Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·5·5.3·5.3.2

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.3.2

TS 5.3.2

इन्द्राग्नी अव्यथमानाम् इति स्वयमातृण्णाम् उप दधाति । इन्द्राग्निभ्यां वा इमौ लोकौ विधृतौ । अनयोर् लोकयोर् विधृत्यै । अधृतेव वा एषा यन् मध्यमा चितिः । अन्तरिक्षम् इव वा एषा । इन्द्राग्नी इत्य् आह । इन्द्राग्नी वै देवानाम् ओजोभृतौ । ओजसैवैनाम् अन्तरिक्षे चिनुते धृत्यै स्वयमातृण्णाम् उप दधाति । अन्तरिक्षं वै स्वयमातृण्णा । अन्तरिक्षम् एवोप धत्ते । अश्वम् उप घ्रापयति प्राणम् एवास्यां दधाति । अथो प्राजापत्यो वा अश्वः प्रजापतिनैवाग्निं चिनुते स्वयमातृण्णा भवति प्राणानाम् उत्सृष्ट्यै । अथो सुवर्गस्य लोकस्यानुख्यात्यै । देवानां वै सुवर्गं लोकं यतां दिशः सम् अव्लीयन्त त एता दिश्या अपश्यन् ता उपादधत ताभिर् वै ते दिशो ऽदृꣳहन् यद् दिश्या उपदधाति दिशां विधृत्यै दश प्राणभृतः पुरस्ताद् उप ॥ दधाति नव वै पुरुषे प्राणा नाभिर् दशमी प्राणान् एव पुरस्ताद् धत्ते तस्मात् पुरस्तात् प्राणाः । ज्योतिष्मतीम् उत्तमां उप दधाति तस्मात् प्राणानां वाग् ज्योतिर् उत्तमाः । दशोप दधाति दशाक्षरा { विराड् ^ विराज् } विराट् छन्दसां ज्योतिः । ज्योतिर् एव पुरस्ताद् धत्ते तस्मात् पुरस्ताज् ज्योतिर् उपाऽऽस्महे छन्दाꣳसि पशुष्व् आजिम् अयुस् तान् बृहत्य् उद् अजयत् तस्माद् बार्हताः पशव उच्यन्ते मा छन्द इति दक्षिणत उप दधाति तस्माद् दक्षिणावृतो मासाः पृथिवी छन्द इति पश्चात् प्रतिष्ठित्यै । अग्निर् देवतेत्य् उत्तरत ओजो वा अग्निर् ओज एवोत्तरतो धत्ते तस्माद् उत्तरतोऽभिप्रयायी जयति षट्त्रिꣳशत् सम् पद्यन्ते षट्त्रिꣳशदक्षरा बृहती बार्हताः पशवः । बृहत्यैवास्मै पशून् अव रुन्द्धे बृहती छन्दसाꣳ स्वाराज्यम् परीयाय यस्यैताः उपधीयन्ते गच्छति स्वाराज्यम् । सप्त वालखिल्याः पुरस्ताद् उप दधाति सप्त पश्चात् सप्त वै शीर्षण्याः प्राणा द्वाव् अवाञ्चौ प्राणानाꣳ सवीर्यत्वाय मूर्धासि राड् इति पुरस्ताद् उप दधाति यन्त्री राड् इति पश्चात् प्राणान् एवास्मै समीचो दधाति ॥

indrāgnī avyathamānām iti svayamātṛṇṇām upa dadhāti | indrāgnibhyāṃ vā imau lokau vidhṛtau | anayor lokayor vidhṛtyai | adhṛteva vā eṣā yan madhyamā citiḥ | antarikṣam iva vā eṣā | indrāgnī ity āha | indrāgnī vai devānām ojobhṛtau | ojasaivainām antarikṣe cinute dhṛtyai svayamātṛṇṇām upa dadhāti | antarikṣaṃ vai svayamātṛṇṇā | antarikṣam evopa dhatte | aśvam upa ghrāpayati prāṇam evāsyāṃ dadhāti | atho prājāpatyo vā aśvaḥ prajāpatinaivāgniṃ cinute svayamātṛṇṇā bhavati prāṇānām utsṛṣṭyai | atho suvargasya lokasyānukhyātyai | devānāṃ vai suvargaṃ lokaṃ yatāṃ diśaḥ sam avlīyanta ta etā diśyā apaśyan tā upādadhata tābhir vai te diśo 'dṛm̐han yad diśyā upadadhāti diśāṃ vidhṛtyai daśa prāṇabhṛtaḥ purastād upa || dadhāti nava vai puruṣe prāṇā nābhir daśamī prāṇān eva purastād dhatte tasmāt purastāt prāṇāḥ | jyotiṣmatīm uttamāṃ upa dadhāti tasmāt prāṇānāṃ vāg jyotir uttamāḥ | daśopa dadhāti daśākṣarā { virāḍ ^ virāj } virāṭ chandasāṃ jyotiḥ | jyotir eva purastād dhatte tasmāt purastāj jyotir upā''smahe chandām̐si paśuṣv ājim ayus tān bṛhaty ud ajayat tasmād bārhatāḥ paśava ucyante mā chanda iti dakṣiṇata upa dadhāti tasmād dakṣiṇāvṛto māsāḥ pṛthivī chanda iti paścāt pratiṣṭhityai | agnir devatety uttarata ojo vā agnir oja evottarato dhatte tasmād uttarato'bhiprayāyī jayati ṣaṭtrim̐śat sam padyante ṣaṭtrim̐śadakṣarā bṛhatī bārhatāḥ paśavaḥ | bṛhatyaivāsmai paśūn ava runddhe bṛhatī chandasām̐ svārājyam parīyāya yasyaitāḥ upadhīyante gacchati svārājyam | sapta vālakhilyāḥ purastād upa dadhāti sapta paścāt sapta vai śīrṣaṇyāḥ prāṇā dvāv avāñcau prāṇānām̐ savīryatvāya mūrdhāsi rāḍ iti purastād upa dadhāti yantrī rāḍ iti paścāt prāṇān evāsmai samīco dadhāti ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/5.3.2

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.3.2, in HREEM (hreem.cc/library/TS/5.3.2), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text