एषां वा एतल् लोकानां ज्योतिः सम्भृतं यद् उखा यद् उखाम् उपदधात्य् एभ्य एवा लोकेभ्यो ज्योतिर् अव रुन्द्धे मध्यत उप दधाति मध्यत एवास्मै ज्योतिर् दधाति तस्मान् मध्यतो ज्योतिर् उपाऽऽस्महे सिकताभिः पूरयति । एतद् वा अग्नेर् वैश्वानरस्य रूपम् । रूपेणैव वैश्वानरम् अव रुन्द्धे यं कामयेत क्षोधुकः स्याद् इत्य् ऊनां तस्योप दध्यात् क्षोधुक एव भवति यं कामयेत । अनुपदस्यद् अन्नम् अद्याद् इति पूर्णां तस्योप दध्यात् । अनुपदस्यद् एवान्नम् अत्ति सहस्रं वै प्रति पुरुषः पशूनां यच्छति सहस्रम् अन्ये पशवः । मध्ये पुरुषशीर्षम् उप दधाति सवीर्यत्वाय । उखायाम् अपि दधाति प्रतिष्ठाम् एवैनद् गमयति व्यृद्धं वा एतत् प्राणैर् अमेध्यं यत् पुरुषशीर्षम् अमृतं खलु वै प्राणाः ॥ अमृतꣳ हिरण्यम् प्राणेषु हिरण्यशल्कान् प्रत्य् अस्यति प्रतिष्ठाम् एवैनद् गमयित्वा प्राणैः सम् अर्धयति दध्ना मधुमिश्रेण पूरयति । मधव्यो ऽसानीति शृतातङ्क्येन मेध्यत्वाय ग्राम्यं वा एतद् अन्नं यद् दध्य् आरण्यम् मधु यद् दध्ना मधुमिश्रेण पूरयत्य् उभयस्यावरुद्ध्यै पशुशीर्षाण्य् उप दधाति पशवो वै पशुशीर्षाणि पशून् एवाव रुन्द्धे यं कामयेत । अपशुः स्याद् इति विषूचीनानि तस्योप दध्यात् । विषूच एवास्मात् पशून् दधाति । अपशुर् एव भवति यं कामयेत पशुमान्त् स्याद् इति समीचीनानि तस्योप दध्यात् समीच एवास्मै पशून् दधाति पशुमान् एव भवति पुरस्तात् प्रतीचीनम् अश्वस्योप दधाति पश्चात् प्राचीनम् ऋषभस्य । अपशवो वा अन्ये गोअश्वेभ्यः पशवः । गोअश्वान् एवास्मै समीचो दधाति । एतावन्तो वै पशवः द्विपादश् च चतुष्पादश् च तान् वा एतद् अग्नौ प्र दधाति यत् पशुशीर्षाण्य् उपदधाति । अमुम् आरण्यम् अनु ते दिशामीत्य् आह ग्राम्येभ्य एव पशुभ्य आरण्यान् पशूञ् छुचम् अनूत् सृजति तस्मात् समावत् पशूनाम् प्रजायमानानाम् आरण्याः पशवः कनीयाꣳसः शुचा ह्य् ऋताः सर्पशीर्षम् उप दधाति यैव सर्पे त्विषिस् ताम् एवाव रुन्द्धे ॥ यत् समीचीनम् पशुशीर्षैर् उपदध्याद् ग्राम्यान् पशून् दꣳशुकाः स्युः । यद् विषूचीनम् आरण्यान् यजुर् एव वदेत् । अव तां त्विषिꣳ रुन्द्धे या सर्पे न ग्राम्यान् पशून् हिनस्ति नारण्यान् अथो खलूपधेयम् एव यद् उपदधाति तेन तां त्विषिम् अव रुन्द्धे या सर्पे यद् यजुर् वदति तेन शान्तम् ॥
eṣāṃ vā etal lokānāṃ jyotiḥ sambhṛtaṃ yad ukhā yad ukhām upadadhāty ebhya evā lokebhyo jyotir ava runddhe madhyata upa dadhāti madhyata evāsmai jyotir dadhāti tasmān madhyato jyotir upā''smahe sikatābhiḥ pūrayati | etad vā agner vaiśvānarasya rūpam | rūpeṇaiva vaiśvānaram ava runddhe yaṃ kāmayeta kṣodhukaḥ syād ity ūnāṃ tasyopa dadhyāt kṣodhuka eva bhavati yaṃ kāmayeta | anupadasyad annam adyād iti pūrṇāṃ tasyopa dadhyāt | anupadasyad evānnam atti sahasraṃ vai prati puruṣaḥ paśūnāṃ yacchati sahasram anye paśavaḥ | madhye puruṣaśīrṣam upa dadhāti savīryatvāya | ukhāyām api dadhāti pratiṣṭhām evainad gamayati vyṛddhaṃ vā etat prāṇair amedhyaṃ yat puruṣaśīrṣam amṛtaṃ khalu vai prāṇāḥ || amṛtam̐ hiraṇyam prāṇeṣu hiraṇyaśalkān praty asyati pratiṣṭhām evainad gamayitvā prāṇaiḥ sam ardhayati dadhnā madhumiśreṇa pūrayati | madhavyo 'sānīti śṛtātaṅkyena medhyatvāya grāmyaṃ vā etad annaṃ yad dadhy āraṇyam madhu yad dadhnā madhumiśreṇa pūrayaty ubhayasyāvaruddhyai paśuśīrṣāṇy upa dadhāti paśavo vai paśuśīrṣāṇi paśūn evāva runddhe yaṃ kāmayeta | apaśuḥ syād iti viṣūcīnāni tasyopa dadhyāt | viṣūca evāsmāt paśūn dadhāti | apaśur eva bhavati yaṃ kāmayeta paśumānt syād iti samīcīnāni tasyopa dadhyāt samīca evāsmai paśūn dadhāti paśumān eva bhavati purastāt pratīcīnam aśvasyopa dadhāti paścāt prācīnam ṛṣabhasya | apaśavo vā anye goaśvebhyaḥ paśavaḥ | goaśvān evāsmai samīco dadhāti | etāvanto vai paśavaḥ dvipādaś ca catuṣpādaś ca tān vā etad agnau pra dadhāti yat paśuśīrṣāṇy upadadhāti | amum āraṇyam anu te diśāmīty āha grāmyebhya eva paśubhya āraṇyān paśūñ chucam anūt sṛjati tasmāt samāvat paśūnām prajāyamānānām āraṇyāḥ paśavaḥ kanīyām̐saḥ śucā hy ṛtāḥ sarpaśīrṣam upa dadhāti yaiva sarpe tviṣis tām evāva runddhe || yat samīcīnam paśuśīrṣair upadadhyād grāmyān paśūn dam̐śukāḥ syuḥ | yad viṣūcīnam āraṇyān yajur eva vadet | ava tāṃ tviṣim̐ runddhe yā sarpe na grāmyān paśūn hinasti nāraṇyān atho khalūpadheyam eva yad upadadhāti tena tāṃ tviṣim ava runddhe yā sarpe yad yajur vadati tena śāntam ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.