Vidyakara: Subhasitaratnakosa 21

मानोन्नतेत्य् असहनेत्य् अतिपण्डितेति मय्य् एव धिक्-कृतिर् अनेक-मुखी सखीनाम् । आकार-मात्र-मसृणेन विचेष्टितेन धूर्तस्य तस्य हि गुणान् उपवर्णयन्ति

mānonnatety asahanety atipaṇḍiteti mayy eva dhik-kṛtir aneka-mukhī sakhīnām / ākāra-mātra-masṛṇena viceṣṭitena dhūrtasya tasya hi guṇān upavarṇayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीधरस्य -- वलतु तरला दृष्टा दृष्टिः खला सखि मेखला स्खलतु कुचयोर् उत्कम्पान् मे विदीर्यन्तु कञ्चुकम् । तद् अपि न मया संभाष्यो ऽसौ पुनर् दयितः शठः स्फुटति हृदयं मौनेनान्तर् न मे यदि तत्-क्षणात्

lakṣmīdharasya -- valatu taralā dṛṣṭā dṛṣṭiḥ khalā sakhi mekhalā skhalatu kucayor utkampān me vidīryantu kañcukam / tad api na mayā saṃbhāṣyo 'sau punar dayitaḥ śaṭhaḥ sphuṭati hṛdayaṃ maunenāntar na me yadi tat-kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः । (स्क्म्सौक। ७०१) तद् एवाजिह्माक्षं मुखम् अविषदास् ता गिर इमाः स एवाङ्गाक्षेपो मयि सरसम् आश्लिष्यति तनुम् । यद् उक्तं प्रत्युक्तं तद् अपटु शिरः कम्पन-परं प्रिया मानेनाहो पुनर् अपि कृता मे नव-वधूः

amaroḥ | (Skmsa.u.ka. 701) tad evājihmākṣaṃ mukham aviṣadās tā gira imāḥ sa evāṅgākṣepo mayi sarasam āśliṣyati tanum / yad uktaṃ pratyuktaṃ tad apaṭu śiraḥ kampana-paraṃ priyā mānenāho punar api kṛtā me nava-vadhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्बूकस्य -- यदि विनिहिता शून्या दृष्टिः किम् उ स्थिर-कौतुका यदि विरचितो मौने यत्नः किम् उ स्फुरितो ऽधरः । यदि नियमितं ध्याने चक्षुः कथं पुलकोद्गमः कृतम् अभिनयैर् दृष्टो मानः प्रसीद किम् उच्यताम्

śambūkasya -- yadi vinihitā śūnyā dṛṣṭiḥ kim u sthira-kautukā yadi viracito maune yatnaḥ kim u sphurito 'dharaḥ / yadi niyamitaṃ dhyāne cakṣuḥ kathaṃ pulakodgamaḥ kṛtam abhinayair dṛṣṭo mānaḥ prasīda kim ucyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः । (स्व्सुआ। १६२५, स्क्म्सौक। ७१९) एकत्रासन-संस्थितिः परिहता प्रतुद्गमाद् दूरतस् ताम्बूलानयन-च्छलेन रभसाशेल्षो ऽपि संविघ्नितः । आलापो ऽपि न मिश्रितः परिजनं व्यापारयन्त्य् आन्तिके कान्तं प्रत्युपचारतश् चतुरया कोपः कृतार्थीकृतः

amaroḥ | (Svsu.ā. 1625, Skmsa.u.ka. 719) ekatrāsana-saṃsthitiḥ parihatā pratudgamād dūratas tāmbūlānayana-cchalena rabhasāśelṣo 'pi saṃvighnitaḥ / ālāpo 'pi na miśritaḥ parijanaṃ vyāpārayanty āntike kāntaṃ pratyupacārataś caturayā kopaḥ kṛtārthīkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव (अमरु १७, स्क्म्सौक। ६९२, स्व्सुआ। १५८३, स्प्द्शाप। ३५३४, स्म्व्सूमु। ५५।६, द्र्दरू। २।१९, रस्क् २।६७ग्) तद्-वक्त्राभिमुखं मुखं विनमितं दृष्टिः कृता चान्यतस् तस्यालाप-कुतूहलाकुलतरे श्रोत्रे निरुद्धे मया । हस्ताभ्याम् अपि वारितः सपुलकः स्वेदोद्गमो गण्डयोः सख्यः किं करवाणि यान्ति सहसा यत् कञ्चुके सन्धयः

tasyaiva (Amaru 17, Skmsa.u.ka. 692, Svsu.ā. 1583, Spdśā.pa. 3534, Smvsū.mu. 55.6, Drda.rū. 2.19, Rask 2.67g) tad-vaktrābhimukhaṃ mukhaṃ vinamitaṃ dṛṣṭiḥ kṛtā cānyatas tasyālāpa-kutūhalākulatare śrotre niruddhe mayā / hastābhyām api vāritaḥ sapulakaḥ svedodgamo gaṇḍayoḥ sakhyaḥ kiṃ karavāṇi yānti sahasā yat kañcuke sandhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः (अमरु ११, स्व्सुआ। १५८१, स्प्द्शाप। ३५३५, स्क्म्सौक। ७०४) दूराद् उत्सुकम् आगते विवलितं संभाषिणि स्फारितं संश्लिष्यत्य् अरुणं गृहीत-वसने किंचिन् नत-भ्रू-लतम् । मानिन्याश् चरणानति-व्यतिकरे बाष्पाम्बु-पूर्णेक्षणं चक्षुर् जातम् अहो प्रपञ्च-चतुरं जातागसि प्रेयसि

amaroḥ (Amaru 11, Svsu.ā. 1581, Spdśā.pa. 3535, Skmsa.u.ka. 704) dūrād utsukam āgate vivalitaṃ saṃbhāṣiṇi sphāritaṃ saṃśliṣyaty aruṇaṃ gṛhīta-vasane kiṃcin nata-bhrū-latam / māninyāś caraṇānati-vyatikare bāṣpāmbu-pūrṇekṣaṇaṃ cakṣur jātam aho prapañca-caturaṃ jātāgasi preyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव । (अमरु ४४, स्म्व्सूमु। ५५।३, स्क्म्सौक। ७२४) वचो-वृतिर् मा भूद् वलतु च न वा वक्त्रम् अभितो न नाम स्याद् बाष्पागमम् अविषदं लोचन-युगम् । समाश्वासस् तेन प्रणत-शिरसः पत्युर् अभवत् प्रिया प्रौढ-क्रोधाप्य् अपहृतवती यन् न चरणौ

tasyaiva | (Amaru 44, Smvsū.mu. 55.3, Skmsa.u.ka. 724) vaco-vṛtir mā bhūd valatu ca na vā vaktram abhito na nāma syād bāṣpāgamam aviṣadaṃ locana-yugam / samāśvāsas tena praṇata-śirasaḥ patyur abhavat priyā prauḍha-krodhāpy apahṛtavatī yan na caraṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोपालितस्य -- किं पादान्ते लुठसि विमनाः स्वामिनो हि स्वतन्त्राः कञ्चित् कालं क्वचिद् अभिरतस् तत्र कस् ते ऽपराधः । आगस्कारिण्य् अहम् इह यया जीवितं तद्-वियोगे भर्तृ-प्राणाः स्त्रिय इति ननु त्वं ममैवानुनेयः

bopālitasya -- kiṃ pādānte luṭhasi vimanāḥ svāmino hi svatantrāḥ kañcit kālaṃ kvacid abhiratas tatra kas te 'parādhaḥ / āgaskāriṇy aham iha yayā jīvitaṃ tad-viyoge bhartṛ-prāṇāḥ striya iti nanu tvaṃ mamaivānuneyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्कूटस्य (स्क्म् सौक। २।४७।१७०६, भावदेव्याः; स्क्म् पद्या। ३८१ ३८३ कस्यचित्; स्म्व्सूमु। ५७।१४) यद् गम्यं गुरु-गौरवस्य सुहृदो यस्मिन् लभन्ते ऽन्तरं यद्-दाक्षिण्य-रसाद् भिया च सहसा नर्मोपचाराण्य् अपि । यल् लज्जा निरुणद्धि यत्र शपथैर् उत्पाद्यते प्रत्ययः तत् किं प्रेम स उच्यते परिचयस् तत्रापि कोपेन किम्

vākkūṭasya (SKM sa.u.ka. 2.47.1706, bhāvadevyāḥ; Skm padyā. 381 383 kasyacit; Smvsū.mu. 57.14) yad gamyaṃ guru-gauravasya suhṛdo yasmin labhante 'ntaraṃ yad-dākṣiṇya-rasād bhiyā ca sahasā narmopacārāṇy api / yal lajjā niruṇaddhi yatra śapathair utpādyate pratyayaḥ tat kiṃ prema sa ucyate paricayas tatrāpi kopena kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रू-भेदो रचितः चिरं नयनयोर् अभ्यस्तम् आमीलनं रोद्धुं शिक्षितम् आदरेण हसितं मौने ऽभियोगः कृतः । धैर्यं कर्तुम् अपि स्थिरीकृतम् इदं चेतः कथंचिन् मया बद्धो मान-परिग्रहे परिकरः सिद्धिस् तु दैव-स्थिता

bhrū-bhedo racitaḥ ciraṃ nayanayor abhyastam āmīlanaṃ roddhuṃ śikṣitam ādareṇa hasitaṃ maune 'bhiyogaḥ kṛtaḥ / dhairyaṃ kartum api sthirīkṛtam idaṃ cetaḥ kathaṃcin mayā baddho māna-parigrahe parikaraḥ siddhis tu daiva-sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाभूद् अस्माकं प्रथमम् अविभिन्ना तनुर् इयं ततो नु त्वं प्रेयान् अहम् अपि हताशा प्रियतमा । इदानीं नाथस् त्वं वयम् अपि कलत्रं किम् अपरं मयाप्तं प्राणानां कुलिश-कठिनानां फलम् इदम्

tathābhūd asmākaṃ prathamam avibhinnā tanur iyaṃ tato nu tvaṃ preyān aham api hatāśā priyatamā / idānīṃ nāthas tvaṃ vayam api kalatraṃ kim aparaṃ mayāptaṃ prāṇānāṃ kuliśa-kaṭhinānāṃ phalam idam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः । (अमरु ६६, स्व्सुआ। १६२२, स्क्म्सौक। ७०७) यदा त्वं चन्द्रो ऽभूर् अविकल-कला-पेशल-वपुस् तदाहं जाता द्राक् शशधर-मणीनां प्रतिकृतिः । इदानीम् अर्कस् त्वं खर-रुचि समुत्सारित-रसः किरन्ती कोपाग्नीन् अहम् अपि रवि-ग्राव-घटिता

amaroḥ | (Amaru 66, Svsu.ā. 1622, Skmsa.u.ka. 707) yadā tvaṃ candro 'bhūr avikala-kalā-peśala-vapus tadāhaṃ jātā drāk śaśadhara-maṇīnāṃ pratikṛtiḥ / idānīm arkas tvaṃ khara-ruci samutsārita-rasaḥ kirantī kopāgnīn aham api ravi-grāva-ghaṭitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचल-सिंहस्य । (स्प्द्शाप। ३५६४, स्म्व्सूमु। ५७।२०, स्क्म्सौक। ७१०) कोपो यत्र भ्रू-कुटि-रचना निग्रहो यत्र मौनं यत्रान्योन्य-स्मितम् अनुनयो यत्र दृष्टिः प्रसादः । तस्य प्रेम्णस् तद् इदम् अधुना वैषमं पश्य जातं त्वं पादान्ते लुठसि नहि मे मन्यु-मोक्षः खलायाः

acala-siṃhasya | (Spdśā.pa. 3564, Smvsū.mu. 57.20, Skmsa.u.ka. 710) kopo yatra bhrū-kuṭi-racanā nigraho yatra maunaṃ yatrānyonya-smitam anunayo yatra dṛṣṭiḥ prasādaḥ / tasya premṇas tad idam adhunā vaiṣamaṃ paśya jātaṃ tvaṃ pādānte luṭhasi nahi me manyu-mokṣaḥ khalāyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव (अमरु ३४; द्र्दरू॥ २।१९, स्व्सुआ। १६३०, स्प्द्शाप। ३५६२, स्म्व्सूमु। ८४।७, स्क्म्सौक। ७०९) शठान्यस्याः काञ्ची-मणि-रणितम् आकर्ण्य सहसा समाश्लिष्यन्न् एव प्रशिथिल-भुज-ग्रन्थिर् अभवः । तद् एतत् क्वाचक्षे घृत-मधु-मय त्वन्-मृदु-वचो- विषेणाघूर्णन्ती किम् अपि न सखीयं गणयति

tasyaiva (Amaru 34; Drda.rū.. 2.19, Svsu.ā. 1630, Spdśā.pa. 3562, Smvsū.mu. 84.7, Skmsa.u.ka. 709) śaṭhānyasyāḥ kāñcī-maṇi-raṇitam ākarṇya sahasā samāśliṣyann eva praśithila-bhuja-granthir abhavaḥ / tad etat kvācakṣe ghṛta-madhu-maya tvan-mṛdu-vaco- viṣeṇāghūrṇantī kim api na sakhīyaṃ gaṇayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गोकस्य ॥ मुग्धासि नायम् अपराध्यति मैवम् आलि केयं रुषा परुषिता लिखिताप्य् अनेन । केलि-स्खलद्-वसनम् उत्पुलकाङ्ग-भङ्गम् उत्तुङ्ग-पीन-कुचम् आलिखिता त्वम् एव

hiṅgokasya || mugdhāsi nāyam aparādhyati maivam āli keyaṃ ruṣā paruṣitā likhitāpy anena / keli-skhalad-vasanam utpulakāṅga-bhaṅgam uttuṅga-pīna-kucam ālikhitā tvam eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीर्य-मित्रस्य ॥ पाणौ शोणतले तनूदरि दर-क्षामा कपोल-स्थली विन्यस्ताञ्जन-दिग्ध-लोचन-जलैः किं म्लानिमानीयते । मुग्धे चुम्बतु नाम चञ्चलतया भृङ्गः क्वचित् कन्दलीम् उन्मीलन्-नव-मालती-परिमलः किं तेन विस्मर्यते

vīrya-mitrasya || pāṇau śoṇatale tanūdari dara-kṣāmā kapola-sthalī vinyastāñjana-digdha-locana-jalaiḥ kiṃ mlānimānīyate / mugdhe cumbatu nāma cañcalatayā bhṛṅgaḥ kvacit kandalīm unmīlan-nava-mālatī-parimalaḥ kiṃ tena vismaryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। ७१५) कोपः सखि प्रियतमे ननु वञ्चनैव तन् मुञ्च मानिनि रुषं क्रियतां प्रसादः । प्राणेश्वरश् चरणयोः पतितस् तवायं संभाष्यतां विकसता नयनोत्पलेन

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 715) kopaḥ sakhi priyatame nanu vañcanaiva tan muñca mānini ruṣaṃ kriyatāṃ prasādaḥ / prāṇeśvaraś caraṇayoḥ patitas tavāyaṃ saṃbhāṣyatāṃ vikasatā nayanotpalena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाले नाथ विमुञ्च मानिनि रुषं रोषान् मया किं कृतं खेदो ऽस्मासु न मे ऽपराध्यति भवान् सर्वे ऽपराधा मयि । तत् किं रोदिषि गद्गदेन वचसा कस्याग्रतो रुद्यते नन्व् एतन् मम का तवास्मि दयिता नास्मीत्य् अतो रुद्यते

bāle nātha vimuñca mānini ruṣaṃ roṣān mayā kiṃ kṛtaṃ khedo 'smāsu na me 'parādhyati bhavān sarve 'parādhā mayi / tat kiṃ rodiṣi gadgadena vacasā kasyāgrato rudyate nanv etan mama kā tavāsmi dayitā nāsmīty ato rudyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः (अमरु ५३; द्र्दरू। २।१७; स्व्सुआ। १६१४, स्प्द्शाप। ३५५४, स्म्व्सूमु। ५७।१, स्र्क् सौक। ६९१) गत-प्राया रात्रिः कृश-तनु शशी शीर्यत इव प्रदीपो ऽय निद्रा-वशम् उपगतो घूर्णत इव । प्रणामान्तो मानस् त्यजसि न तथापि क्रुधम् अहो कुच-प्रत्यासत्त्या हृदयम् अपि ते चण्डि कठिनम्

amaroḥ (Amaru 53; Drda.rū. 2.17; Svsu.ā. 1614, Spdśā.pa. 3554, Smvsū.mu. 57.1, Srk sa.u.ka. 691) gata-prāyā rātriḥ kṛśa-tanu śaśī śīryata iva pradīpo 'ya nidrā-vaśam upagato ghūrṇata iva / praṇāmānto mānas tyajasi na tathāpi krudham aho kuca-pratyāsattyā hṛdayam api te caṇḍi kaṭhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् -- गतो दूरं चन्द्रो जठर-लवली-पाण्डर-वपुर् दिशः किंचित् किंचित् तरणि-किरणैर् लोहित-रुचः । इदं निद्रा-च्छेदे रसति सरसं सार-सकुलं चकोराक्षि क्षिप्रं जहिहि जहिहि प्रेम-लडितम्

kasyacit -- gato dūraṃ candro jaṭhara-lavalī-pāṇḍara-vapur diśaḥ kiṃcit kiṃcit taraṇi-kiraṇair lohita-rucaḥ / idaṃ nidrā-cchede rasati sarasaṃ sāra-sakulaṃ cakorākṣi kṣipraṃ jahihi jahihi prema-laḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् मया तावद्-गोत्र-स्खलित-हतकोपान्तरितया न रुद्धो निर्गच्छन्न् अयम् इति विलक्षः प्रियतमः । अयं त्वाकूतज्ञः परिणति-परामर्श-कुशलः सखी लीको ऽप्य् आसील् लिखित इव चित्रेण किम् इदम्

kasyacit mayā tāvad-gotra-skhalita-hatakopāntaritayā na ruddho nirgacchann ayam iti vilakṣaḥ priyatamaḥ / ayaṃ tvākūtajñaḥ pariṇati-parāmarśa-kuśalaḥ sakhī līko 'py āsīl likhita iva citreṇa kim idam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिम्बोकस्य । (स्म्व्सूमु। ८४।४, स्क्म्सौक। ६७२) भवतु विदितं छद्मालापैर् अलं प्रिय गम्यतां तनुर् अपि न ते दोषो ऽस्माकं विधिस् तु पराङ्मुखः । तव यथा तथाभूतं प्रेम प्रपन्नम् इमां दशां प्रकृति-चपले का नः पीडा गते हत-जीविते

bimbokasya | (Smvsū.mu. 84.4, Skmsa.u.ka. 672) bhavatu viditaṃ chadmālāpair alaṃ priya gamyatāṃ tanur api na te doṣo 'smākaṃ vidhis tu parāṅmukhaḥ / tava yathā tathābhūtaṃ prema prapannam imāṃ daśāṃ prakṛti-capale kā naḥ pīḍā gate hata-jīvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मकीर्तेः (अमरु २७; स्व्सुआ। १६१७, स्म्व्सूमु। ५७।६, स्क्म्सौक। ७०८ बिम्बोकस्य, प्व्पद्या। २२३) असद्-वृत्तो नायं न च सखि गुणैर् एष रहितः प्रियो मुक्ताहारस् तव चरण-मूले निपतितः । गृहाणैनं मुग्धे व्रजतु तव कण्ठ-प्रणयिताम् उपायो नास्त्य् अन्यो हृदय-परितापोपशमने

dharmakīrteḥ (Amaru 27; Svsu.ā. 1617, Smvsū.mu. 57.6, Skmsa.u.ka. 708 bimbokasya, Pvpadyā. 223) asad-vṛtto nāyaṃ na ca sakhi guṇair eṣa rahitaḥ priyo muktāhāras tava caraṇa-mūle nipatitaḥ / gṛhāṇainaṃ mugdhe vrajatu tava kaṇṭha-praṇayitām upāyo nāsty anyo hṛdaya-paritāpopaśamane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भट्टहरेः । (स्म्व्सूमु। ५६।१०, स्क्म्सौक। ७१२, बिम्बोकस्य) अनालोच्य प्रेम्णः परिणतिम् अनादृत्य सुहृदस् त्वयाकाण्डे मानः किम् इति सरले प्रेयसि कृतः । समाकृष्टा ह्य् एते विरह-दहनोद्भासुर-शिखाः स्व-हस्तेनाञ्गारास् तद् अलम् अधुनारण्य-रुदितैः

bhaṭṭahareḥ | (Smvsū.mu. 56.10, Skmsa.u.ka. 712, bimbokasya) anālocya premṇaḥ pariṇatim anādṛtya suhṛdas tvayākāṇḍe mānaḥ kim iti sarale preyasi kṛtaḥ / samākṛṣṭā hy ete viraha-dahanodbhāsura-śikhāḥ sva-hastenāñgārās tad alam adhunāraṇya-ruditaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकट-नितम्बायाः (अमरु ६६; स्भ्सुआव् ११७०; स्म्व्सूमु। ५६।९, स्क्म्सौक। ६८१) मा रोदीः सखि नश्यद्-अन्धतमसं पश्याम्बरं ज्योत्स्नया शीतांशुः सुधया विलिम्पति सखा राज्ञो मनोजन्मनः । कः कोपावसरः प्रसीद रहसि स्वेदाम्भसं बिन्दवो लुम्पन्तु स्तन-पत्र-भग्गम् अकरीः सौधा-गुरु-श्यामलाः

vikaṭa-nitambāyāḥ (Amaru 66; Sbhsu.ā.v 1170; Smvsū.mu. 56.9, Skmsa.u.ka. 681) mā rodīḥ sakhi naśyad-andhatamasaṃ paśyāmbaraṃ jyotsnayā śītāṃśuḥ sudhayā vilimpati sakhā rājño manojanmanaḥ / kaḥ kopāvasaraḥ prasīda rahasi svedāmbhasaṃ bindavo lumpantu stana-patra-bhaGgam akarīḥ saudhā-guru-śyāmalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् -- मा रोदीः जर-पल्लव-प्रणयिनीं कृत्वा कपोल-स्थलीं मा भङ्गीः परिखेद-साक्षिभिर् इव श्वासैर् मुखेन्दोः श्रियम् । मुग्धे दग्ध-गिरः स्खलन्ति शतशः किम् कुप्यसि प्रेयसि प्राणास् तन्वि ममासि नोचितम् इदं तद् व्यर्थम् उत्ताम्यसि

kasyacit -- mā rodīḥ jara-pallava-praṇayinīṃ kṛtvā kapola-sthalīṃ mā bhaṅgīḥ parikheda-sākṣibhir iva śvāsair mukhendoḥ śriyam / mugdhe dagdha-giraḥ skhalanti śataśaḥ kiM kupyasi preyasi prāṇās tanvi mamāsi nocitam idaṃ tad vyartham uttāmyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् -- यद् एतन् नेत्राम्भः पतद् अपि समासाद्य तरुणी- कपोल-व्यासङ्गं कुच-कलशम् अस्याः कलयति । ततः श्रोणी-बिम्बं व्यवसित-विलासं तद् उचितं स्वभाव-स्वच्छानां विपद् अपि सुखं नान्तरयति

kasyacit -- yad etan netrāmbhaḥ patad api samāsādya taruṇī- kapola-vyāsaṅgaṃ kuca-kalaśam asyāḥ kalayati / tataḥ śroṇī-bimbaṃ vyavasita-vilāsaṃ tad ucitaṃ svabhāva-svacchānāṃ vipad api sukhaṃ nāntarayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्प्द्शाप। ११७१, स्म्क् ३८।१९, स्र्ब् ५१, २३४ अन्य् १४४।२७) पक्ष्मान्तः स्खलिताः कपोल-फलके लोलं लुठन्तः क्षणं धारालास् तरलोच्छलत्-तनु-कणाः पीन-स्तनास्फालनात् । कस्माद् ब्रूहि तवाद्य कण्ठ-विगलन्-मुक्तावली-विभ्रमं बिभ्राणा निपतन्ति बाष्प-पयसां प्रस्यन्दिनो बिन्दवः

kasyacit | (Spdśā.pa. 1171, Smk 38.19, Srb 51, 234 Any 144.27) pakṣmāntaḥ skhalitāḥ kapola-phalake lolaṃ luṭhantaḥ kṣaṇaṃ dhārālās taralocchalat-tanu-kaṇāḥ pīna-stanāsphālanāt / kasmād brūhi tavādya kaṇṭha-vigalan-muktāvalī-vibhramaṃ bibhrāṇā nipatanti bāṣpa-payasāṃ prasyandino bindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजशेखरस्य । (स्क्म्सौक। ६१४) कपोले पत्राली करतल-निरोधेन मृदिता निपीतो निःश्वासैर् अयम् अमृत-हृद्यो ऽधर-रसः । मुहुः कण्ठे लग्नस् तरलयति बाष्पः स्तन-तटं प्रियो मन्युर् जातस् तव निरनुरोधे न तु वयम्

rājaśekharasya | (Skmsa.u.ka. 614) kapole patrālī karatala-nirodhena mṛditā nipīto niḥśvāsair ayam amṛta-hṛdyo 'dhara-rasaḥ / muhuḥ kaṇṭhe lagnas taralayati bāṣpaḥ stana-taṭaṃ priyo manyur jātas tava niranurodhe na tu vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धिक् धिक् त्वाम् अयि केन दुर्मुखि कृतं किं किं न काय-व्रतं द्वित्राण्य् अत्र दिनानि को न कुपितः को नाभवन् मानुषः । स्मः केचिन् न वयं यद् एकम् अपरस्याप्य् उक्तम् आकर्ण्यतां अत्युन्माथिनि चन्दने ऽपि नियतं नामाग्निर् उत्तिष्ठति

dhik dhik tvām ayi kena durmukhi kṛtaṃ kiṃ kiṃ na kāya-vrataṃ dvitrāṇy atra dināni ko na kupitaḥ ko nābhavan mānuṣaḥ / smaḥ kecin na vayaṃ yad ekam aparasyāpy uktam ākarṇyatāṃ atyunmāthini candane 'pi niyataṃ nāmāgnir uttiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लणस्य -- स्फुटतु हृदयं कामं कामं करतु तनुं तनुं न सखि चटुल-प्रेम्णा कार्यं पुनर् दयितेन मे । इति सरभसं मानाटोपाद् उदीर्य वचस् तया रमण-पदवी सारङ्गाक्ष्या स-शङ्कितम् ईक्षिता

vallaṇasya -- sphuṭatu hṛdayaṃ kāmaṃ kāmaṃ karatu tanuṃ tanuṃ na sakhi caṭula-premṇā kāryaṃ punar dayitena me / iti sarabhasaṃ mānāṭopād udīrya vacas tayā ramaṇa-padavī sāraṅgākṣyā sa-śaṅkitam īkṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन् शयने पराङ्-मुखतया वीतोत्तरं ताम्यतोर् अन्योन्यस्य हृदि स्थिते ऽप्य् अनुनये संरक्षतोर् गौरवम् । दम्पत्योः शनकैर् अपाङ्ग-वलनान् मिश्री-भवच्-चक्षुषोर् भग्नो मानकलिः सहास-रभसं व्यासक्त-कण्ठ-ग्रहम्

ekasmin śayane parāṅ-mukhatayā vītottaraṃ tāmyator anyonyasya hṛdi sthite 'py anunaye saṃrakṣator gauravam / dampatyoḥ śanakair apāṅga-valanān miśrī-bhavac-cakṣuṣor bhagno mānakaliḥ sahāsa-rabhasaṃ vyāsakta-kaṇṭha-graham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः (अमरु १९, स्व्सुआ। २११२, स्प्द्शाप। ३७१५, स्म्व्सूमु। ८१।८, स्क्म्सौक। ७२३) कन्दर्प-कन्दलि सलीक-दृशा लुनीहि कोपाङ्कुरं चरणयोः शरणातिथिः स्याम् । पश्य प्रसीद चरमाचल-चूल-चुम्बि बिम्बं विधोर् लवल-पाण्डु-रसस् तम् एति

amaroḥ (Amaru 19, Svsu.ā. 2112, Spdśā.pa. 3715, Smvsū.mu. 81.8, Skmsa.u.ka. 723) kandarpa-kandali salīka-dṛśā lunīhi kopāṅkuraṃ caraṇayoḥ śaraṇātithiḥ syām / paśya prasīda caramācala-cūla-cumbi bimbaṃ vidhor lavala-pāṇḍu-rasas tam eti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो दिव्यं चक्षुर् वहसि तव सापि प्रणयिनी पराक्ष्णाम् अग्राह्यं युवतिषु वपुः संक्रमयति । समानाभिज्ञानं कथम् इतरथा पश्यति पुरो भवान् एकस् तस्याः प्रतिकृति-मयीर् एव रमणीः

aho divyaṃ cakṣur vahasi tava sāpi praṇayinī parākṣṇām agrāhyaṃ yuvatiṣu vapuḥ saṃkramayati / samānābhijñānaṃ katham itarathā paśyati puro bhavān ekas tasyāḥ pratikṛti-mayīr eva ramaṇīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोविनोदस्य प्रिये मौनं मुञ्च श्रुतिर् अमृत-धारां पिबतु मे दृशाव् उन्मील्येतां भवतु जगद् इन्दीवर-मयम् । प्रसीद प्रेमापि प्रशमयतु निःशेषम् अधृतीर् अभूमिः कोपानां ननु निरपराधः परिजनः

manovinodasya priye maunaṃ muñca śrutir amṛta-dhārāṃ pibatu me dṛśāv unmīlyetāṃ bhavatu jagad indīvara-mayam / prasīda premāpi praśamayatu niḥśeṣam adhṛtīr abhūmiḥ kopānāṃ nanu niraparādhaḥ parijanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

डिम्बोकस्य । (स्क्म्सौक। ७१८) कोपस् त्वया यदि कृतो मयि पङ्कजाक्षि सो ऽस्तु प्रियस् तव किम् अस्ति विधेयम् अन्यत् । आश्लेषम् अर्पय मद्-अर्पित-पूर्वम् उच्चैर् उच्चैः समर्पय मद्-अर्पित-चुम्बनं च

ḍimbokasya | (Skmsa.u.ka. 718) kopas tvayā yadi kṛto mayi paṅkajākṣi so 'stu priyas tava kim asti vidheyam anyat / āśleṣam arpaya mad-arpita-pūrvam uccair uccaiḥ samarpaya mad-arpita-cumbanaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतानन्दस्य सखि कलितः स्खलितो ऽयं हेयो नै७व प्रणाममात्रेण । चिरम् अनुभवतु भवत्या बाहुलताबन्धनं धूर्तः

śatānandasya sakhi kalitaḥ skhalito 'yaṃ heyo nai7va praṇāmamātreṇa / ciram anubhavatu bhavatyā bāhulatābandhanaṃ dhūrtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतानन्दस्य -- सखि कलितः स्खलितो ऽयं हेयो नैव प्रणाम-मात्रेण ।* चिरम् अनुभवतु भवत्या बाहु-लता-बन्धनं धूर्तः ॥ विद्स्र्क् २१।३८ *(६७२) ॥* गोनन्दस्य -- जाते केलि-कलौ कृते कमितरि व्यर्थानुनीतौ चिरान्द् माने म्लायति मन्मथे विकसति क्षीणे क्षपानेहसि । माया-स्वापम् उपेत्य तन्-निपुणया निद्रान्ध्यम् आचेष्टितं मान-म्लानिर् अभून् न येन च न चाप्य् आसीद् रहःक्-हण्डनम्

śatānandasya -- sakhi kalitaḥ skhalito 'yaṃ heyo naiva praṇāma-mātreṇa /* ciram anubhavatu bhavatyā bāhu-latā-bandhanaṃ dhūrtaḥ // VidSrk 21.38 *(672) //* gonandasya -- jāte keli-kalau kṛte kamitari vyarthānunītau cirānd māne mlāyati manmathe vikasati kṣīṇe kṣapānehasi / māyā-svāpam upetya tan-nipuṇayā nidrāndhyam āceṣṭitaṃ māna-mlānir abhūn na yena ca na cāpy āsīd rahaḥk-haṇḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथंचिन् नैदाघे दिवस इव कोपे विगलिते प्रसत्तौ प्राप्तायां तद्-अनु च निशायाम् इव शनैः । स्मित-ज्योत्स्नारम्भ-क्षपित-विरह-ध्वान्त-निवहोअः मुखेन्दुर् मानिन्याः स्फुरति कृत-पुण्यस्य सुरते

kathaṃcin naidāghe divasa iva kope vigalite prasattau prāptāyāṃ tad-anu ca niśāyām iva śanaiḥ / smita-jyotsnārambha-kṣapita-viraha-dhvānta-nivahoaḥ mukhendur māninyāḥ sphurati kṛta-puṇyasya surate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मान-व्याधि-निपीडिताहम् अधुना शक्नोमि तस्यान्तिकं नो गन्तुं न सखी-जनो ऽस्ति चतुरो यो मां बलान् नेष्यति । मानी सो ऽपि जनो न लाघव-भयाद् अभ्येति मातः स्वयं कालो याति चलं च जीवितम् इति क्षुण्णं मनश् चिन्तया

māna-vyādhi-nipīḍitāham adhunā śaknomi tasyāntikaṃ no gantuṃ na sakhī-jano 'sti caturo yo māṃ balān neṣyati / mānī so 'pi jano na lāghava-bhayād abhyeti mātaḥ svayaṃ kālo yāti calaṃ ca jīvitam iti kṣuṇṇaṃ manaś cintayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन् नो सखि गोचरं नयनयोर् आयाति तावद् द्रुतं गत्वा ब्रूहि यथाद्य ते दयितया मानः समालम्बितः । दृष्टे धूर्त-विचेष्टिते तु दयिते तस्मिन् अवश्यं मम स्वेदाम्भः-प्रतिरोधि-निर्भरतर-स्मेरं मुखं जायते

yāvan no sakhi gocaraṃ nayanayor āyāti tāvad drutaṃ gatvā brūhi yathādya te dayitayā mānaḥ samālambitaḥ / dṛṣṭe dhūrta-viceṣṭite tu dayite tasmin avaśyaṃ mama svedāmbhaḥ-pratirodhi-nirbharatara-smeraṃ mukhaṃ jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टा मुष्टिभिर् आहता हृदि नखैर् आचोटिता पार्श्वयोर् आकृष्टा कबरीषु गाढम् अधरे शीत्कुर्वती खण्डिता । त्वत्-कृत्यं त्वद्-अगोचरे ऽपि हि कृतं सर्वं मयैवाधुना माम् आज्ञापय किं करोमि सरले भूयः सपत्न्यास् तव

dṛṣṭā muṣṭibhir āhatā hṛdi nakhair ācoṭitā pārśvayor ākṛṣṭā kabarīṣu gāḍham adhare śītkurvatī khaṇḍitā / tvat-kṛtyaṃ tvad-agocare 'pi hi kṛtaṃ sarvaṃ mayaivādhunā mām ājñāpaya kiṃ karomi sarale bhūyaḥ sapatnyās tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। ८८९) सुतनु जहिहि कोपं पश्य पादानतं मां न खलु तव कदाचित् कोप एवं विधो ऽभूत् । इति निगदति नाथे तिर्यग्-आमीलिताक्ष्या नयन-जलम् अनल्पं मुक्तम् उक्तं न किंचित्

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 889) sutanu jahihi kopaṃ paśya pādānataṃ māṃ na khalu tava kadācit kopa evaṃ vidho 'bhūt / iti nigadati nāthe tiryag-āmīlitākṣyā nayana-jalam analpaṃ muktam uktaṃ na kiṃcit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव (अमरु ३५, स्व्सुआ। १६००, स्प्द्शाप। ३५७७, स्म्व्सूमु। ५७।३३, स्क्म्सौक। ७२५) चेतस्य् अङ्कुरितं विसारिणि दृशोर् द्वन्द्वे द्विपत्रायितं प्रायं पल्लवितं वचस्य् उपचितं प्रौढं कपोल-स्थले । तत्-तत्-कोप-विचेष्टिते कुसुमितं पादानते तु प्रिये मानिन्यां फलितं तु मान-तरुणा पर्यन्त-बन्ध्यायितम्

tasyaiva (Amaru 35, Svsu.ā. 1600, Spdśā.pa. 3577, Smvsū.mu. 57.33, Skmsa.u.ka. 725) cetasy aṅkuritaṃ visāriṇi dṛśor dvandve dvipatrāyitaṃ prāyaṃ pallavitaṃ vacasy upacitaṃ prauḍhaṃ kapola-sthale / tat-tat-kopa-viceṣṭite kusumitaṃ pādānate tu priye māninyāṃ phalitaṃ tu māna-taruṇā paryanta-bandhyāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजशेखरस्य (स्क्म्सौक। ७२२) कियन्-मात्रं गोत्र-स्खलनम् अपराद्धं चरणयोश् चिरं लोठत्य् एष ग्रहवति न मानाद् विरमसि । रुषं मुञ्चामुञ्च प्रियम् अनुगृहानायतिहितं शृणु त्वं यद् ब्रूमः प्रिय-सखि न माने कुरु मतिम्

rājaśekharasya (Skmsa.u.ka. 722) kiyan-mātraṃ gotra-skhalanam aparāddhaṃ caraṇayoś ciraṃ loṭhaty eṣa grahavati na mānād viramasi / ruṣaṃ muñcāmuñca priyam anugṛhānāyatihitaṃ śṛṇu tvaṃ yad brūmaḥ priya-sakhi na māne kuru matim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। ७११) दैवाद् अयं यदि जनो विदितो ऽपराधी दासोचितैः परिभवैर् अयम् एव शास्यः । एषा कपोल-फलके ऽगरु-पत्र-वल्ली किं पीड्यते सुतनु बाष्प-जल-प्रणालैः

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 711) daivād ayaṃ yadi jano vidito 'parādhī dāsocitaiḥ paribhavair ayam eva śāsyaḥ / eṣā kapola-phalake 'garu-patra-vallī kiṃ pīḍyate sutanu bāṣpa-jala-praṇālaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वागः स च नागतो ऽपि किम् अपि व्यक्तं मनो मन्यते तत् क्वासे कम् उपैमि जङ्गम-वने को माम् इहाश्वासयेत् । इत्य् उक्त्वाश्रु-गलन्-मुखी विट-सखी ध्वस्ता विशन्ती गृहं धन्येनाधिम् उपाश्रुणोर् असि कृतात्यन्तं प्रिया रोदिता

kṛtvāgaḥ sa ca nāgato 'pi kim api vyaktaṃ mano manyate tat kvāse kam upaimi jaṅgama-vane ko mām ihāśvāsayet / ity uktvāśru-galan-mukhī viṭa-sakhī dhvastā viśantī gṛhaṃ dhanyenādhim upāśruṇor asi kṛtātyantaṃ priyā roditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लणस्य -- कपोलं पक्ष्मभ्यः कलयति कपोलान् कुच-तटं कुचान् मध्यं मध्यान् नव-मुदित-नाभी-सरसिजम् । न जानीमः किं नु क्व नु कियद् अनेन व्यवसितं यद् अस्याः प्रत्यङ्गं नयन-जल-बिन्दुर् विहरति

vallaṇasya -- kapolaṃ pakṣmabhyaḥ kalayati kapolān kuca-taṭaṃ kucān madhyaṃ madhyān nava-mudita-nābhī-sarasijam / na jānīmaḥ kiṃ nu kva nu kiyad anena vyavasitaṃ yad asyāḥ pratyaṅgaṃ nayana-jala-bindur viharati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। ६१५) विकिर नयने मन्द-च्छायं भवत्व् असितोत्पलं वितर दयिते हास-ज्योत्स्नां निमीलतु पङ्कजम् । वद सुवदने लज्जा-मूका भवन्तु शिखण्डिनः परपरिभवो मान-स्थानैर् न मानिनि सह्यते

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 615) vikira nayane manda-cchāyaṃ bhavatv asitotpalaṃ vitara dayite hāsa-jyotsnāṃ nimīlatu paṅkajam / vada suvadane lajjā-mūkā bhavantu śikhaṇḍinaḥ paraparibhavo māna-sthānair na mānini sahyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं धूर्तो मायाविनयमधुराद् अस्य वचसः सखि प्रत्येषि त्वं प्रकृति-सरले पश्यसि न किम् । कपोले यल्-लाक्षा-बहल-रस-राग-प्रणयिनीम् इमां धत्ते मुद्राम् अनतिचिर-वृत्तान्त-पिशुनाम्

ayaṃ dhūrto māyāvinayamadhurād asya vacasaḥ sakhi pratyeṣi tvaṃ prakṛti-sarale paśyasi na kim / kapole yal-lākṣā-bahala-rasa-rāga-praṇayinīm imāṃ dhatte mudrām anaticira-vṛttānta-piśunām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राप्त-केलि-सुखयोर् अतिमान-रुद्ध- संधानयो रहसि जात-रुषोर् अकस्मात् । यूनोर् मिथो ऽभिलषतोः प्रथमानुनीतिं भावाः प्रसाद-पिशुनाः क्षपयन्ति निद्राम्

aprāpta-keli-sukhayor atimāna-ruddha- saṃdhānayo rahasi jāta-ruṣor akasmāt / yūnor mitho 'bhilaṣatoḥ prathamānunītiṃ bhāvāḥ prasāda-piśunāḥ kṣapayanti nidrām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोन्नोकस्यैतौ -- श्रवसि न कृतास्ते तावन्तः सखी-वचन-क्रमाश् चरण-पतितोङ्गुष्ठाग्रेणाप्य् अयं न हतो जनः । कठिन-हृदये मिथ्या-मौन-व्रत-व्यसनाद् अयं परिजन-परित्यागोपायो न मान-परिग्रहः

sonnokasyaitau -- śravasi na kṛtāste tāvantaḥ sakhī-vacana-kramāś caraṇa-patitoṅguṣṭhāgreṇāpy ayaṃ na hato janaḥ / kaṭhina-hṛdaye mithyā-mauna-vrata-vyasanād ayaṃ parijana-parityāgopāyo na māna-parigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। ६८३) न मन्दो वक्त्रेन्दुः श्रयति न ललाटं कुटिलता न नेत्राब्जं रज्यत्य् अनुषजति न भ्रूर् अपि भिदाम् । इदं तु प्रेयस्याः प्रथयति रुषो ऽन्तर्विकसिताः शते ऽपि प्रश्नानां यद् अभिदुर-मुद्रोधर-पुटः

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 683) na mando vaktrenduḥ śrayati na lalāṭaṃ kuṭilatā na netrābjaṃ rajyaty anuṣajati na bhrūr api bhidām / idaṃ tu preyasyāḥ prathayati ruṣo 'ntarvikasitāḥ śate 'pi praśnānāṃ yad abhidura-mudrodhara-puṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्यधन्यस्य । (स्क्म्सौक। ६९६) तत् तद् वदत्य् अपि यथावसरं हसत्य् अप्य् आलिङ्गने ऽपि न निषधति चुम्बने ऽपि । किं तु प्रसादन-भयाद् अतिनिह्नुतेन कोपेन को ऽपि निहितो ऽद्य रसावतारः

vaidyadhanyasya | (Skmsa.u.ka. 696) tat tad vadaty api yathāvasaraṃ hasaty apy āliṅgane 'pi na niṣadhati cumbane 'pi / kiṃ tu prasādana-bhayād atinihnutena kopena ko 'pi nihito 'dya rasāvatāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाव्रतस्य -- आश्लेषेण पयोधर-प्रणियिनीं प्रत्यादिशन्त्या दृशं दृष्ट्वा चाधर-बद्ध-तृष्णम् अधरं निर्भर्त्सयन्त्या मुखम् । ऊर्वोर् गाढ-निपीडनेन जघने पाणिं च रुद्ध्वानया पत्युः प्रेम न खण्डितं निपुणया मानो ऽपि नैवोज्झितः

mahāvratasya -- āśleṣeṇa payodhara-praṇiyinīṃ pratyādiśantyā dṛśaṃ dṛṣṭvā cādhara-baddha-tṛṣṇam adharaṃ nirbhartsayantyā mukham / ūrvor gāḍha-nipīḍanena jaghane pāṇiṃ ca ruddhvānayā patyuḥ prema na khaṇḍitaṃ nipuṇayā māno 'pi naivojjhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घोच्छ्वास-विकम्पिताकुल-शिखा यत्र प्रदीपाः कुले दृष्टिर् यत्र च दीर्घ-जागर-गुरुः कोपे मदीये तव । विस्रम्भैक-रस-प्रसाद-मधुरा यत्र प्रवृत्ताः कथास् तान्य् अन्यानि दिनानि मुञ्च चरणौ सैवाहम् अन्यो भवान्

dīrghocchvāsa-vikampitākula-śikhā yatra pradīpāḥ kule dṛṣṭir yatra ca dīrgha-jāgara-guruḥ kope madīye tava / visrambhaika-rasa-prasāda-madhurā yatra pravṛttāḥ kathās tāny anyāni dināni muñca caraṇau saivāham anyo bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीरम्भारम्भः स्पृशति परम् इच्छां न तु भुजौ भजन्ते विज्ञानं न तु गिरम् अनूरोध-विधयः । मनस्विन्याः स्वैरं प्रसरति निशा-सीम-समये मनः प्रत्यावृत्तं कमितरि कथंचिन् न तु वपुः

parīrambhārambhaḥ spṛśati param icchāṃ na tu bhujau bhajante vijñānaṃ na tu giram anūrodha-vidhayaḥ / manasvinyāḥ svairaṃ prasarati niśā-sīma-samaye manaḥ pratyāvṛttaṃ kamitari kathaṃcin na tu vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रपाणेः -- अद्योद्यान-गृहाङ्गणे सखि मया स्वप्नेन लाक्षारुणः प्रोत्क्षिप्तो ऽयम् अशोक-दोहद-विधौ पादः क्वणन्-नूपुरः । तावत् किं कथयामि केलि-पटुना निर्गत्य कुञ्जोदराद् अज्ञातोपनतेन तेन सहसा मूर्ध्नैव संभावितः

cakrapāṇeḥ -- adyodyāna-gṛhāṅgaṇe sakhi mayā svapnena lākṣāruṇaḥ protkṣipto 'yam aśoka-dohada-vidhau pādaḥ kvaṇan-nūpuraḥ / tāvat kiṃ kathayāmi keli-paṭunā nirgatya kuñjodarād ajñātopanatena tena sahasā mūrdhnaiva saṃbhāvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकूटस्य -- सखि स सुभगो मन्द-स्नेहो मयीति न मे व्यथा विधि-परिणतं यस्मात् सर्वो जनः सुखम् अश्नुते । मम तु मनसः संतापो ऽयं प्रिये विमुखो ऽपि यत् कथम् अपि हत-व्रीडं चेतो न याति विरागिताम्

madhukūṭasya -- sakhi sa subhago manda-sneho mayīti na me vyathā vidhi-pariṇataṃ yasmāt sarvo janaḥ sukham aśnute / mama tu manasaḥ saṃtāpo 'yaṃ priye vimukho 'pi yat katham api hata-vrīḍaṃ ceto na yāti virāgitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्व्सुआ। १११८, स्क्म्सौक। ६७६, अमरोः) भ्रू-भङ्गे रचिते ऽपि दृष्टिर् अधिकं सोत्कण्ठम् उद्वीक्षते कार्कश्यं गमिते ऽपि चेतसि तनू-रोमाञ्चम् आलम्बते । रुद्धायाम् अपि वाचि सस्मितम् इदं दग्धाननं जायते दृष्टे निर्वहणं भविष्यति कथं मानस्य तस्मिन् जने

kasyacit | (Svsu.ā. 1118, Skmsa.u.ka. 676, amaroḥ) bhrū-bhaṅge racite 'pi dṛṣṭir adhikaṃ sotkaṇṭham udvīkṣate kārkaśyaṃ gamite 'pi cetasi tanū-romāñcam ālambate / ruddhāyām api vāci sasmitam idaṃ dagdhānanaṃ jāyate dṛṣṭe nirvahaṇaṃ bhaviṣyati kathaṃ mānasya tasmin jane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेयान् सो ऽयम् अपाकृतः स-शपथं पादानतः कान्तया द्वित्राण्य् एव पदानि वास-भवनाद् यावन् न यात्य् आत्मना । तावत् प्रत्युत पाणि-संपुट-लसन्-नीवी-निबन्धं धृतो धावित्व् एव कृत-प्रणामकम् अहो प्रेम्णो विचित्रा गतिः

preyān so 'yam apākṛtaḥ sa-śapathaṃ pādānataḥ kāntayā dvitrāṇy eva padāni vāsa-bhavanād yāvan na yāty ātmanā / tāvat pratyuta pāṇi-saṃpuṭa-lasan-nīvī-nibandhaṃ dhṛto dhāvitv eva kṛta-praṇāmakam aho premṇo vicitrā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् -- गते प्रेमा-बन्धे प्रणय-बहु-माने विगलिते निवृत्ते सद्-भावे जन इव जने गच्छति पुरः । तद् उत्प्रेक्ष्योत्प्रेक्ष्य प्रियसखि गतांस् तांश् च दिवसान् न जाने को हेतुर् दलति शतधा यन् न हृदयम्

kasyacit -- gate premā-bandhe praṇaya-bahu-māne vigalite nivṛtte sad-bhāve jana iva jane gacchati puraḥ / tad utprekṣyotprekṣya priyasakhi gatāṃs tāṃś ca divasān na jāne ko hetur dalati śatadhā yan na hṛdayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतनु नितम्बस् तव पृथुर् अक्ष्णोर् अपि नियतम् अर्जुनो महिमा । मध्यः सवलिर् इदानीं मान्धाता कुचतटः क्रियताम्

sutanu nitambas tava pṛthur akṣṇor api niyatam arjuno mahimā / madhyaḥ savalir idānīṃ māndhātā kucataṭaḥ kriyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतनु नितम्बस् तव पृथुर् अक्ष्णोर् अपि नियतम् अर्जुनो महिमा ।* मध्यः सवलिर् इदानिं मान्धाता कुच-तटः क्रियताम् ॥ विद्स्र्क् २१।६४ *(६९८) ॥* दामोदरस्य -- दृष्टे लोचनवन्-मनाङ्-मुकुलितं पार्श्व-स्थिते वक्त्रवन् न्यग्-भूतं बहिर् आस्थितं पुलकवत् संस्पर्शम् आतन्वति । नीवी-बन्धवदागतं शिथिलतां संभाषमाणे ततो मानेनापसृतं ह्रियेव सुदृशः पाद-स्पृशि प्रेयसि

sutanu nitambas tava pṛthur akṣṇor api niyatam arjuno mahimā /* madhyaḥ savalir idāniṃ māndhātā kuca-taṭaḥ kriyatām // VidSrk 21.64 *(698) //* dāmodarasya -- dṛṣṭe locanavan-manāṅ-mukulitaṃ pārśva-sthite vaktravan nyag-bhūtaṃ bahir āsthitaṃ pulakavat saṃsparśam ātanvati / nīvī-bandhavadāgataṃ śithilatāṃ saṃbhāṣamāṇe tato mānenāpasṛtaṃ hriyeva sudṛśaḥ pāda-spṛśi preyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.