देवासुराः संयत्ता आसन्न् । ते देवा विजयमुपयन्तः । अग्नौ वामं वसु सं न्यदधत । इदमु नो भविष्यति । यदि नो जेष्यन्तीति । तदग्निर्नोत्सह-मशक्नोत् । तत्त्रेधा विन्यदधात् । पशुषु तृतीयम् । अप्सु तृतीयम् । आदित्ये तृतीयम् १ तद्देवा विजित्य । पुनरवारुरुत्सन्त । तेऽग्नये पवमानाय पुरोडाशमष्टाकपालं निरवपन् । पशवो वा अग्निः पवमानः । यदेव पशुष्वासीत् । तत्तेनावा-रुन्धत । तेऽग्नये पावकाय । आपो वा अग्निः पावकः । यदेवाप्स्वासीत् । तत्तेनावारुन्धत २ तेऽग्नये शुचये । असौ वा आदित्योऽग्निः शुचिः । यदेवादित्य आसीत् । तत्तेनावारुन्धत । ब्रह्मवादिनो वदन्ति । तनुवो वावैता अग्न्याधेयस्य । आग्नेयो वा अष्टाकपालोऽग्न्याधेयमिति । यत्तं निर्वपेत् । नैतानि । यथात्मा स्यात् ३ नाङ्गानि । तादृगेव तत् । यदेतानि निर्वपेत् । न तम् । यथाङ्गानि स्युः । नात्मा । तादृगेव तत् । उभयानि सह निरुप्याणि । यज्ञस्य सात्मत्वाय । उभयं वा एतस्येन्द्रि यं वीर्यमाप्यते ४ योऽग्निमाधत्ते । ऐन्द्रा ग्नमेकादशकपालमनु निर्वपेत् । आदित्यं चरुम् । इन्द्रा ग्नी वै देवानामयातयामानौ । ये एव देवते अयातयाम्नी ।ताभ्यामेवास्मा इन्द्रि यं वीर्यमवरुन्द्धे । आदित्यो भवति । इयं वा अदितिः । अस्यामेव प्रतितिष्ठति । धेन्वै वा एतद्रेतः ५ यदाज्यम् । अनडुहस्तण्डुलाः । मिथुनमेवावरुन्द्धे । घृते भवति । यज्ञस्यालूक्षान्तत्वाय । चत्वार आर्षेयाः । प्राश्नन्ति । दिशामेव ज्योतिषि जुहोति । पशवो वा एतानि हवीꣳषि । एष रुद्र ः! । यदग्निः ६ यत्सद्य एतानि हवीꣳषि निर्वपेत् । रुद्रा य पशूनपि दध्यात् । अपशुर्यजमानः स्यात् । यन्नानुनिर्वपेत् । अनवरुद्धा अस्य पशवः स्युः । द्वादशसु रात्रीष्वनु निर्वपेत् । संवत्सरप्रतिमा वै द्वादश रात्रयः । संवत्सरेणैवास्मै रुद्र ꣳ! शमयित्वा । पशूनवरुन्द्धे । यदेकमेकमेतानि हवीꣳषि निर्वपेत् ७ यथा त्रीण्यावपनानि पूरयेत् । तादृक्तत् । न प्रजननमुच्छिꣳषेत् । एकं निरुप्य । उत्तरे समस्येत् । तृतीयमेवास्मै लोकमुच्छिꣳषति प्रजननाय । तं प्रजया पशुभिरनु प्रजायते । अथो यज्ञस्यैवैषाभिक्रान्तिः । रथचक्रं प्रवर्तयति । मनुष्यरथेनैव देवरथं प्रत्यवरोहति ८ ब्रह्मवादिनो वदन्ति । होतव्यमग्निहोत्रा३ं! न होतव्या३मिति । यद्यजुषा जुहुयात् । अयथापूर्वमाहुती जुहुयात् । यन्न जुहुयात् । अग्निः पराभवेत् । तूष्णीमेव होतव्यम् । यथापूर्वमाहुती जुहोति । नाग्निः पराभवति । अग्नीधे ददाति ९ अग्निमुखानेवर्तून्प्रीणाति । उपबर्हणं ददाति । रूपाणामवरुद्ध्यै । अश्वं ब्रह्मणे । इन्द्रि यमेवावरुन्धे । धेनुꣳ होत्रे । आशिष एवावरुन्द्धे । अनड्वाहमध्वर्यवे । वह्निर्वा अनड्वान् । वह्निरध्वर्युः १० वह्निनैव वह्नि यज्ञस्यावरुन्द्धे । मिथुनौ गावौ ददाति । मिथुनस्यावरुद्ध्यै । वासो ददाति । सर्वदेवत्यं वै वासः । सर्वा एव देवताः प्रीणाति । आ द्वादशभ्यो ददाति । द्वादश मासाः संवत्सरः । संअत्सर एव प्रतितिष्ठति । काममूर्ध्वं देयम् । अपरिमितस्यावरुद्ध्यै ११
devāsurāḥ saṃyattā āsann | te devā vijayamupayantaḥ | agnau vāmaṃ vasu saṃ nyadadhata | idamu no bhaviṣyati | yadi no jeṣyantīti | tadagnirnotsaha-maśaknot | tattredhā vinyadadhāt | paśuṣu tṛtīyam | apsu tṛtīyam | āditye tṛtīyam 1 taddevā vijitya | punaravārurutsanta | te'gnaye pavamānāya puroḍāśamaṣṭākapālaṃ niravapan | paśavo vā agniḥ pavamānaḥ | yadeva paśuṣvāsīt | tattenāvā-rundhata | te'gnaye pāvakāya | āpo vā agniḥ pāvakaḥ | yadevāpsvāsīt | tattenāvārundhata 2 te'gnaye śucaye | asau vā ādityo'gniḥ śuciḥ | yadevāditya āsīt | tattenāvārundhata | brahmavādino vadanti | tanuvo vāvaitā agnyādheyasya | āgneyo vā aṣṭākapālo'gnyādheyamiti | yattaṃ nirvapet | naitāni | yathātmā syāt 3 nāṅgāni | tādṛgeva tat | yadetāni nirvapet | na tam | yathāṅgāni syuḥ | nātmā | tādṛgeva tat | ubhayāni saha nirupyāṇi | yajñasya sātmatvāya | ubhayaṃ vā etasyendri yaṃ vīryamāpyate 4 yo'gnimādhatte | aindrā gnamekādaśakapālamanu nirvapet | ādityaṃ carum | indrā gnī vai devānāmayātayāmānau | ye eva devate ayātayāmnī |tābhyāmevāsmā indri yaṃ vīryamavarunddhe | ādityo bhavati | iyaṃ vā aditiḥ | asyāmeva pratitiṣṭhati | dhenvai vā etadretaḥ 5 yadājyam | anaḍuhastaṇḍulāḥ | mithunamevāvarunddhe | ghṛte bhavati | yajñasyālūkṣāntatvāya | catvāra ārṣeyāḥ | prāśnanti | diśāmeva jyotiṣi juhoti | paśavo vā etāni havīm̐ṣi | eṣa rudra ḥ! | yadagniḥ 6 yatsadya etāni havīm̐ṣi nirvapet | rudrā ya paśūnapi dadhyāt | apaśuryajamānaḥ syāt | yannānunirvapet | anavaruddhā asya paśavaḥ syuḥ | dvādaśasu rātrīṣvanu nirvapet | saṃvatsarapratimā vai dvādaśa rātrayaḥ | saṃvatsareṇaivāsmai rudra m̐! śamayitvā | paśūnavarunddhe | yadekamekametāni havīm̐ṣi nirvapet 7 yathā trīṇyāvapanāni pūrayet | tādṛktat | na prajananamucchim̐ṣet | ekaṃ nirupya | uttare samasyet | tṛtīyamevāsmai lokamucchim̐ṣati prajananāya | taṃ prajayā paśubhiranu prajāyate | atho yajñasyaivaiṣābhikrāntiḥ | rathacakraṃ pravartayati | manuṣyarathenaiva devarathaṃ pratyavarohati 8 brahmavādino vadanti | hotavyamagnihotrā3ṃ! na hotavyā3miti | yadyajuṣā juhuyāt | ayathāpūrvamāhutī juhuyāt | yanna juhuyāt | agniḥ parābhavet | tūṣṇīmeva hotavyam | yathāpūrvamāhutī juhoti | nāgniḥ parābhavati | agnīdhe dadāti 9 agnimukhānevartūnprīṇāti | upabarhaṇaṃ dadāti | rūpāṇāmavaruddhyai | aśvaṃ brahmaṇe | indri yamevāvarundhe | dhenum̐ hotre | āśiṣa evāvarunddhe | anaḍvāhamadhvaryave | vahnirvā anaḍvān | vahniradhvaryuḥ 10 vahninaiva vahni yajñasyāvarunddhe | mithunau gāvau dadāti | mithunasyāvaruddhyai | vāso dadāti | sarvadevatyaṃ vai vāsaḥ | sarvā eva devatāḥ prīṇāti | ā dvādaśabhyo dadāti | dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ | saṃatsara eva pratitiṣṭhati | kāmamūrdhvaṃ deyam | aparimitasyāvaruddhyai 11
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.