प्रजापतिर्वाचः सत्यमपश्यत् । तेनाग्निमाधत्त । तेन वै स आर्ध्नोत् । भूर्भुवः सुवरित्याह । एतद्वै वाचः सत्यम् । य एतेनाग्निमाधत्ते । ऋध्नोत्येव । अथो सत्यप्राशूरेव भवति । अथो य एवं विद्वानभिचरति । स्तृणुत एवैनम् १ भूरित्याह । प्रजा एव तद्यजमानः सृजते । भुव इत्याह । अस्मिन्नेव लोके प्रतितिष्ठति । सुवरित्याह । सुवर्ग एव लोके प्रतितिष्ठति । त्रिभिरक्षरैर्गा-र्हपत्यमादधाति । त्रय इमे लोकाः । एष्वेवैनं लोकेषु प्रतिष्ठितमाधत्ते । सर्वैः पञ्चभिराहवनीयम् २ सुवर्गाय वा एष लोकायाधीयते । यदाहवनीयः । सुवर्ग एवास्मै लोके वाचः सत्यꣳ सर्वमाप्नोति । त्रिभिर्गार्हपत्यमादधाति । पञ्चभिराहवनीयम् । अष्टौ संपद्यन्ते । अष्टाक्षरा गायत्री ।गायत्रोऽग्निः । यावानेवाग्निः । तमाधत्ते ३ प्रजापतिः प्रजा असृजत । ता अस्मात्सृष्टाः पराचीरायन्न् । ताभ्यो ज्योतिरुदगृह्णात् । तं ज्योतिः पश्यन्तीः प्रजा अभि समावर्तन्त । उपरीवाग्निमुद्गृह्णीयादुद्धरन् । ज्योतिरेव पश्यन्तीः प्रजा यजमानमभि समावर्तन्ते । प्रजापतेरक्ष्यश्वयत् । तत्परापतत् । तदश्वोऽभवत् । तदश्वस्याश्वत्वम् ४ एष वै प्रजापतिः । यदग्निः प्राजापत्योऽश्वः । यदश्वं पुरस्तान्नयति । स्वमेव चक्षुः पश्यन्प्रजापतिरनूदेति । वज्री वा एषः । यदश्वः । यदश्वं पुरस्तान्नयति । जातानेव भ्रातृव्यान्प्रणुदते । पुनरावर्तयति ५ जनिष्यमाणानेव प्रतिनुदते । न्याहवनीयो गार्हपत्यमकामयत । नि गार्हपत्य आहवनीयम् । तौ विभाजं नाशक्नोत् । सोऽश्वः पूर्ववाड्भूत्वा । प्राञ्चं पूर्वमुदवहत् । तत्पूर्ववाहः पूर्ववाट्त्वम् । यदश्वं पुरस्तान्नयति । विभक्तिरेवैनयोः सा । अथो नानावीर्यावेवैनौ कुरुते ६ यदुपर्युपरि शिरो हरेत् । प्राणान्विच्छिन्द्यात् । अधोऽधः शिरो हरति । प्राणानां गोपीथाय । इयत्यग्रे हरति । अथेयत्यथेयति । त्रय इमे लोकाः । एष्वेवैनं लोकेषु प्रतिष्ठितमाधत्ते । प्रजापतिरग्निमसृजत । सोऽबिभेत्प्रमा धक्ष्यतीति ७ तस्य त्रेधा महिमानं व्यौहत् । शान्त्या अप्रदाहाय । यत्त्रेधाग्निराधीयते । महिमानमेवास्य तद्व्यूहति । शान्त्या अप्रदाहाय । पुनरावर्तयति । महिमानमेवास्य संदधाति । पशुर्वा एषः । यदश्वः । एष रुद्र ः! ८ यदग्निः । यदश्वस्य पदेऽग्निमादध्यात् । रुद्रा य पशूनपिदध्यात् । अप-शुर्यजमानः स्यात् । यन्नाक्रमयेत् । अनवरुद्धा अस्य पशवः स्युः । पार्श्वत आक्रमयेत् । यथाहितस्याग्नेरङ्गारा अभ्यववर्तेरन् । अवरुद्धा अस्य पशवो भवन्ति । न रुद्रायापिदधाति ९ त्रीणि हवीꣳषि निर्वपति । विराज एव विक्रान्तं यजमानोऽनु विक्रमते । अग्नये पवमानाय । अग्नये पावकाय । अग्नये शुचये । यदग्नये पवमानाय निर्वपति । पुनात्येवैनम् । यदग्नये पावकाय । पूत एवास्मिन्नन्नाद्यं दधाति । यदग्नये शुचये । ब्रह्मवर्चसमेवास्मिन्नुपरिष्टाद्दधाति १०
prajāpatirvācaḥ satyamapaśyat | tenāgnimādhatta | tena vai sa ārdhnot | bhūrbhuvaḥ suvarityāha | etadvai vācaḥ satyam | ya etenāgnimādhatte | ṛdhnotyeva | atho satyaprāśūreva bhavati | atho ya evaṃ vidvānabhicarati | stṛṇuta evainam 1 bhūrityāha | prajā eva tadyajamānaḥ sṛjate | bhuva ityāha | asminneva loke pratitiṣṭhati | suvarityāha | suvarga eva loke pratitiṣṭhati | tribhirakṣarairgā-rhapatyamādadhāti | traya ime lokāḥ | eṣvevainaṃ lokeṣu pratiṣṭhitamādhatte | sarvaiḥ pañcabhirāhavanīyam 2 suvargāya vā eṣa lokāyādhīyate | yadāhavanīyaḥ | suvarga evāsmai loke vācaḥ satyam̐ sarvamāpnoti | tribhirgārhapatyamādadhāti | pañcabhirāhavanīyam | aṣṭau saṃpadyante | aṣṭākṣarā gāyatrī |gāyatro'gniḥ | yāvānevāgniḥ | tamādhatte 3 prajāpatiḥ prajā asṛjata | tā asmātsṛṣṭāḥ parācīrāyann | tābhyo jyotirudagṛhṇāt | taṃ jyotiḥ paśyantīḥ prajā abhi samāvartanta | uparīvāgnimudgṛhṇīyāduddharan | jyotireva paśyantīḥ prajā yajamānamabhi samāvartante | prajāpaterakṣyaśvayat | tatparāpatat | tadaśvo'bhavat | tadaśvasyāśvatvam 4 eṣa vai prajāpatiḥ | yadagniḥ prājāpatyo'śvaḥ | yadaśvaṃ purastānnayati | svameva cakṣuḥ paśyanprajāpatiranūdeti | vajrī vā eṣaḥ | yadaśvaḥ | yadaśvaṃ purastānnayati | jātāneva bhrātṛvyānpraṇudate | punarāvartayati 5 janiṣyamāṇāneva pratinudate | nyāhavanīyo gārhapatyamakāmayata | ni gārhapatya āhavanīyam | tau vibhājaṃ nāśaknot | so'śvaḥ pūrvavāḍbhūtvā | prāñcaṃ pūrvamudavahat | tatpūrvavāhaḥ pūrvavāṭtvam | yadaśvaṃ purastānnayati | vibhaktirevainayoḥ sā | atho nānāvīryāvevainau kurute 6 yaduparyupari śiro haret | prāṇānvicchindyāt | adho'dhaḥ śiro harati | prāṇānāṃ gopīthāya | iyatyagre harati | atheyatyatheyati | traya ime lokāḥ | eṣvevainaṃ lokeṣu pratiṣṭhitamādhatte | prajāpatiragnimasṛjata | so'bibhetpramā dhakṣyatīti 7 tasya tredhā mahimānaṃ vyauhat | śāntyā apradāhāya | yattredhāgnirādhīyate | mahimānamevāsya tadvyūhati | śāntyā apradāhāya | punarāvartayati | mahimānamevāsya saṃdadhāti | paśurvā eṣaḥ | yadaśvaḥ | eṣa rudra ḥ! 8 yadagniḥ | yadaśvasya pade'gnimādadhyāt | rudrā ya paśūnapidadhyāt | apa-śuryajamānaḥ syāt | yannākramayet | anavaruddhā asya paśavaḥ syuḥ | pārśvata ākramayet | yathāhitasyāgneraṅgārā abhyavavarteran | avaruddhā asya paśavo bhavanti | na rudrāyāpidadhāti 9 trīṇi havīm̐ṣi nirvapati | virāja eva vikrāntaṃ yajamāno'nu vikramate | agnaye pavamānāya | agnaye pāvakāya | agnaye śucaye | yadagnaye pavamānāya nirvapati | punātyevainam | yadagnaye pāvakāya | pūta evāsminnannādyaṃ dadhāti | yadagnaye śucaye | brahmavarcasamevāsminnupariṣṭāddadhāti 10
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.