Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·5·5.1·5.1.4

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.1.4

TS 5.1.4

देवस्य त्वा सवितुः प्रसव इति खनति प्रसूत्या अथो धूमम् एवैतेन जनयति ज्योतिष्मन्तं त्वाग्ने सुप्रतीकम् इत्य् आह ज्योतिर् एवैतेन जनयति सो ऽग्निर् जातः प्रजाः शुचार्पयत् तं देवा अर्धर्चेनाशमयन् । शिवम् प्रजाभ्यो ऽहिꣳसन्तम् इत्य् आह प्रजाभ्य एवैनꣳ शमयति द्वाभ्यां खनति प्रतिष्ठित्यै । अपाम् पृष्ठम् असीति पुष्करपर्णम् आ हरत्य् अपां वा एतत् पृष्ठं यत् पुष्करपर्णꣳ रूपेणैवैनद् आ हरति पुष्करपर्णेन सम् भरति योनिर् वा अग्नेः पुष्करपर्णꣳ सयोनिम् एवाग्निꣳ सम् भरति कृष्णाजिनेन सम् भरति यज्ञो वै कृष्णाजिनं यज्ञेनैव यज्ञꣳ सम् भरति यद् ग्राम्याणाम् पशूनां चर्मणा सम्भरेद् ग्राम्यान् पशूञ् छुचार्पयेत् कृष्णाजिनेन सम् भरत्य् आरण्यान् एव पशून् शुचार्पयति तस्मात् समावत् पशूनाम् प्रजायमानानाम् आरण्याः पशवः कनीयाꣳसः शुचा ह्य् ऋताः । लोमतः सम् भरत्य् अतो ह्य् अस्य मेध्यम् । कृष्णाजिनं च पुष्करपर्णं च सꣳ स्तृणातीयं वै कृष्णाजिनम् असौ पुष्करपर्णम् आभ्याम् एवैनम् उभयतः परि गृह्णाति । अग्निर् देवेभ्यो निलायत तम् अथर्वान्व् अपश्यत् । अथर्वा त्वा प्रथमो निर् अमन्थद् अग्न इति आह य एवैनम् अन्वपश्यत् तेनैवैनꣳ सम् भरति त्वाम् अग्ने पुष्कराद् अधीत्य् आह पुष्करपर्णे ह्य् एनम् उपश्रितम् अविन्दत् तम् उ त्वा दध्यङ्ङ् ऋषिर् इत्य् आह दध्यङ् वा आथर्वणस् तेजस्व्य् आसीत् तेज एवास्मिन् दधाति तम् उ त्वा पाथ्यो वृषेत्य् आह पूर्वम् एवोदितम् उत्तरेणाभि गृणाति ॥ चतसृभिः सम् भरति चत्वारि छन्दाꣳसि छन्दोभिर् एव गायत्रीभिर् ब्राह्मणस्य गायत्रो हि ब्राह्मणस् त्रिष्टुग्भी राजन्यस्य त्रैष्टुभो हि राजन्यो यं कामयेत वसीयान्त् स्याद् इत्य् उभयीभिस् तस्य सम् भरेत् तेजश् चैवास्मा इन्द्रियं च समीची दधात्य् अष्टाभिः सम् भरत्य् अष्टाक्षरा गायत्री गायत्रो ऽग्निर् यावान् एवाग्निस् तꣳ सम् भरति सीद होतर् इत्य् आह देवता एवास्मै सꣳ सादयति नि होतेति मनुष्यान्त् सꣳ सीदस्वेति वयाꣳसि जनिष्वा हि जेन्यो अग्रे अह्नाम् इत्य् आह देवमनुष्यान् एवास्मै सꣳसन्नान् प्र जनयति ॥

devasya tvā savituḥ prasava iti khanati prasūtyā atho dhūmam evaitena janayati jyotiṣmantaṃ tvāgne supratīkam ity āha jyotir evaitena janayati so 'gnir jātaḥ prajāḥ śucārpayat taṃ devā ardharcenāśamayan | śivam prajābhyo 'him̐santam ity āha prajābhya evainam̐ śamayati dvābhyāṃ khanati pratiṣṭhityai | apām pṛṣṭham asīti puṣkaraparṇam ā haraty apāṃ vā etat pṛṣṭhaṃ yat puṣkaraparṇam̐ rūpeṇaivainad ā harati puṣkaraparṇena sam bharati yonir vā agneḥ puṣkaraparṇam̐ sayonim evāgnim̐ sam bharati kṛṣṇājinena sam bharati yajño vai kṛṣṇājinaṃ yajñenaiva yajñam̐ sam bharati yad grāmyāṇām paśūnāṃ carmaṇā sambhared grāmyān paśūñ chucārpayet kṛṣṇājinena sam bharaty āraṇyān eva paśūn śucārpayati tasmāt samāvat paśūnām prajāyamānānām āraṇyāḥ paśavaḥ kanīyām̐saḥ śucā hy ṛtāḥ | lomataḥ sam bharaty ato hy asya medhyam | kṛṣṇājinaṃ ca puṣkaraparṇaṃ ca sam̐ stṛṇātīyaṃ vai kṛṣṇājinam asau puṣkaraparṇam ābhyām evainam ubhayataḥ pari gṛhṇāti | agnir devebhyo nilāyata tam atharvānv apaśyat | atharvā tvā prathamo nir amanthad agna iti āha ya evainam anvapaśyat tenaivainam̐ sam bharati tvām agne puṣkarād adhīty āha puṣkaraparṇe hy enam upaśritam avindat tam u tvā dadhyaṅṅ ṛṣir ity āha dadhyaṅ vā ātharvaṇas tejasvy āsīt teja evāsmin dadhāti tam u tvā pāthyo vṛṣety āha pūrvam evoditam uttareṇābhi gṛṇāti || catasṛbhiḥ sam bharati catvāri chandām̐si chandobhir eva gāyatrībhir brāhmaṇasya gāyatro hi brāhmaṇas triṣṭugbhī rājanyasya traiṣṭubho hi rājanyo yaṃ kāmayeta vasīyānt syād ity ubhayībhis tasya sam bharet tejaś caivāsmā indriyaṃ ca samīcī dadhāty aṣṭābhiḥ sam bharaty aṣṭākṣarā gāyatrī gāyatro 'gnir yāvān evāgnis tam̐ sam bharati sīda hotar ity āha devatā evāsmai sam̐ sādayati ni hoteti manuṣyānt sam̐ sīdasveti vayām̐si janiṣvā hi jenyo agre ahnām ity āha devamanuṣyān evāsmai sam̐sannān pra janayati ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/5.1.4

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.1.4, in HREEM (hreem.cc/library/TS/5.1.4), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text