Bhagavata-Purana 10,29 - 33 (with comm.) 10.30

श्रीशुक उवाच अन्तर्हिते भगवति सहसैव व्रजाङ्गनाः । अतप्यंस् तम् अचक्षाणाः करिण्य इव यूथपम् ॥ अचक्षाणा अपश्यन्त्यः

śrīśuka uvāca antarhite bhagavati sahasaiva vrajāṅganāḥ / atapyaṃs tam acakṣāṇāḥ kariṇya iva yūthapam // acakṣāṇā apaśyantyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्यानुरागस्मितविभ्रमेक्षितैर् मनोरमालापविहारविभ्रमैः । आक्षिप्तचित्ताः प्रमदा रमापतेस् तास् ता विचेष्टा जगृहुस् तदात्मिकाः ॥ गत्या चानुरागस्मिताभ्यां विभ्रमेक्षितानि सविलासनिरीक्षणानि तैश् च मनोरमा आलापाश् च विहाराः क्रीडाश् च विभ्रमा अन्ये च विलासास् तैश् च रमापतेर् गत्यादिभिर् एतैर् आक्षिप्तान्य् आकृष्टानि चित्तानि यासां ताः, अतस् तस्मिन्न् एवात्मा यासां तास् तस्य विविधाश् चेष्ठा जगृहुस् तदनुकरणेनाक्रीडन्

gatyānurāgasmitavibhramekṣitair manoramālāpavihāravibhramaiḥ / ākṣiptacittāḥ pramadā ramāpates tās tā viceṣṭā jagṛhus tadātmikāḥ // gatyā cānurāgasmitābhyāṃ vibhramekṣitāni savilāsanirīkṣaṇāni taiś ca manoramā ālāpāś ca vihārāḥ krīḍāś ca vibhramā anye ca vilāsās taiś ca ramāpater gatyādibhir etair ākṣiptāny ākṛṣṭāni cittāni yāsāṃ tāḥ, atas tasminn evātmā yāsāṃ tās tasya vividhāś ceṣṭhā jagṛhus tadanukaraṇenākrīḍan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतिस्मितप्रेक्षणभाषणादिषु प्रियाः प्रियस्य प्रतिरूढमूर्तयः । असाव् अहं त्व् इत्य् अबलास् तदात्मिका न्यवेदिषुः कृष्णविहारविभ्रमाः ॥ अपि च गतिस्मितेति । प्रियस्य गत्यादिषु प्रतिरूढा आविष्टा मूर्तयो यासां ताः । अतः कृष्णविहार-विभ्रमाः कृष्णस्य एव विहारविभ्रमाः क्रीडाविलासा यासां ताः । अहम् एव कृष्ण इति परस्परं निवेदितवत्यः

gatismitaprekṣaṇabhāṣaṇādiṣu priyāḥ priyasya pratirūḍhamūrtayaḥ / asāv ahaṃ tv ity abalās tadātmikā nyavediṣuḥ kṛṣṇavihāravibhramāḥ // api ca gatismiteti | priyasya gatyādiṣu pratirūḍhā āviṣṭā mūrtayo yāsāṃ tāḥ | ataḥ kṛṣṇavihāra-vibhramāḥ kṛṣṇasya eva vihāravibhramāḥ krīḍāvilāsā yāsāṃ tāḥ | aham eva kṛṣṇa iti parasparaṃ niveditavatyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायन्त्य उच्चैर् अमुम् एव संहता विचिक्युर् उन्मत्तकवद् वनाद् वनम् । पप्रच्छुर् आकाशवद् अन्तरं बहिर् भूतेषु सन्तं पुरुषं वनस्पतीन् ॥ किं च गायन्त्य इति । वनाद् वनान्तरं गच्छन्त्यो विचिक्युर् अमृगयन् । उन्मत्ततुल्यत्वम् आह- वनस्पतीन् पप्रच्छुः । भूतेष्व् अन्तरं मध्ये सन्तं पुरुषं बहिश् च सन्तम् इति

gāyantya uccair amum eva saṃhatā vicikyur unmattakavad vanād vanam / papracchur ākāśavad antaraṃ bahir bhūteṣu santaṃ puruṣaṃ vanaspatīn // kiṃ ca gāyantya iti | vanād vanāntaraṃ gacchantyo vicikyur amṛgayan | unmattatulyatvam āha- vanaspatīn papracchuḥ | bhūteṣv antaraṃ madhye santaṃ puruṣaṃ bahiś ca santam iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टो वः कच्चिद् अश्वत्थ प्लक्ष न्यग्रोध नो मनः । नन्दसूनुर् गतो हृत्वा प्रेमहासावलोकनैः ॥ तत् प्रपञ्चयति नवभिः-तत्र महत्त्वाद् एते पश्येयुर् इत्य् आशयाश्वत्थादीन् पृच्छन्ति-दृष्ट इति । प्रेमहासविलसितैर् अवलोकनैर् अस्माकं मनो हृत्वा चोर इव गतो वो युष्माभिः किं दृष्ट इति

dṛṣṭo vaḥ kaccid aśvattha plakṣa nyagrodha no manaḥ / nandasūnur gato hṛtvā premahāsāvalokanaiḥ // tat prapañcayati navabhiḥ-tatra mahattvād ete paśyeyur ity āśayāśvatthādīn pṛcchanti-dṛṣṭa iti | premahāsavilasitair avalokanair asmākaṃ mano hṛtvā cora iva gato vo yuṣmābhiḥ kiṃ dṛṣṭa iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महान्तः स्वपुष्पैर् बहूपकारिणश् चेति कुरबकादीन् पृच्छन्ति-कच्चिद् इति । हे कुरबकादयः, दर्पहरं स्मितं यस्य सः इतो गतः कच्चिद् दृष्ट इति

mahāntaḥ svapuṣpair bahūpakāriṇaś ceti kurabakādīn pṛcchanti-kaccid iti | he kurabakādayaḥ, darpaharaṃ smitaṃ yasya saḥ ito gataḥ kaccid dṛṣṭa iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच्चित् तुलसि कल्याणि गोविन्दचरणप्रिये । सह त्वालिकुलैर् बिभ्रद् दृष्टस् ते ऽतिप्रियो ऽच्युतः ॥ अलिकुलैः सह त्वा त्वां बिभ्रत् तवातिप्रियस् त्वया किं दृष्ट इति

kaccit tulasi kalyāṇi govindacaraṇapriye / saha tvālikulair bibhrad dṛṣṭas te 'tipriyo 'cyutaḥ // alikulaiḥ saha tvā tvāṃ bibhrat tavātipriyas tvayā kiṃ dṛṣṭa iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मालत्य् अदर्शि वः कच्चिन् मल्लिके जातियूथिके । प्रीतिं वो जनयन् यातः करस्पर्शेन माधवः ॥ गुणातिरेके ऽपि नम्रत्वाद् इमाः पश्येयुर् इति पृच्छन्ति-मालतीति । हे मालति मल्लिके, जाति, यूथिके, वो युष्माभिः किम् अदर्शि दृष्टः । करस्पर्शेन वः प्रीतिं जनयन् किं यात इति । अत्र मालतीजात्योर् अवान्तरविशेषो द्रष्टव्यः

mālaty adarśi vaḥ kaccin mallike jātiyūthike / prītiṃ vo janayan yātaḥ karasparśena mādhavaḥ // guṇātireke 'pi namratvād imāḥ paśyeyur iti pṛcchanti-mālatīti | he mālati mallike, jāti, yūthike, vo yuṣmābhiḥ kim adarśi dṛṣṭaḥ | karasparśena vaḥ prītiṃ janayan kiṃ yāta iti | atra mālatījātyor avāntaraviśeṣo draṣṭavyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूतप्रियालपनसासनकोविदारजम्ब्वर्कबिल्वबकुलाम्रकदम्बनीपाः । ये ऽन्ये परार्थभवका यमुनोपकूलाः शंसन्तु कृष्णपदवीं रहितात्मनां नः ॥ फलादिभिः सर्वप्राणिनां संतर्पका एते पश्येयुर् इति पृच्छन्ति-चूतेति । चूताम्रयोर् अवान्तरजातिभेदः कदम्बनीपयोश् च । हे चूतादयः, ये ऽन्ये च परार्थभवकाः परार्थम् एव भवो जन्म येषां ते । यमुनोपकूलास् तस्याः कूलसमीपे वर्तमानाः । तीर्थवासिन इत्य् अर्थः । ते भवन्तो रहितात्मनां शून्यचेतसां नः कृष्णपदवीं कृष्णस्य मार्गं शंसन्तु कथयन्तु

cūtapriyālapanasāsanakovidārajambvarkabilvabakulāmrakadambanīpāḥ / ye 'nye parārthabhavakā yamunopakūlāḥ śaṃsantu kṛṣṇapadavīṃ rahitātmanāṃ naḥ // phalādibhiḥ sarvaprāṇināṃ saṃtarpakā ete paśyeyur iti pṛcchanti-cūteti | cūtāmrayor avāntarajātibhedaḥ kadambanīpayoś ca | he cūtādayaḥ, ye 'nye ca parārthabhavakāḥ parārtham eva bhavo janma yeṣāṃ te | yamunopakūlās tasyāḥ kūlasamīpe vartamānāḥ | tīrthavāsina ity arthaḥ | te bhavanto rahitātmanāṃ śūnyacetasāṃ naḥ kṛṣṇapadavīṃ kṛṣṇasya mārgaṃ śaṃsantu kathayantu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं ते कृतं क्षिति तपो बत केशवाङ्घ्रिस्पर्शोत्सवोत्पुलकिताङ्गरुहैर् विभासि । अप्य् अङ्घ्रिसम्भव उरुक्रमविक्रमाद् वा आहो वराहवपुषः परिरम्भणेन ॥ हे क्षिति क्षिते, त्वया किं तपः कृतं या त्वं केशवाङ्घ्रिस्पर्शोत्सवा केशवस्याङ्घ्रिस्पर्शेनोत्सवो यस्याः सा । कुतः । अङ्गरुहैर् उत्पुलकिता रोमाञ्चिता विभासि शोभसे । तत्र विशेषं पृच्छति-अपि किम् अयम् उत्सवो ऽङ्घ्रिसंभवो ऽधुना तवैकदेशाङ्घ्रिस्पर्शसंभूतः । यद्वा नैतावत् किन्तु उरुक्रमविक्रमात् पूर्वम् एव त्रिविक्रमस्य पदा सर्वाक्रमणात् । अहो अथवा । नैतावद् एव, अपि तु ततो ऽपि पूर्वं वराहस्य वपुषः परिरम्भणेनेति । अतस् त्वया नूनं दृष्टस् तं दर्शयेति

kiṃ te kṛtaṃ kṣiti tapo bata keśavāṅghrisparśotsavotpulakitāṅgaruhair vibhāsi / apy aṅghrisambhava urukramavikramād vā āho varāhavapuṣaḥ parirambhaṇena // he kṣiti kṣite, tvayā kiṃ tapaḥ kṛtaṃ yā tvaṃ keśavāṅghrisparśotsavā keśavasyāṅghrisparśenotsavo yasyāḥ sā | kutaḥ | aṅgaruhair utpulakitā romāñcitā vibhāsi śobhase | tatra viśeṣaṃ pṛcchati-api kim ayam utsavo 'ṅghrisaṃbhavo 'dhunā tavaikadeśāṅghrisparśasaṃbhūtaḥ | yadvā naitāvat kintu urukramavikramāt pūrvam eva trivikramasya padā sarvākramaṇāt | aho athavā | naitāvad eva, api tu tato 'pi pūrvaṃ varāhasya vapuṣaḥ parirambhaṇeneti | atas tvayā nūnaṃ dṛṣṭas taṃ darśayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिण्या दृष्टिप्रत्यासत्त्या कृष्णदर्शनं संभाव्याहुः-अपीति । हे सखि एणपत्नि, अपि किम् उपगतः समीपं गतः । गात्रैः सुन्दरैर् मुखबाह्वादिभिः । प्रियया सहेति यद् उक्तं तत्र द्योतकम् । काण्ताया अङ्गसङ्गस् तेन तत्कुचकुङ्कुमेन रञ्जितायाः कुन्दकुसुमस्रजो गन्धः । कुलपतेः श्रीकृष्णस्य । वात्यागच्छति

hariṇyā dṛṣṭipratyāsattyā kṛṣṇadarśanaṃ saṃbhāvyāhuḥ-apīti | he sakhi eṇapatni, api kim upagataḥ samīpaṃ gataḥ | gātraiḥ sundarair mukhabāhvādibhiḥ | priyayā saheti yad uktaṃ tatra dyotakam | kāṇtāyā aṅgasaṅgas tena tatkucakuṅkumena rañjitāyāḥ kundakusumasrajo gandhaḥ | kulapateḥ śrīkṛṣṇasya | vātyāgacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलभारेण नतांस् तरून् कृष्णं दृष्ट्वा प्रणता इति मत्वा प्रियया सह तस्य गतिविलासं संभावयन्त्यः पृच्छन्ति-बाहुम् इति । तुलसिकाया अलिकुलैर् अतस् तदामोदमदान्धैर् अन्वीयमानो ऽनुगम्यमान इह चरन्न् इति

phalabhāreṇa natāṃs tarūn kṛṣṇaṃ dṛṣṭvā praṇatā iti matvā priyayā saha tasya gativilāsaṃ saṃbhāvayantyaḥ pṛcchanti-bāhum iti | tulasikāyā alikulair atas tadāmodamadāndhair anvīyamāno 'nugamyamāna iha carann iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृच्छतेमा लता बाहून् अप्य् आश्लिष्टा वनस्पतेः । नूनं तत्करजस्पृष्टा बिभ्रत्य् उत्पुलकान्य् अहो ॥ काश्चिद् आहुः-हे सख्यः, इमा लताः कृष्णेन सङ्गता नूनम्, अत इमाः पृच्छत । ननु स्वपति-सङ्गतौ तत्सङ्गतिर् दुर्घटा, न । वनस्पतेः पत्युर् बाहुनाश्लिष्टा अपि अहो भाग्यं नूनं तन् नखैः स्पृष्टा यत उत्पुलकानि बिभ्रति । न हि स्वपतिसङ्गताव् ईदृक्पुलकसंभव इति भावः

pṛcchatemā latā bāhūn apy āśliṣṭā vanaspateḥ / nūnaṃ tatkarajaspṛṣṭā bibhraty utpulakāny aho // kāścid āhuḥ-he sakhyaḥ, imā latāḥ kṛṣṇena saṅgatā nūnam, ata imāḥ pṛcchata | nanu svapati-saṅgatau tatsaṅgatir durghaṭā, na | vanaspateḥ patyur bāhunāśliṣṭā api aho bhāgyaṃ nūnaṃ tan nakhaiḥ spṛṣṭā yata utpulakāni bibhrati | na hi svapatisaṅgatāv īdṛkpulakasaṃbhava iti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उन्मत्तवचो गोप्यः कृष्णान्वेषणकातराः । लीला भगवतस् तास् ता ह्य् अनुचक्रुस् तदात्मिकाः ॥ उन्मत्तवत् प्रपच्छुर् इत्य् एतत् प्रपञ्चितम् इदानीं-"रमापतेस् तास् ता विचेष्टा जगृहुस् तदात्मिकाः" इति यद् उक्तं तत् प्रपञ्चयति-इतीति । उन्मत्तवचो गोप्यः उन्मत्तवचसश् च ता गोप्यश् च । कृष्णस्यान्वेषणेन कातरा अतिविःवलाः । अनुचक्रुर् अनुकृतवत्यः

ity unmattavaco gopyaḥ kṛṣṇānveṣaṇakātarāḥ / līlā bhagavatas tās tā hy anucakrus tadātmikāḥ // unmattavat prapacchur ity etat prapañcitam idānīṃ-"ramāpates tās tā viceṣṭā jagṛhus tadātmikāḥ" iti yad uktaṃ tat prapañcayati-itīti | unmattavaco gopyaḥ unmattavacasaś ca tā gopyaś ca | kṛṣṇasyānveṣaṇena kātarā ativiḥvalāḥ | anucakrur anukṛtavatyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्याश्चित् पूतनायन्त्याः कृष्णायन्त्य् अपिबत् स्तनम् । तोकयित्वा रुदत्य् अन्या पदाहन् शकटायतीम् ॥ कस्याश्चिद् इत्य् आदिभिश् चतुर्भिर् अनुकरणं प्रपञ्च्यते, ततश् चतुर्भिस् तन्मयत्वं पुनर् एकेनानुकरणम् इति विवेकः । पूतनायन्त्याः पूतनावद् आचरन्त्याः कृष्णवद् आचरन्ती स्तनम् अपिबत् । तोकायित्वा तोकवद् आत्मानं कृत्वा

kasyāścit pūtanāyantyāḥ kṛṣṇāyanty apibat stanam / tokayitvā rudaty anyā padāhan śakaṭāyatīm // kasyāścid ity ādibhiś caturbhir anukaraṇaṃ prapañcyate, tataś caturbhis tanmayatvaṃ punar ekenānukaraṇam iti vivekaḥ | pūtanāyantyāḥ pūtanāvad ācarantyāḥ kṛṣṇavad ācarantī stanam apibat | tokāyitvā tokavad ātmānaṃ kṛtvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यायित्वा दैत्यवत् तृणावर्तवद् आत्मानं कृत्वा एका कृष्णार्भभावनां कृष्णस्यार्भं बाल्यं भावयति या ताम् अन्यां जहार ॥भ्प्च् १०,३०।१६॥

daityāyitvā daityavat tṛṇāvartavad ātmānaṃ kṛtvā ekā kṛṣṇārbhabhāvanāṃ kṛṣṇasyārbhaṃ bālyaṃ bhāvayati yā tām anyāṃ jahāra ||BhPC 10,30.16||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहूय दूरगा यद्वत् कृष्णस् तम् अनुवर्ततीम् । वेणुं क्वणन्तीं क्रीडन्तीम् अन्याः शंसन्ति साध्व् इति ॥ दूरगाः दूरे वर्तमाना गाः । यद्वद् यथा कृष्णस् तथाहूय तं कृष्णम् अनुवर्तमानाम् । अनुकुर्वतीम् इति वा पाठः ॥भ्प्च् १०,३०।१८॥

āhūya dūragā yadvat kṛṣṇas tam anuvartatīm / veṇuṃ kvaṇantīṃ krīḍantīm anyāḥ śaṃsanti sādhv iti // dūragāḥ dūre vartamānā gāḥ | yadvad yathā kṛṣṇas tathāhūya taṃ kṛṣṇam anuvartamānām | anukurvatīm iti vā pāṭhaḥ ||BhPC 10,30.18||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा भैष्ट वातवर्षाभ्यां तत्त्राणं विहितं मय । इत्य् उक्त्वैकेन हस्तेन यतन्त्य् उन्निदधे ऽम्बरम् ॥ यतन्ती प्रयत्नं कुर्वती अम्बरम् उत्तरीयं वस्त्रम् उन्निदधे ऊर्ध्वं धृतवती ॥भ्प्च् १०,३०।२०॥

mā bhaiṣṭa vātavarṣābhyāṃ tattrāṇaṃ vihitaṃ maya / ity uktvaikena hastena yatanty unnidadhe 'mbaram // yatantī prayatnaṃ kurvatī ambaram uttarīyaṃ vastram unnidadhe ūrdhvaṃ dhṛtavatī ||BhPC 10,30.20||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैकोवाच हे गोपा दावाग्निं पश्यतोल्बणम् । चक्षूंष्य् आश्व् अपिदध्वं वो विधास्ये क्षेमम् अञ्जसा ॥ अपिदध्वं निमीलयत

tatraikovāca he gopā dāvāgniṃ paśyatolbaṇam / cakṣūṃṣy āśv apidadhvaṃ vo vidhāsye kṣemam añjasā // apidadhvaṃ nimīlayata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्धान्यया स्रजा काचित् तन्वी तत्र उलूखले । भीता सुदृक् पिधायास्यं भेजे भीतिविडम्बनम् ॥ सुदृक् सुनयनम् आस्यं पिधाय । सुदृक् वराक्षीति वा । भीति विडम्बनं भयानुकरणम्

baddhānyayā srajā kācit tanvī tatra ulūkhale / bhītā sudṛk pidhāyāsyaṃ bheje bhītiviḍambanam // sudṛk sunayanam āsyaṃ pidhāya | sudṛk varākṣīti vā | bhīti viḍambanaṃ bhayānukaraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृष्णं पृच्छमाना वृन्दावनलतास् तरून् । व्यचक्षत वनोद्देशे पदानि परमात्मनः ॥ एवं पुनर् अपि वृन्दावने लतास् तरूंश् च कृष्णं पृच्छन्त्यो वनोद्देशे वनप्रदेशे । व्यचक्षतापश्यन् ॥भ्प्च् १०,३०।२४॥

evaṃ kṛṣṇaṃ pṛcchamānā vṛndāvanalatās tarūn / vyacakṣata vanoddeśe padāni paramātmanaḥ // evaṃ punar api vṛndāvane latās tarūṃś ca kṛṣṇaṃ pṛcchantyo vanoddeśe vanapradeśe | vyacakṣatāpaśyan ||BhPC 10,30.24||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैस् तैः पदैस् तत्पदवीम् अन्विच्छन्त्यो ऽग्रतोऽ बलाः । वध्वाः पदैः सुपृक्तानि विलोक्यार्ताः समब्रुवन् ॥ सुपृक्तानि संमिश्राणि

tais taiḥ padais tatpadavīm anvicchantyo 'grato' balāḥ / vadhvāḥ padaiḥ supṛktāni vilokyārtāḥ samabruvan // supṛktāni saṃmiśrāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्याः पदानि चैतानि याताया नन्दसूनुना । अंसन्यस्तप्रकोष्ठायाः करेणोः करिणा यथा ॥ तेनांसे न्यस्तः प्रकोष्ठो यस्याः । करेणोर् हस्तिन्याः

kasyāḥ padāni caitāni yātāyā nandasūnunā / aṃsanyastaprakoṣṭhāyāḥ kareṇoḥ kariṇā yathā // tenāṃse nyastaḥ prakoṣṭho yasyāḥ | kareṇor hastinyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनयाराधितो नूनं भगवान् हरिर् ईश्वरः । यन् नो विहाय गोविन्दः प्रीतो याम् अनयद् रहः ॥ रह एकान्तस्थानम्

anayārādhito nūnaṃ bhagavān harir īśvaraḥ / yan no vihāya govindaḥ prīto yām anayad rahaḥ // raha ekāntasthānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे आल्यः सख्यः, अहो धन्या अतिपुण्या गोविन्दाङ्घ्र्यब्जरेणवः । तत्र हेतुः-यान् इति । अस्माभिर् अप्य् एतद् रेण्वभिषेकेण तथैव कृष्णः प्राप्तुं शक्य इति भावः

he ālyaḥ sakhyaḥ, aho dhanyā atipuṇyā govindāṅghryabjareṇavaḥ | tatra hetuḥ-yān iti | asmābhir apy etad reṇvabhiṣekeṇa tathaiva kṛṣṇaḥ prāptuṃ śakya iti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या आहुः-तस्या इति । गोपीनां सर्वस्वम् । अयं भावः-भवेद्[*३३] एवं यदि तस्याः पदानि संपृक्तानि न भवेयुस् तानि तु नो दुःखं कुर्वन्तीति

anyā āhuḥ-tasyā iti | gopīnāṃ sarvasvam | ayaṃ bhāvaḥ-bhaved[*33] evaṃ yadi tasyāḥ padāni saṃpṛktāni na bhaveyus tāni tu no duḥkhaṃ kurvantīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लक्ष्यन्ते पदान्य् अत्र तस्या नूनं तृणाङ्कुरैः । खिद्यत्सुजाताङ्घ्रितलाम् उन्निन्ये प्रेयसीं प्रियः ॥ तद् असंपृक्तान् केवलं कृष्णपादरेणून् एव विचिन्वत्यस् तान् दृष्ट्वा पुनर् अत्यन्तं समतपन् । तद् आह श्लोकत्रयेण-न लक्ष्यन्त इति । खिद्यती सुजाते सुकुमारे अङ्घ्रितले यस्यास् ताम् उन्निन्ये स्कन्धम् आरोपितवान्

na lakṣyante padāny atra tasyā nūnaṃ tṛṇāṅkuraiḥ / khidyatsujātāṅghritalām unninye preyasīṃ priyaḥ // tad asaṃpṛktān kevalaṃ kṛṣṇapādareṇūn eva vicinvatyas tān dṛṣṭvā punar atyantaṃ samatapan | tad āha ślokatrayeṇa-na lakṣyanta iti | khidyatī sujāte sukumāre aṅghritale yasyās tām unninye skandham āropitavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र प्रसूनावचयः प्रियार्थे प्रेयसा कृतः । प्रपदाक्रमण एते पश्यतासकले पदे ॥ प्रपदाभ्याम् आक्रमणं क्षोणीमर्दनं ययोः । अत एवासकले पदे पश्यतेति

atra prasūnāvacayaḥ priyārthe preyasā kṛtaḥ / prapadākramaṇa ete paśyatāsakale pade // prapadābhyām ākramaṇaṃ kṣoṇīmardanaṃ yayoḥ | ata evāsakale pade paśyateti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशप्रसाधनं त्व् अत्र कामिन्याः कामिना कृतम् । तानि चूडयता कान्ताम् उपविष्टम् इह ध्रुवम् ॥ तस्याः कृष्णजान्वन्तरुपविष्टायाश् चिह्नं दृष्ट्वाहुः-केशप्रसाधनम् इति । कान्ताम् अधिकृत्य तानि प्रसूनानि चूडयता चूडानुकारेण बध्नता ध्रुवम् उपविष्टम्

keśaprasādhanaṃ tv atra kāminyāḥ kāminā kṛtam / tāni cūḍayatā kāntām upaviṣṭam iha dhruvam // tasyāḥ kṛṣṇajānvantarupaviṣṭāyāś cihnaṃ dṛṣṭvāhuḥ-keśaprasādhanam iti | kāntām adhikṛtya tāni prasūnāni cūḍayatā cūḍānukāreṇa badhnatā dhruvam upaviṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेमे इत्य् आदिशुकोक्तिः । आत्मरतः स्वतस् तुष्टः । आत्मारामः स्वक्रीडः । अखण्डितः स्त्रीविभ्रमैर् अनाकृष्टो ऽपि तथा चेत् किम् इति रेमे ऽत आह-कामिनाम् इति ॥भ्प्च् १०,३०।३४॥

reme ity ādiśukoktiḥ | ātmarataḥ svatas tuṣṭaḥ | ātmārāmaḥ svakrīḍaḥ | akhaṇḍitaḥ strīvibhramair anākṛṣṭo 'pi tathā cet kim iti reme 'ta āha-kāminām iti ||BhPC 10,30.34||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च मेने तदात्मानं वरिष्ठं सर्वयोषिताम् । हित्वा गोपीः कामयाना माम् असौ भजते प्रियः ॥ स्त्रीणां दुरात्मताम् आह-सा चेति द्वाभ्याम् । कामो यानम् आगमनसाधनं यासां ता गोपीर् हित्वा मां भजत इति हेतोर् आत्मानं वरिष्ठं मेने इति ॥भ्प्च् १०,३०।३६॥

sā ca mene tadātmānaṃ variṣṭhaṃ sarvayoṣitām / hitvā gopīḥ kāmayānā mām asau bhajate priyaḥ // strīṇāṃ durātmatām āha-sā ceti dvābhyām | kāmo yānam āgamanasādhanaṃ yāsāṃ tā gopīr hitvā māṃ bhajata iti hetor ātmānaṃ variṣṭhaṃ mene iti ||BhPC 10,30.36||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तः प्रियाम् आह स्कन्ध आरुह्यताम् इति । ततश् चान्तर्दधे कृष्णः सा वधूर् अन्वतप्यत ॥ कामिनां दैन्यं दर्शयति-एवम् उक्त इति । अखण्डितत्वम् आह-ततश् चेति । तस्यां स्कन्धारोहोद्यतायाम् अन्तर्हित इत्य् अर्थः

evam uktaḥ priyām āha skandha āruhyatām iti / tataś cāntardadhe kṛṣṇaḥ sā vadhūr anvatapyata // kāmināṃ dainyaṃ darśayati-evam ukta iti | akhaṇḍitatvam āha-tataś ceti | tasyāṃ skandhārohodyatāyām antarhita ity arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा नाथ रमण प्रेष्ठ क्वासि क्वासि महाभुज । दास्यास् ते कृपणाया मे सखे दर्शय सन्निधिम् ॥ अनुतापम् आह-हा नाथेति

hā nātha ramaṇa preṣṭha kvāsi kvāsi mahābhuja / dāsyās te kṛpaṇāyā me sakhe darśaya sannidhim // anutāpam āha-hā nātheti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्विच्छन्त्यो भगवतो मार्गं गोप्यो ऽविदूरतः । ददृशुः प्रियविश्लेषमोहितां दुःखितां सखीम् ॥ अन्विच्छन्त्यो मृगयमाणाः । अविदूरतः समीपे ॥भ्प्च् १०,३०।४०॥

anvicchantyo bhagavato mārgaṃ gopyo 'vidūrataḥ / dadṛśuḥ priyaviśleṣamohitāṃ duḥkhitāṃ sakhīm // anvicchantyo mṛgayamāṇāḥ | avidūrataḥ samīpe ||BhPC 10,30.40||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽविशन् वनं चन्द्र ज्योत्स्ना यावद् विभाव्यते । तमः प्रविष्टम् आलक्ष्य ततो निववृतुः स्त्रियः ॥ ततस् तयापि सहिताः कृष्णान्वेषणाय वनम् अविशन् । ततो हरेर् अन्वेषणान् निवृत्ताः

tato 'viśan vanaṃ candra jyotsnā yāvad vibhāvyate / tamaḥ praviṣṭam ālakṣya tato nivavṛtuḥ striyaḥ // tatas tayāpi sahitāḥ kṛṣṇānveṣaṇāya vanam aviśan | tato harer anveṣaṇān nivṛttāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मनस्कास् तदलापास् तद्विचेष्टास् तदात्मिकाः । तद्गुणान् एव गायन्त्यो नात्मगाराणि सस्मरुः ॥ एवं तम् अप्राप्ता अपि स्वगृहान् नैव स्मृतवत्यः । तदात्मिकाः स एवात्मा यासां ताः । तन्मय्य इत्य् अर्थः

tanmanaskās tadalāpās tadviceṣṭās tadātmikāḥ / tadguṇān eva gāyantyo nātmagārāṇi sasmaruḥ // evaṃ tam aprāptā api svagṛhān naiva smṛtavatyaḥ | tadātmikāḥ sa evātmā yāsāṃ tāḥ | tanmayya ity arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः पुलिनम् आगत्य कालिन्द्याः कृष्णभावनाः । समवेता जगुः कृष्णं तदागमनकाङ्क्षिताः ॥ किन्तु पूर्वं यत्र श्रीकृष्णेन सङ्गतिर् आसीत् तद् एव कालिन्द्याः पुलिअम् आगत्य कृष्णं भावयन्ति ध्यायन्तीति तथा ताः कृष्णस्यागमनं काङ्क्षितं यासां ताः मिलिताः सत्यः कृष्णम् एव जगुर् इति

punaḥ pulinam āgatya kālindyāḥ kṛṣṇabhāvanāḥ / samavetā jaguḥ kṛṣṇaṃ tadāgamanakāṅkṣitāḥ // kintu pūrvaṃ yatra śrīkṛṣṇena saṅgatir āsīt tad eva kālindyāḥ puliam āgatya kṛṣṇaṃ bhāvayanti dhyāyantīti tathā tāḥ kṛṣṇasyāgamanaṃ kāṅkṣitaṃ yāsāṃ tāḥ militāḥ satyaḥ kṛṣṇam eva jagur iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.