अत्रासकृत्प्रतिक्षणं कियदद्य गन्तव्यमित्यभिधानलक्षणः परिस्पन्दो न स्वभावमहत्तामुन्मीलयति, न च रसपरिपोषाङ्गतां प्रतिपद्यते । यस्मात्सीतायाः सहजेन केनाप्यौचित्येन गन्तुमध्यवसितायाः सौकुमार्यादेवंविधं वस्तु हृदये परिस्फुरदपि वचनमारोहतीति सहृदयैः संभावयितुंन पार्यते । न च प्रतिक्षणमभिधीयमानमपि राघवाश्रुप्रथमावतारस्य सम्यक् सङ्गतिं भजते, सकृदाकर्णनादेव तस्योपपत्तेः । एतच्चात्यन्तरमणीयमपि मनाङ्मात्रचलितावधानत्वेन कवेः कदर्थितम् । तस्माद् "अवशम्ऽ इत्यत्र पाठः कर्तव्यः । तदेवंविधं विशिष्टमेव शब्दार्थयोर्लक्षणमुपादेयम् । तेन नेयार्थापार्थादयो दूरोत्सारितत्वात्पृथङ्न वक्तव्याः । एवं शब्दार्थयोः प्रसिद्धस्वरूपातिरिक्तमन्यदेव रूपान्तरमभिधाय न तावन्मात्रमेव काव्योपयोगि, किन्तु वैचित्र्यान्तरविशिष्टमित्याह--- अभावेतावलङ्कार्यौ तयोः पुनरलङ्कृतिः । वक्रोक्तिरेव वैदग्ध्यभङ्गीभणितिरुच्यते
atrāsakṛtpratikṣaṇaṃ kiyadadya gantavyamityabhidhānalakṣaṇaḥ parispando na svabhāvamahattāmunmīlayati, na ca rasaparipoṣāṅgatāṃ pratipadyate / yasmātsītāyāḥ sahajena kenāpyaucityena gantumadhyavasitāyāḥ saukumāryādevaṃvidhaṃ vastu hṛdaye parisphuradapi vacanamārohatīti sahṛdayaiḥ saṃbhāvayituṃna pāryate / na ca pratikṣaṇamabhidhīyamānamapi rāghavāśruprathamāvatārasya samyak saṅgatiṃ bhajate, sakṛdākarṇanādeva tasyopapatteḥ / etaccātyantaramaṇīyamapi manāṅmātracalitāvadhānatvena kaveḥ kadarthitam / tasmād "avaśam' ityatra pāṭhaḥ kartavyaḥ / tadevaṃvidhaṃ viśiṣṭameva śabdārthayorlakṣaṇamupādeyam / tena neyārthāpārthādayo dūrotsāritatvātpṛthaṅna vaktavyāḥ / evaṃ śabdārthayoḥ prasiddhasvarūpātiriktamanyadeva rūpāntaramabhidhāya na tāvanmātrameva kāvyopayogi, kintu vaicitryāntaraviśiṣṭamityāha--- abhāvetāvalaṅkāryau tayoḥ punaralaṅkṛtiḥ / vakroktireva vaidagdhyabhaṅgībhaṇitirucyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.