इमे वा एते लोका अग्नयः । ते यदव्यावृत्ता आधीयेरन् । शोचयेयुर्यजमानम् । घर्मः शिर इति गार्हपत्यमादधाति । वातः प्राण इत्यन्वाहार्यपचनम् । अर्कश्चक्षुरित्याहवनीयम् । तेनैवैनान्व्यावर्तयति । तथा न शोचयन्ति यजमानम् । रथन्तरमभिगायते गार्हपत्य आधीयमाने । राथन्तरो वा अयं लोकः १ अस्मिन्नेवैनं लोके प्रतिष्ठितमाधत्ते । वामदेव्यमभिगायत उद्ध्रियमाणे । अन्तरिक्षं वै वामदेव्यम् । अन्तरिक्ष एवैनं प्रतिष्ठितमाधत्ते । अथो शान्तिर्वै वामदेव्यम् । शान्तमेवैनं पशव्यमुद्धरते । बृहदभिगायत आहवनीय आधीयमाने । बार्हतो वा असौ लोकः । अमुष्मिन्नेवैनं लोके प्रतिष्ठितमाधत्ते । प्रजापतिरग्निमसृजत २ सोऽश्वो वारो भूत्वा पराङैत् । तं वारवन्तीयेनावारयत । तद्वारवन्तीयस्य वारवन्तीयत्वम् । श्यैतेन श्येती अकुरुत । तच्छ्यैतस्य श्यैतत्वम् । यद्वारवन्तीयमभिगायते । वारयित्वैवैनं प्रतिष्ठितमाधत्ते । श्यैतेन श्येती कुरुते । घर्मः शिर इति गार्हपत्यमादधाति । सशीर्षाणमेवैनमाधत्ते ३ उपैनमुत्तरो यज्ञो नमति । रुद्रो वा एषः । यदग्निः । स आधीयमान ईश्वरो यजमानस्य पशून्हिꣳसितोः । संप्रियः पशुभिर्भुवदित्याह । पशुभिरेवैनꣳ संप्रियं करोति । पशूनामहिꣳसायै । छर्दिस्तोकाय तनयाय यच्छेत्याह । आशिषमेवैतामाशास्ते । वातः प्राण इत्यन्वाहार्यपचनम् ४ सप्राणमेवैनमाधत्ते । स्वदितं तोकाय तनयाय पितुं पचेत्याह । अन्नमेवास्मै स्वदयति । प्राचीमनु प्रदिशं प्रेहि विद्वानित्याह । विभक्तिरेवैनयोः सा । अथो नानावीर्यावेवैनौ कुरुते । ऊर्जं नो धेहि द्विपदे चतुष्पद इत्याह । आशिषमेवैतामाशास्ते । अर्कश्चक्षुरित्याहवनीयम् । अर्को वै देवानामन्नम् ५ अन्नमेवावरुन्धे । तेन मे दीदिहीत्याह । समिन्ध एवैनम् । आनशे व्यानश इति त्रिरुदिङ्गयति । त्रय इमे लोकाः । एष्वेवैनं लोकेषु प्रतिष्ठितमाधत्ते । तत्तथा न कार्यम् । वीङ्गितमप्रतिष्ठितमादधीत । उद्धृत्यैवाधायाभिमन्त्रियः । अवीङ्गितमेवैनं प्रतिष्ठितमाधत्ते । विराट्च स्वराट्च यास्ते अग्ने शिवा-स्तनुवस्ताभिस्त्वादध इत्याह । एता वा अग्नेः शिवास्तनुवः । ताभिरेवैनꣳ समर्धयति । यास्ते अग्ने घोरास्तनुवस्ताभिरमुं गच्छेति ब्रूयाद्यं द्विष्यात् । ताभिरेवैनं पराभावयति ६
ime vā ete lokā agnayaḥ | te yadavyāvṛttā ādhīyeran | śocayeyuryajamānam | gharmaḥ śira iti gārhapatyamādadhāti | vātaḥ prāṇa ityanvāhāryapacanam | arkaścakṣurityāhavanīyam | tenaivainānvyāvartayati | tathā na śocayanti yajamānam | rathantaramabhigāyate gārhapatya ādhīyamāne | rāthantaro vā ayaṃ lokaḥ 1 asminnevainaṃ loke pratiṣṭhitamādhatte | vāmadevyamabhigāyata uddhriyamāṇe | antarikṣaṃ vai vāmadevyam | antarikṣa evainaṃ pratiṣṭhitamādhatte | atho śāntirvai vāmadevyam | śāntamevainaṃ paśavyamuddharate | bṛhadabhigāyata āhavanīya ādhīyamāne | bārhato vā asau lokaḥ | amuṣminnevainaṃ loke pratiṣṭhitamādhatte | prajāpatiragnimasṛjata 2 so'śvo vāro bhūtvā parāṅait | taṃ vāravantīyenāvārayata | tadvāravantīyasya vāravantīyatvam | śyaitena śyetī akuruta | tacchyaitasya śyaitatvam | yadvāravantīyamabhigāyate | vārayitvaivainaṃ pratiṣṭhitamādhatte | śyaitena śyetī kurute | gharmaḥ śira iti gārhapatyamādadhāti | saśīrṣāṇamevainamādhatte 3 upainamuttaro yajño namati | rudro vā eṣaḥ | yadagniḥ | sa ādhīyamāna īśvaro yajamānasya paśūnhim̐sitoḥ | saṃpriyaḥ paśubhirbhuvadityāha | paśubhirevainam̐ saṃpriyaṃ karoti | paśūnāmahim̐sāyai | chardistokāya tanayāya yacchetyāha | āśiṣamevaitāmāśāste | vātaḥ prāṇa ityanvāhāryapacanam 4 saprāṇamevainamādhatte | svaditaṃ tokāya tanayāya pituṃ pacetyāha | annamevāsmai svadayati | prācīmanu pradiśaṃ prehi vidvānityāha | vibhaktirevainayoḥ sā | atho nānāvīryāvevainau kurute | ūrjaṃ no dhehi dvipade catuṣpada ityāha | āśiṣamevaitāmāśāste | arkaścakṣurityāhavanīyam | arko vai devānāmannam 5 annamevāvarundhe | tena me dīdihītyāha | samindha evainam | ānaśe vyānaśa iti trirudiṅgayati | traya ime lokāḥ | eṣvevainaṃ lokeṣu pratiṣṭhitamādhatte | tattathā na kāryam | vīṅgitamapratiṣṭhitamādadhīta | uddhṛtyaivādhāyābhimantriyaḥ | avīṅgitamevainaṃ pratiṣṭhitamādhatte | virāṭca svarāṭca yāste agne śivā-stanuvastābhistvādadha ityāha | etā vā agneḥ śivāstanuvaḥ | tābhirevainam̐ samardhayati | yāste agne ghorāstanuvastābhiramuṃ gaccheti brūyādyaṃ dviṣyāt | tābhirevainaṃ parābhāvayati 6
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.