिससंसारे दुःखस्यान्तं करिष्यति ॥ र्म् १२।३११ ९! ॥ अथ ते भानवः सर्वे त्रैधातुभुवनेष्व् अपि । सर्वान् सत्वान् समुद्धृत्य पुनः प्रत्याययुर् मुनेः

tyaktvā jātisasaṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // Rm 12.311 9! // atha te bhānavaḥ sarve traidhātubhuvaneṣv api / sarvān satvān samuddhṛtya punaḥ pratyāyayur muneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ते भानवः सर्वे भगवन्तं मुनीश्वरं । प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा मूर्द्ध्नि चान्तर्दधुर् मुनेः

atha te bhānavaḥ sarve bhagavantaṃ munīśvaraṃ / pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā mūrddhni cāntardadhur muneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैतत् सभासीना लोकाः सर्वे ससांघिकाः । तत् तदद्भुतम् आलोक्य वभूवुर् विस्मयोद्धताः

athaitat sabhāsīnā lokāḥ sarve sasāṃghikāḥ / tat tadadbhutam ālokya vabhūvur vismayoddhatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानंदः समुत्थाय कृतांजलिपुटो मुदा । भगवन्तं गुरुं नत्वा पप्रछ स्मितकारणं ॥ र्म् १२।३१५ १२! ॥ भगवन् भवतो वक्त्रात् पंचवर्णाः सुभांसवः । विनिर्गता दिशः सर्वान् अवभास्य शता पुनः

athānaṃdaḥ samutthāya kṛtāṃjalipuṭo mudā / bhagavantaṃ guruṃ natvā papracha smitakāraṇaṃ // Rm 12.315 12! // bhagavan bhavato vaktrāt paṃcavarṇāḥ subhāṃsavaḥ / vinirgatā diśaḥ sarvān avabhāsya śatā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मदो निरहंकारः मानमात्सर्य्यवर्जितः

nirmado nirahaṃkāraḥ mānamātsaryyavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् भव भगवं कस्मात् स्मितैः करोति सांप्रतं । दृष्ट्वैवं तं स्मितं सर्वे इमे लोकाः प्रविस्मिताः

tad bhava bhagavaṃ kasmāt smitaiḥ karoti sāṃprataṃ / dṛṣṭvaivaṃ taṃ smitaṃ sarve ime lokāḥ pravismitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहेतुः सुगता बुद्धा अर्हन्तो विगतोद्धवाः । दर्शयन्ति स्मितं केचित् तत् केन भवतः स्मृतं

nāhetuḥ sugatā buddhā arhanto vigatoddhavāḥ / darśayanti smitaṃ kecit tat kena bhavataḥ smṛtaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतद् धेतुम् इछन्ति श्रोतुं सर्वे इमे जनाः । तद् एतत् कारणं शास्तः समादेष्टुं समर्हति

tad etad dhetum ichanti śrotuṃ sarve ime janāḥ / tad etat kāraṇaṃ śāstaḥ samādeṣṭuṃ samarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं प्रार्थिते तेन शिष्येणानंदयोगिना । तथेति प्रतिसंमोद्य तम् आनंदं वभाषत

ity evaṃ prārthite tena śiṣyeṇānaṃdayoginā / tatheti pratisaṃmodya tam ānaṃdaṃ vabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एतत् तथानंद यथैव भाषसि त्वया । तत् स्मितं यदर्थं मे तद् वक्ष्ये शृणुतादरात्

evam etat tathānaṃda yathaiva bhāṣasi tvayā / tat smitaṃ yadarthaṃ me tad vakṣye śṛṇutādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यानंद ममानेन सार्थवाहेन साधुना । एभी रत्नैश् च सत्कृत्य कृता पूजा स्वभक्तितः

paśyānaṃda mamānena sārthavāhena sādhunā / ebhī ratnaiś ca satkṛtya kṛtā pūjā svabhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन कुशलेनैव सार्थवाहो महासुधीः । क्रमाद् बोधिचरीं प्राप्य पूर्य्य पारमिता दश

anena kuśalenaiva sārthavāho mahāsudhīḥ / kramād bodhicarīṃ prāpya pūryya pāramitā daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबोधिपाक्षिकान् धर्मान् प्राप्य ब्रह्मविहारिकः । संबोधिं समवाप्यैवं जित्वा मारगणान् अपि

saṃbodhipākṣikān dharmān prāpya brahmavihārikaḥ / saṃbodhiṃ samavāpyaivaṃ jitvā māragaṇān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धो रत्नोत्तमो नाम सर्वज्ञो ऽर्हं तथागतः । धर्मराजो जगंनाथो लोके शास्ता भविष्यति

buddho ratnottamo nāma sarvajño 'rhaṃ tathāgataḥ / dharmarājo jagaṃnātho loke śāstā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अनुमोदनां कृत्वा सद्धर्मं भजतादरात् । धर्मेणैव जगज् जित्वा मारचर्याविनिर्गतः

tad anumodanāṃ kṛtvā saddharmaṃ bhajatādarāt / dharmeṇaiva jagaj jitvā māracaryāvinirgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रचरी समासाद्य संबोधिपदम् आप्नुयात् । धर्निओ हि जगतां मित्रम् इहामुत्र समन्ततः

bhadracarī samāsādya saṃbodhipadam āpnuyāt / dharnio hi jagatāṃ mitram ihāmutra samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितकारी सुहृद् इष्टः सर्वदापि सहानुगः । तस्माद् धर्मं समाधाय संचरध्वं समाहितः

hitakārī suhṛd iṣṭaḥ sarvadāpi sahānugaḥ / tasmād dharmaṃ samādhāya saṃcaradhvaṃ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन वा मंगलं नित्यं सर्वभावी भवेद् ध्रुवं

tena vā maṃgalaṃ nityaṃ sarvabhāvī bhaved dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शास्त्रा समादिष्टं श्रुत्वानंदः सपार्षदः । तथेति मोदितस् तं च गुरुं नत्वा स नंदतः

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvānaṃdaḥ sapārṣadaḥ / tatheti moditas taṃ ca guruṃ natvā sa naṃdataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि सार्थपतिश् चैव स्वकं व्याकरणं किल । मुनीन्द्रेण समादिष्टं श्रुत्वातीवाभ्यनंदतत्

so 'pi sārthapatiś caiva svakaṃ vyākaraṇaṃ kila / munīndreṇa samādiṣṭaṃ śrutvātīvābhyanaṃdatat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चाभिप्रसन्नात्मा समुत्थाय कृतांजलिः । भगवंतं ससंघं तं प्रणत्वैवं व्यतिज्ञपत्

tataś cābhiprasannātmā samutthāya kṛtāṃjaliḥ / bhagavaṃtaṃ sasaṃghaṃ taṃ praṇatvaivaṃ vyatijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतां शरणं कृत्वा भवाम्य् अहम् उपासकः

bhavatāṃ śaraṇaṃ kṛtvā bhavāmy aham upāsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन् मया प्रकृतं पापं कारितं चानुमोदितं । तत् सर्वं देशयिष्यामि तन् मे देहि शुभां चरिं

yan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ kāritaṃ cānumoditaṃ / tat sarvaṃ deśayiṣyāmi tan me dehi śubhāṃ cariṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधौ चित्तं समाधाय त्रिरत्नं समुपाश्रये । क्षमस्व मे ऽपराधत्वं तन् मां रक्ष मुदा तथा

bodhau cittaṃ samādhāya triratnaṃ samupāśraye / kṣamasva me 'parādhatvaṃ tan māṃ rakṣa mudā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तेनार्थितं श्रुत्वा स संबुद्धो ऽभ्यधात् पुनः । यथा ते ऽभिहितं साधो तथा संसेत्स्यते ध्रुवं

evaṃ tenārthitaṃ śrutvā sa saṃbuddho 'bhyadhāt punaḥ / yathā te 'bhihitaṃ sādho tathā saṃsetsyate dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच् चित्तं समाधाय त्रिरत्नशरणं गतः । सर्वसत्वहितं कृत्वा बोधिचर्यां समाचर

tasmāc cittaṃ samādhāya triratnaśaraṇaṃ gataḥ / sarvasatvahitaṃ kṛtvā bodhicaryāṃ samācara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् त्वं क्रमतो ह्य् एवं पूर्य पारमिता द्रुतं । बोधिसत्वो महासत्वो भवेद् बोधिम् अवाप्नुयात्

tatas tvaṃ kramato hy evaṃ pūrya pāramitā drutaṃ / bodhisatvo mahāsatvo bhaved bodhim avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् सत्यं परिज्ञाय सद्धर्मं संप्रसाधय । तेन ते मंगलं नित्यं सर्वत्रापि भवेद् ध्रुवं

etat satyaṃ parijñāya saddharmaṃ saṃprasādhaya / tena te maṃgalaṃ nityaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयो ऽस्तु ते सदा बोधौ सिद्ध्यतु प्रणिहितं द्रुतं । चिरं जीवं हितं लोके धर्मं धृत्वा सुखं वस

jayo 'stu te sadā bodhau siddhyatu praṇihitaṃ drutaṃ / ciraṃ jīvaṃ hitaṃ loke dharmaṃ dhṛtvā sukhaṃ vasa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् असौ भगवान् बुद्धस् तस्मै दत्वाशिषं शुभां । संघैः सह समुत्थाय स्वं विहारं ययौ ततः

ity asau bhagavān buddhas tasmai datvāśiṣaṃ śubhāṃ / saṃghaiḥ saha samutthāya svaṃ vihāraṃ yayau tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सार्थपतिश् चासौ सदारः संप्रमोदितः । त्रिरत्नशरणं कृत्वा सद्धर्मेषु सदाचरत्

atha sārthapatiś cāsau sadāraḥ saṃpramoditaḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā saddharmeṣu sadācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सर्वे ऽपि सत्वाश् च श्रुत्वा तस्य प्रवृत्तितां । बोधिचित्तं समाधाय त्रिरत्नशरणं ययुः

tathā sarve 'pi satvāś ca śrutvā tasya pravṛttitāṃ / bodhicittaṃ samādhāya triratnaśaraṇaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् मे गुरुणाख्यातं संश्रुतं यथा मया । तथात्रैवं तव प्रीत्या कथ्यते संप्रबुध्यतां

etat me guruṇākhyātaṃ saṃśrutaṃ yathā mayā / tathātraivaṃ tava prītyā kathyate saṃprabudhyatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा राजन् त्वयाप्य् एवं स्वयं धृत्वा वृषं शुभे । बोधयित्वा प्रजाश् चापि स्थापनीयाः सदा शुभे

tathā rājan tvayāpy evaṃ svayaṃ dhṛtvā vṛṣaṃ śubhe / bodhayitvā prajāś cāpi sthāpanīyāḥ sadā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.