अप वा एतस्माच्छ्री राष्ट्रं क्रामति । योऽश्वमेधेन यजते । ऊर्ध्वामेनामुच्छ्रयतादित्याह । श्रीर्वै राष्ट्रमश्वमेधः । श्रियमेवास्मै राष्ट्रमूर्ध्वमुच्छ्रयति । वेणुभारं गिराविवेत्याह । राष्ट्रं वै भारः । राष्ट्रमेवास्मै पर्यूहति । अथास्या मध्यमेधतामित्याह । श्रीर्वै राष्ट्रस्य मध्यम् १ श्रियमेवावरुन्धे । शीते वाते पुनन्निवेत्याह । क्षेमो वै राष्ट्रस्य शीतो वातः । क्षेममेवावरुन्धे । यद्धरिणी यवमत्तीत्याह । विड्वै हरिणी ।राष्ट्रं यवः । विशं चैवास्मै राष्ट्रं च समीची दधाति । न पुष्टं पशु मन्यत इत्याह । तस्माद्राजा पशून्न पुष्यति २ शूद्रा यदर्यजारा न पोषाय धनायतीत्याह । तस्माद्वैशीपूत्रं नाभिषिञ्चन्ते । इयं यका शकुन्तिकेत्याह । विड्वै शकुन्तिका । राष्ट्रमश्वमेधः । विशं चैवास्मै । राष्ट्रं च समीची दधाति । आहलमिति सर्पतीत्याह । तस्माद्राष्ट्राय विशः सर्पन्ति । आहतं गभे पस इत्याह । विड्वै गभः ३ राष्ट्रं पसः । राष्ट्रमेव विश्याहन्ति । तस्माद्राष्ट्रं विशं घातुकम् । माता च ते पिता च त इत्याह । इयं वै माता । असौ पिता । आभ्यामेवैनं परिददाति । अग्रं वृक्षस्य रोहत इत्याह । श्रीर्वै वृक्षस्याग्रम् । श्रियमेवावरुन्धे ४ प्रसुलामीति ते पिता गभे मुष्टिमतꣳसयदित्याह । विड्वै गभः । राष्ट्रं मुष्टिः । राष्ट्रमेव विश्याहन्ति । तस्माद्राष्ट्रं विश घातुकम् । अप वा एतेभ्यः प्राणाः क्रामन्ति । ये यज्ञेऽपूतं वदन्ति । दधिक्राव्णो अकारिषमिति सुरभिमतीमृचं वदन्ति । प्राणा वै सुरभयः । प्राणानेवात्मन्दधते । नैभ्यः प्राणा अपक्रामन्ति । आपो हि ष्ठा मयोभुव इत्यद्भिर्मार्जयन्ते । आपो वै सर्वा देवताः । देवताभिरेवात्मानं पवयन्ते ५
apa vā etasmācchrī rāṣṭraṃ krāmati | yo'śvamedhena yajate | ūrdhvāmenāmucchrayatādityāha | śrīrvai rāṣṭramaśvamedhaḥ | śriyamevāsmai rāṣṭramūrdhvamucchrayati | veṇubhāraṃ girāvivetyāha | rāṣṭraṃ vai bhāraḥ | rāṣṭramevāsmai paryūhati | athāsyā madhyamedhatāmityāha | śrīrvai rāṣṭrasya madhyam 1 śriyamevāvarundhe | śīte vāte punannivetyāha | kṣemo vai rāṣṭrasya śīto vātaḥ | kṣemamevāvarundhe | yaddhariṇī yavamattītyāha | viḍvai hariṇī |rāṣṭraṃ yavaḥ | viśaṃ caivāsmai rāṣṭraṃ ca samīcī dadhāti | na puṣṭaṃ paśu manyata ityāha | tasmādrājā paśūnna puṣyati 2 śūdrā yadaryajārā na poṣāya dhanāyatītyāha | tasmādvaiśīpūtraṃ nābhiṣiñcante | iyaṃ yakā śakuntiketyāha | viḍvai śakuntikā | rāṣṭramaśvamedhaḥ | viśaṃ caivāsmai | rāṣṭraṃ ca samīcī dadhāti | āhalamiti sarpatītyāha | tasmādrāṣṭrāya viśaḥ sarpanti | āhataṃ gabhe pasa ityāha | viḍvai gabhaḥ 3 rāṣṭraṃ pasaḥ | rāṣṭrameva viśyāhanti | tasmādrāṣṭraṃ viśaṃ ghātukam | mātā ca te pitā ca ta ityāha | iyaṃ vai mātā | asau pitā | ābhyāmevainaṃ paridadāti | agraṃ vṛkṣasya rohata ityāha | śrīrvai vṛkṣasyāgram | śriyamevāvarundhe 4 prasulāmīti te pitā gabhe muṣṭimatam̐sayadityāha | viḍvai gabhaḥ | rāṣṭraṃ muṣṭiḥ | rāṣṭrameva viśyāhanti | tasmādrāṣṭraṃ viśa ghātukam | apa vā etebhyaḥ prāṇāḥ krāmanti | ye yajñe'pūtaṃ vadanti | dadhikrāvṇo akāriṣamiti surabhimatīmṛcaṃ vadanti | prāṇā vai surabhayaḥ | prāṇānevātmandadhate | naibhyaḥ prāṇā apakrāmanti | āpo hi ṣṭhā mayobhuva ityadbhirmārjayante | āpo vai sarvā devatāḥ | devatābhirevātmānaṃ pavayante 5
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.