धृष्टिरसि ब्रह्म यच्छेत्याह धृत्यै । अपाग्नेऽग्निमामादं जहि निष्क्रव्यादꣳ सेधा देवयजं वहेत्याह । य एवामात्क्रव्यात् । तमपहत्य । मेध्येऽग्नौ कपालमुपदधाति । निर्दग्धꣳ रक्षो निर्दग्धा अरातय इत्याह । रक्षाꣳस्येव निर्दहति । अग्निवत्युपदधाति । अस्मिन्नेव लोके ज्योतिर्धत्ते । अङ्गारमधिवर्तयति १ अन्तरिक्ष एव ज्योतिर्धत्ते । आदित्यमेवामुष्मिन्लोके ज्योतिर्धत्ते । ज्योतिष्मन्तोऽस्मा इमे लोका भवन्ति । य एवं वेद । ध्रुवमसि पृथिवीं दृꣳहेत्याह । पृथिवीमेवैतेन दृꣳहति । धर्त्रमस्यन्तरिक्षं दृꣳहेत्याह । अन्तरि-क्षमेवैतेन दृꣳहति । धरुणमसि दिवं दृꣳहेत्याह । दिवमेवैतेन दृꣳहति २ धर्मासि दिशो दृꣳहेत्याह । दिश एवैतेन दृꣳहति । इमानेवैतैर्लोकान्दृꣳहति । दृꣳहन्तेऽस्मा इमे लोकाः प्रजया पशुभिः । य एवं वेद । त्रीण्यग्रे कपालान्युपदधाति । त्रय इमे लोकाः । एषां लोकानामाप्त्यै । एकमग्रे कपालमुपदधाति । एकं वा अग्रे कपालं पुरुषस्य संभवति ३ अथ द्वे । अथ त्रीणि । अथ चत्वारि । अथाष्टौ । तस्मादष्टाकपालं पुरुषस्य शिरः । यदेवं कपालान्युपदधाति । यज्ञो वै प्रजापतिः । यज्ञमेव प्रजापतिꣳ सꣳस्करोति । आत्मानमेव तत्सꣳस्करोति । तꣳ सꣳस्कृतमात्मानम् ४ अमुष्मिꣳल्लोकेऽनु परैति । यदष्टावुपदधाति । गायत्रिया तत्संमितम् । यन्नव । त्रिवृता तत् । यद्दश । विराजा तत् । यदेकादश । त्रिष्टुभा तत् । यद्द्वादश ५ जगत्या तत् । छन्दःसंमितानि स उपदधत्कपालानि । इमान्लोकाननुपूर्वं दिशो विधृत्यै दृꣳहति । अथायुः प्राणान्प्रजां पशून्यजमाने दधाति । सजातानस्मा अभितो बहुलान्करोति । चितः स्थेत्याह । यथायजुरेवैतत् । भृगूणामङ्गिरसां तपसा तप्यध्वमित्याह । देवतानामेवैनानि तपसा तपति । तानि ततः सꣳस्थिते । यानि घर्मे कपालान्युपचिन्वन्ति वेधस इति चतुष्पदयर्चा विमुञ्चति । चतुष्पादः पशवः । पशुष्वेवोपरिष्टात्प्रतितिष्ठति ६
dhṛṣṭirasi brahma yacchetyāha dhṛtyai | apāgne'gnimāmādaṃ jahi niṣkravyādam̐ sedhā devayajaṃ vahetyāha | ya evāmātkravyāt | tamapahatya | medhye'gnau kapālamupadadhāti | nirdagdham̐ rakṣo nirdagdhā arātaya ityāha | rakṣām̐syeva nirdahati | agnivatyupadadhāti | asminneva loke jyotirdhatte | aṅgāramadhivartayati 1 antarikṣa eva jyotirdhatte | ādityamevāmuṣminloke jyotirdhatte | jyotiṣmanto'smā ime lokā bhavanti | ya evaṃ veda | dhruvamasi pṛthivīṃ dṛm̐hetyāha | pṛthivīmevaitena dṛm̐hati | dhartramasyantarikṣaṃ dṛm̐hetyāha | antari-kṣamevaitena dṛm̐hati | dharuṇamasi divaṃ dṛm̐hetyāha | divamevaitena dṛm̐hati 2 dharmāsi diśo dṛm̐hetyāha | diśa evaitena dṛm̐hati | imānevaitairlokāndṛm̐hati | dṛm̐hante'smā ime lokāḥ prajayā paśubhiḥ | ya evaṃ veda | trīṇyagre kapālānyupadadhāti | traya ime lokāḥ | eṣāṃ lokānāmāptyai | ekamagre kapālamupadadhāti | ekaṃ vā agre kapālaṃ puruṣasya saṃbhavati 3 atha dve | atha trīṇi | atha catvāri | athāṣṭau | tasmādaṣṭākapālaṃ puruṣasya śiraḥ | yadevaṃ kapālānyupadadhāti | yajño vai prajāpatiḥ | yajñameva prajāpatim̐ sam̐skaroti | ātmānameva tatsam̐skaroti | tam̐ sam̐skṛtamātmānam 4 amuṣmim̐lloke'nu paraiti | yadaṣṭāvupadadhāti | gāyatriyā tatsaṃmitam | yannava | trivṛtā tat | yaddaśa | virājā tat | yadekādaśa | triṣṭubhā tat | yaddvādaśa 5 jagatyā tat | chandaḥsaṃmitāni sa upadadhatkapālāni | imānlokānanupūrvaṃ diśo vidhṛtyai dṛm̐hati | athāyuḥ prāṇānprajāṃ paśūnyajamāne dadhāti | sajātānasmā abhito bahulānkaroti | citaḥ sthetyāha | yathāyajurevaitat | bhṛgūṇāmaṅgirasāṃ tapasā tapyadhvamityāha | devatānāmevaināni tapasā tapati | tāni tataḥ sam̐sthite | yāni gharme kapālānyupacinvanti vedhasa iti catuṣpadayarcā vimuñcati | catuṣpādaḥ paśavaḥ | paśuṣvevopariṣṭātpratitiṣṭhati 6
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.