Bhartrhari: Satakatraya 3

इति शुभं भूयात् । वैराग्य-शतकम् भर्तृहरेः चूडोत्तंसित-चन्द्र-चारु-कलिका-चञ्चच्-छिखा-भास्वरो लीला-दग्ध-विलोल-काम-शलभः श्रेयो-दशाग्रे स्फुरन् । अन्तः-स्फूर्जद्-अपार-मोह-तिमिर-प्राग्-भारम् उच्चाटयन् श्वेतः-सद्मनि योगिनां विजयते ज्ञान-प्रदीपो हरः

iti śubhaṃ bhūyāt | vairāgya-śatakam bhartṛhareḥ cūḍottaṃsita-candra-cāru-kalikā-cañcac-chikhā-bhāsvaro līlā-dagdha-vilola-kāma-śalabhaḥ śreyo-daśāgre sphuran | antaḥ-sphūrjad-apāra-moha-timira-prāg-bhāram uccāṭayan śvetaḥ-sadmani yogināṃ vijayate jñāna-pradīpo haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रान्तं देशम् अनेक-दुर्ग-विषमं प्राप्तं न किञ्चित् फलं त्यक्त्वा जाति-कुलाभिमानम् उचितं सेवा कृता निष्फला । भुक्तं मान-विवर्जितं पर-गृहेष्व् आशङ्कया काकवत् तृष्णे जृम्भसि पाप-कर्म-पिशुने नाद्यापि सन्तुष्यसि

bhrāntaṃ deśam aneka-durga-viṣamaṃ prāptaṃ na kiñcit phalaṃ tyaktvā jāti-kulābhimānam ucitaṃ sevā kṛtā niṣphalā | bhuktaṃ māna-vivarjitaṃ para-gṛheṣv āśaṅkayā kākavat tṛṣṇe jṛmbhasi pāpa-karma-piśune nādyāpi santuṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्खातं निधि-शङ्कया क्षिति-तलं ध्माता गिरेर् धातवो निस्तीर्णः सरितां पतिर् नृपतयो यत्नेन सन्तोषिताः । मन्त्राराधन-तत्-परेण मनसा नीताः श्मशाने निशाः प्राप्तः काण-वराटको ऽपि न मया तृष्णे सकामा भव

utkhātaṃ nidhi-śaṅkayā kṣiti-talaṃ dhmātā girer dhātavo nistīrṇaḥ saritāṃ patir nṛpatayo yatnena santoṣitāḥ | mantrārādhana-tat-pareṇa manasā nītāḥ śmaśāne niśāḥ prāptaḥ kāṇa-varāṭako 'pi na mayā tṛṣṇe sakāmā bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खलालापाः सौढाः कथम् अपि तद्-आराधन-परैर्निगृह्यान्तर्- बाष्पं हसितम् अपि शून्येन मनसा । कृतो वित्त-स्तम्भ-प्रतिहत-धियाम् अञ्जलिर् अपि त्वम् आशे मोघाशे किम अपरम् अतो नर्तयसि माम्

khalālāpāḥ sauḍhāḥ katham api tad-ārādhana-parairnigṛhyāntar- bāṣpaṃ hasitam api śūnyena manasā | kṛto vitta-stambha-pratihata-dhiyām añjalir api tvam āśe moghāśe kima aparam ato nartayasi mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमीषां प्राणानां तुलित-विसिनी-पत्र-पयसां कृते किं नास्माभिर् विगलित-विवेकैर् व्यवसितम् । यद्-आढ्यानाम् अग्रे द्रविण-मद-निःसंज्ञ-मनसां कृतं माव-व्रीडैर् निज-गुण-कथा-पातकम् अपि

amīṣāṃ prāṇānāṃ tulita-visinī-patra-payasāṃ kṛte kiṃ nāsmābhir vigalita-vivekair vyavasitam | yad-āḍhyānām agre draviṇa-mada-niḥsaṃjña-manasāṃ kṛtaṃ māva-vrīḍair nija-guṇa-kathā-pātakam api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षान्तं न क्षमया गृहोचित-सुखं त्यक्तं न सन्तोषतः सोढो दुःसह-शीत-ताप-पवन-क्लेशो न तप्तं तपः । ध्यातं वित्तम् अहर्-निशं नित्यमित-प्राणैर् न शम्भोः पदं तत्-तत्-कर्म कृतं यद् एव मुनिभिस् तैस् तैः फलैर् वञ्चिताः

kṣāntaṃ na kṣamayā gṛhocita-sukhaṃ tyaktaṃ na santoṣataḥ soḍho duḥsaha-śīta-tāpa-pavana-kleśo na taptaṃ tapaḥ | dhyātaṃ vittam ahar-niśaṃ nityamita-prāṇair na śambhoḥ padaṃ tat-tat-karma kṛtaṃ yad eva munibhis tais taiḥ phalair vañcitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगा न भुक्ता वयम् एव भुक्तास् तपो न तप्तं वयम् एव तप्ताः । कालो न यातो वयम् एव यातास्तृष्णा न जीर्णा वयम् एव जीर्णाः

bhogā na bhuktā vayam eva bhuktās tapo na taptaṃ vayam eva taptāḥ | kālo na yāto vayam eva yātāstṛṣṇā na jīrṇā vayam eva jīrṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिभिर् मुखम् आक्रान्तं पलितेनाङ्कितं शिरः । गात्राणि शिथिलायन्ते तृष्णैका तरुणायते

balibhir mukham ākrāntaṃ palitenāṅkitaṃ śiraḥ | gātrāṇi śithilāyante tṛṣṇaikā taruṇāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्ता भोगेच्छा पुरुष-बहु-मानो ऽपि गलितः समानाः स्वर्-याताः सपदि सुहृदो जीवित-समाः । शनैर् यष्ट्य् उत्थानं घन-तिमिर-रुद्धे च नयने अहो मूढः कायस् तद् अपि मरणापाय-चकितः

nivṛttā bhogecchā puruṣa-bahu-māno 'pi galitaḥ samānāḥ svar-yātāḥ sapadi suhṛdo jīvita-samāḥ | śanair yaṣṭy utthānaṃ ghana-timira-ruddhe ca nayane aho mūḍhaḥ kāyas tad api maraṇāpāya-cakitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशा नाम नदी मनोरथ-जला तृष्णा-तरङ्गाकुला राग-ग्राहवती वितर्क-विहगा धैर्य-द्रुम-ध्वंसिनी । मोहावर्त-सुदुस्तरातिगहना प्रोत्तुङ्ग-चिन्ता-तटी तस्याः पर-गता विशुद्धम् अलसो नन्दन्ति योगीश्वराः

āśā nāma nadī manoratha-jalā tṛṣṇā-taraṅgākulā rāga-grāhavatī vitarka-vihagā dhairya-druma-dhvaṃsinī | mohāvarta-sudustarātigahanā prottuṅga-cintā-taṭī tasyāḥ para-gatā viśuddham alaso nandanti yogīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न संसारोत्पन्नं चरितम् अनुपश्यामि कुशलं विपाकः पुण्यानां जनयति भयं मे विमृशतः । महद्भिः पुण्यौघैश् चिर-परिगृहीताश् च विषया महान्तो जायन्ते व्यसनम् इव दातुं विषयिणाम्

na saṃsārotpannaṃ caritam anupaśyāmi kuśalaṃ vipākaḥ puṇyānāṃ janayati bhayaṃ me vimṛśataḥ | mahadbhiḥ puṇyaughaiś cira-parigṛhītāś ca viṣayā mahānto jāyante vyasanam iva dātuṃ viṣayiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यं यातारश् चिरतरम् उषित्वापि विषया वियोगे को भेदस् त्यजति न जनो यत् स्वयम् अमून् । व्रजन्तः स्वातन्त्र्याद् अतुल-परितापाय मनसः स्वयं त्यक्ता ह्य् एते शम-सुखम् अनन्तं विदधति

avaśyaṃ yātāraś cirataram uṣitvāpi viṣayā viyoge ko bhedas tyajati na jano yat svayam amūn | vrajantaḥ svātantryād atula-paritāpāya manasaḥ svayaṃ tyaktā hy ete śama-sukham anantaṃ vidadhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-ज्ञान-विवेक-निर्मल-धियः कुर्वन्त्य् अहो दुष्करं यन् मुञ्चन्त्य् उपभोग-भाञ्ज्य् अपि धनान्य् एकान्ततो निःस्पृहाः । सम्प्रातान् न पुरा न सम्प्रति न च प्राप्तौ दृढ-प्रत्ययान् वाञ्छा-मात्र-परिग्रहान् अपि परं त्यक्तुं न शक्ता वयम्

brahma-jñāna-viveka-nirmala-dhiyaḥ kurvanty aho duṣkaraṃ yan muñcanty upabhoga-bhāñjy api dhanāny ekāntato niḥspṛhāḥ | samprātān na purā na samprati na ca prāptau dṛḍha-pratyayān vāñchā-mātra-parigrahān api paraṃ tyaktuṃ na śaktā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यानां गिरि-कन्दरेषु वसतां ज्योतिः परं ध्यायतामानन्दाश्रु- जलं पिबन्ति शकुना निःशङ्कम् अङ्केशयाः । अस्माकं तु मनोरथोपरचित-प्रासाद-वापी-तटक्रीडा- कानन-केलि-कौतुक-जुषाम् आयुः परं क्षीयते

dhanyānāṃ giri-kandareṣu vasatāṃ jyotiḥ paraṃ dhyāyatāmānandāśru- jalaṃ pibanti śakunā niḥśaṅkam aṅkeśayāḥ | asmākaṃ tu manorathoparacita-prāsāda-vāpī-taṭakrīḍā- kānana-keli-kautuka-juṣām āyuḥ paraṃ kṣīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षा-शतं तद् अपि नीरसम् एक-बारं शय्या च भूः परिजनो निज-देह-मात्रम् । वस्त्रं विशीर्ण-शत-खण्ड-मयी च कन्था हा हा तथापि विषया न परित्यजन्ति

bhikṣā-śataṃ tad api nīrasam eka-bāraṃ śayyā ca bhūḥ parijano nija-deha-mātram | vastraṃ viśīrṇa-śata-khaṇḍa-mayī ca kanthā hā hā tathāpi viṣayā na parityajanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तनौ मांस-ग्रन्थी कनक-कलशाव् इत्य् उपमिती मुखं श्लेष्मागारं तद् अपि च शशाङ्केन तुलितम् । स्रवन्-मूत्र-क्लिन्नं करि-वर-शिर-स्पर्धि जघनं मुहुर् निन्द्यं रूपं कवि-जन-विशेषैर् गुरु-कृतम्

stanau māṃsa-granthī kanaka-kalaśāv ity upamitī mukhaṃ śleṣmāgāraṃ tad api ca śaśāṅkena tulitam | sravan-mūtra-klinnaṃ kari-vara-śira-spardhi jaghanaṃ muhur nindyaṃ rūpaṃ kavi-jana-viśeṣair guru-kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको रागिषु राजते प्रियतमा-देहार्ध-हारी हरो नीरागेषु जनो विमुक्त-ललनासङ्गो न यस्मात् परः । दुर्वार-स्मर-बाण-पन्नग-विष-व्याबिद्ध-मुग्धो जनः शेषः काम-विडम्बितान् न विषयान् भोक्तुं न मोक्तुं क्षमः

eko rāgiṣu rājate priyatamā-dehārdha-hārī haro nīrāgeṣu jano vimukta-lalanāsaṅgo na yasmāt paraḥ | durvāra-smara-bāṇa-pannaga-viṣa-vyābiddha-mugdho janaḥ śeṣaḥ kāma-viḍambitān na viṣayān bhoktuṃ na moktuṃ kṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजानन् दाहात्म्यं पततु शलभस् तीव्र-दहने स मीनो ऽप्य् अज्ञानाद् बडिश-युतम् अश्नातु पिशितम् । विजानन्तो ऽप्य् एते वयम् इह वियज् जाल-जटिलान् न मुञ्चामः कानाम् अहह गहनो मोह-महिमा

ajānan dāhātmyaṃ patatu śalabhas tīvra-dahane sa mīno 'py ajñānād baḍiśa-yutam aśnātu piśitam | vijānanto 'py ete vayam iha viyaj jāla-jaṭilān na muñcāmaḥ kānām ahaha gahano moha-mahimā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृषा शुष्यत्य् आस्ये पिबति सलिलं शीत-मधुरं क्षुधार्तः शाल्यन्नं कवलयति मांसादि-कलितम् । प्रदीप्ते कामाग्नौ सुदृढतरम् आलिङ्गति वधूं प्रतीकारं व्याधः सुखम् इति विपर्यस्यति जनः

tṛṣā śuṣyaty āsye pibati salilaṃ śīta-madhuraṃ kṣudhārtaḥ śālyannaṃ kavalayati māṃsādi-kalitam | pradīpte kāmāgnau sudṛḍhataram āliṅgati vadhūṃ pratīkāraṃ vyādhaḥ sukham iti viparyasyati janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुङ्गं वेश्म सुताः सताम् अभिमताः सङ्ख्यातिगाः सम्पदः कल्याणी दयिता वयश् च नवम् इत्य् अज्ञान-मूढो जनः । मत्वा विश्वम् अनश्वरं निविशते संसार-कारा-गृहे संदृश्य क्षण-भङ्गुरं तद् अखिलं धन्यस् तु सन्न्यस्यति

tuṅgaṃ veśma sutāḥ satām abhimatāḥ saṅkhyātigāḥ sampadaḥ kalyāṇī dayitā vayaś ca navam ity ajñāna-mūḍho janaḥ | matvā viśvam anaśvaraṃ niviśate saṃsāra-kārā-gṛhe saṃdṛśya kṣaṇa-bhaṅguraṃ tad akhilaṃ dhanyas tu sannyasyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीना दीन-मुखैः सदैव शिशुकैराकृष्ट-जीर्णाम्बरा क्रोशद्भिः क्षुधितैर् निरन्न-विधुरा दृश्या न चेद् गेहिनी । याच्ञा-भङ्ग-भयेन गद्गद-गल-त्रुट्यद्-विलीनाक्षरं को देहीति वदेत् स्व-दग्ध-जठरस्यार्थे मनस्वी पुमान्

dīnā dīna-mukhaiḥ sadaiva śiśukairākṛṣṭa-jīrṇāmbarā krośadbhiḥ kṣudhitair niranna-vidhurā dṛśyā na ced gehinī | yācñā-bhaṅga-bhayena gadgada-gala-truṭyad-vilīnākṣaraṃ ko dehīti vadet sva-dagdha-jaṭharasyārthe manasvī pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिमत-महामान-ग्रन्थि-प्रभेद-पटीयसी गुरुतर-गुण-ग्रामाभोज-स्फुटोज्ज्वल-चन्द्रिका । विपुल-विलल्-लज्जा-वल्ली-वितान-कुठारिका जठर-पिठरी दुस्पुरेयं करोति विडम्बनम्

abhimata-mahāmāna-granthi-prabheda-paṭīyasī gurutara-guṇa-grāmābhoja-sphuṭojjvala-candrikā | vipula-vilal-lajjā-vallī-vitāna-kuṭhārikā jaṭhara-piṭharī duspureyaṃ karoti viḍambanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्ये ग्रामे वने वा महति सित-पटच्-छन्न-पाली कपालिं ह्य् आदाय न्याय-गर्भ-द्विज-हुत-हुत-भुग् धूम-धूम्रोपकण्ठे । द्वारं द्वारं प्रविष्टो वरम् उदर-दरी-पूरणाय क्षुधार्तो मानी प्राणैः सनाथो न पुनर् अनुदिनं तुल्य-कुल्येसु दीनः

puṇye grāme vane vā mahati sita-paṭac-channa-pālī kapāliṃ hy ādāya nyāya-garbha-dvija-huta-huta-bhug dhūma-dhūmropakaṇṭhe | dvāraṃ dvāraṃ praviṣṭo varam udara-darī-pūraṇāya kṣudhārto mānī prāṇaiḥ sanātho na punar anudinaṃ tulya-kulyesu dīnaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गा-तरङ्ग-कण-शीकर-शीतलानि विद्याधराध्युषित-चारु-शिला-तलानि । स्थानानि किं हिमवतः प्रलयं गतानि यत् सावमान-पर-पिण्ड-रता मनुष्याः

gaṅgā-taraṅga-kaṇa-śīkara-śītalāni vidyādharādhyuṣita-cāru-śilā-talāni | sthānāni kiṃ himavataḥ pralayaṃ gatāni yat sāvamāna-para-piṇḍa-ratā manuṣyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं कन्दाः कन्दरेभ्यः प्रलयम् उपगता निर्झरा वा गिरिभ्यः प्रध्वस्ता वा तरुभ्यः सरस-गल-भृतो वल्कलिन्यश् च शाखाः । वीक्ष्यन्ते यन् मुखानि प्रसभम् अपगत-प्रश्रयाणां खलानां दुःखाप्त-स्वल्प-वित्त-स्मय-पवन-वशानर्तित-भ्रू-लतानि

kiṃ kandāḥ kandarebhyaḥ pralayam upagatā nirjharā vā giribhyaḥ pradhvastā vā tarubhyaḥ sarasa-gala-bhṛto valkalinyaś ca śākhāḥ | vīkṣyante yan mukhāni prasabham apagata-praśrayāṇāṃ khalānāṃ duḥkhāpta-svalpa-vitta-smaya-pavana-vaśānartita-bhrū-latāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यैर् मूल-फलैस् तथा प्रणयिनीं वृत्तिं कुरुष्वाधुना भू-शय्यां नव-पल्लवैर् अकृपणैर् उत्तिष्ठ यावो वनम् । क्षुद्राणाम् अविवेक-मूढ-मनसां यत्रेश्वराणां सदा वित्त-व्याधि-विकार-विह्वल-गिरां नामापि न श्रूयते

puṇyair mūla-phalais tathā praṇayinīṃ vṛttiṃ kuruṣvādhunā bhū-śayyāṃ nava-pallavair akṛpaṇair uttiṣṭha yāvo vanam | kṣudrāṇām aviveka-mūḍha-manasāṃ yatreśvarāṇāṃ sadā vitta-vyādhi-vikāra-vihvala-girāṃ nāmāpi na śrūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलं स्वेच्छा-लभ्यं प्रतिवनम् अखेदं क्षितिरुहां पयः स्थाने स्थाने शिशिर-मधुरं पुण्य-सरिताम् । मृदु-स्पर्शा शय्या सुललित-लता-पल्लव-मयी सहन्ते सन्तापं तद् अपि धनिनां द्वारि कृपणाः

phalaṃ svecchā-labhyaṃ prativanam akhedaṃ kṣitiruhāṃ payaḥ sthāne sthāne śiśira-madhuraṃ puṇya-saritām | mṛdu-sparśā śayyā sulalita-latā-pallava-mayī sahante santāpaṃ tad api dhanināṃ dvāri kṛpaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये वर्तन्ते धन-पति-पुरः प्रार्थना-दुःख-भाजो ये चाल्पत्वं दधति विषयाक्षेप-पर्याप्त-बुद्धेः । तेषाम् अन्तः-स्फुरित-हसितं वासराणि स्मरेयं ध्यान-च्छेदे शिखरि-कुहर-ग्राव-शय्या-निषण्णः

ye vartante dhana-pati-puraḥ prārthanā-duḥkha-bhājo ye cālpatvaṃ dadhati viṣayākṣepa-paryāpta-buddheḥ | teṣām antaḥ-sphurita-hasitaṃ vāsarāṇi smareyaṃ dhyāna-cchede śikhari-kuhara-grāva-śayyā-niṣaṇṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये सन्तोष-निरन्तर-प्रमुदितस् तेषां न भिन्ना मुदो ये त्व् अन्ये धन-लुब्ध-सङ्कल-धियस् तेसां न तृष्णाहता । इत्थं कस्य कृते कुतः स विधिना कीदृक्-पदं सम्पदां स्वात्मन्य् एव समाप्त-हेम-महिमा मेरुर् न मे रोचते

ye santoṣa-nirantara-pramuditas teṣāṃ na bhinnā mudo ye tv anye dhana-lubdha-saṅkala-dhiyas tesāṃ na tṛṣṇāhatā | itthaṃ kasya kṛte kutaḥ sa vidhinā kīdṛk-padaṃ sampadāṃ svātmany eva samāpta-hema-mahimā merur na me rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षाहारम् अदैन्यम् अप्रतिसुखं भीतिच्छिदं सर्वतो दुर्मात्सर्य-मदाभिमान-मथनं दुःखौघ-विध्वंसनम् । सर्वत्रान्वहम् अप्रयत्न-सुलभं साधु-प्रियं पावनं शम्भोः सत्रम् अवायम् अक्षय-निधिं शंसन्ति योगीश्वराः

bhikṣāhāram adainyam apratisukhaṃ bhīticchidaṃ sarvato durmātsarya-madābhimāna-mathanaṃ duḥkhaugha-vidhvaṃsanam | sarvatrānvaham aprayatna-sulabhaṃ sādhu-priyaṃ pāvanaṃ śambhoḥ satram avāyam akṣaya-nidhiṃ śaṃsanti yogīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगे रोगमयं कुले च्युति-भयं वित्ते नृपालाद् भयं माने धैन्य-भयं बले रिपु-भयं रूपे जराय भयम् । शास्त्रे वादिभयं गुणे खल-भयं काये कृतान्ताद् भयं सर्वं वस्तु भयान्वितं भुवि नॄणां वैराग्यम् एवाभयम्

bhoge rogamayaṃ kule cyuti-bhayaṃ vitte nṛpālād bhayaṃ māne dhainya-bhayaṃ bale ripu-bhayaṃ rūpe jarāya bhayam | śāstre vādibhayaṃ guṇe khala-bhayaṃ kāye kṛtāntād bhayaṃ sarvaṃ vastu bhayānvitaṃ bhuvi nṝṇāṃ vairāgyam evābhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्रान्तं मरणेन जन्म जरसा चात्युज्ज्वलं यौवनं सन्तोषो धन-लिप्सया शम-मुखं प्रौढाङ्गना-विभ्रमैः । लोकैर् मत्सरिभिर् गुणा वन-भुवो व्यालैर् नृपा दुर्जनैर् अस्थैर्येण विभूतयो ऽप्य् अपहता ग्रस्तं न किं केन वा

ākrāntaṃ maraṇena janma jarasā cātyujjvalaṃ yauvanaṃ santoṣo dhana-lipsayā śama-mukhaṃ prauḍhāṅganā-vibhramaiḥ | lokair matsaribhir guṇā vana-bhuvo vyālair nṛpā durjanair asthairyeṇa vibhūtayo 'py apahatā grastaṃ na kiṃ kena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आधि-व्याधि-शतैर् जनस्य विविधैर् आरोग्यम् उन्मूल्यते लक्ष्मीर् यत्र पतन्ति तत्र विवृत-द्वारा इव व्यापदः । जातं जातम् अवश्यम् आशु विवशं मृत्युः करोत्य् आत्मसात् तत् किं तेन निरङ्कुशेन विधिना यन् निर्मितं सुस्थिरम्

ādhi-vyādhi-śatair janasya vividhair ārogyam unmūlyate lakṣmīr yatra patanti tatra vivṛta-dvārā iva vyāpadaḥ | jātaṃ jātam avaśyam āśu vivaśaṃ mṛtyuḥ karoty ātmasāt tat kiṃ tena niraṅkuśena vidhinā yan nirmitaṃ susthiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगास् तुङ्गतरङ्ग-भङ्ग-तरलाः प्राणाः क्षण-ध्वंसिनः स्तोकान्य् एव दिनानि यौवन-सुखं स्फूर्तिः प्रियासु स्थिता । तत्-संसारम् असारम् एव निखिलं बुद्ध्वा बुधा बोधका लोकानुग्रह-पेशलेन मनसा यत्नः समाधीयताम्

bhogās tuṅgataraṅga-bhaṅga-taralāḥ prāṇāḥ kṣaṇa-dhvaṃsinaḥ stokāny eva dināni yauvana-sukhaṃ sphūrtiḥ priyāsu sthitā | tat-saṃsāram asāram eva nikhilaṃ buddhvā budhā bodhakā lokānugraha-peśalena manasā yatnaḥ samādhīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगा मेघ-वितान-मध्य-विलसत्-सौदामिनी-चञ्चला आयुर् वायु-विघट्टिताब्ज-पटली-लीनाम्बुवद् भङ्गुरम् । लीला यौवन-लालसास् तनुभृताम् इत्य् आकलय्य द्रुतं योगे धैर्य-समाधि-सिद्धि-सुलभे बुद्धिं विदध्वं बुधाः

bhogā megha-vitāna-madhya-vilasat-saudāminī-cañcalā āyur vāyu-vighaṭṭitābja-paṭalī-līnāmbuvad bhaṅguram | līlā yauvana-lālasās tanubhṛtām ity ākalayya drutaṃ yoge dhairya-samādhi-siddhi-sulabhe buddhiṃ vidadhvaṃ budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुः कल्लोल-लोलं कतिपय-दिवस-स्थायिनी यौवन-श्रीर् अर्थाः सङ्कल्प-कल्पा घन-समय-तडिद्-विभ्रमा भोग-पूगाः । कण्ठाश्लेषोपगूढ तद् अपि च न चिरं यत् प्रियाभः प्रणीतं ब्रह्मण्य् आसक्त-चित्ता भवत भवमयाम्भोधि-पारं तरीतुम्

āyuḥ kallola-lolaṃ katipaya-divasa-sthāyinī yauvana-śrīr arthāḥ saṅkalpa-kalpā ghana-samaya-taḍid-vibhramā bhoga-pūgāḥ | kaṇṭhāśleṣopagūḍha tad api ca na ciraṃ yat priyābhaḥ praṇītaṃ brahmaṇy āsakta-cittā bhavata bhavamayāmbhodhi-pāraṃ tarītum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्रेणामेध्य-मध्ये नियमित-तनुभिः स्थीयते गर्भ-वासे कान्ता-विश्लेष-दुःख-व्यतिकर-विषमो यौवने चोपभोगः । वामाक्षीणाम् अवज्ञा-विहसित-वसतिर् वृद्ध-भावो ऽन्यसाधुः संसारे रे मनुष्या वदत यदि सुखं स्वल्पम् अप्य् अस्ति किञ्चित्

kṛcchreṇāmedhya-madhye niyamita-tanubhiḥ sthīyate garbha-vāse kāntā-viśleṣa-duḥkha-vyatikara-viṣamo yauvane copabhogaḥ | vāmākṣīṇām avajñā-vihasita-vasatir vṛddha-bhāvo 'nyasādhuḥ saṃsāre re manuṣyā vadata yadi sukhaṃ svalpam apy asti kiñcit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्रीव तिष्ठति जरा परितर्जयन्ती रोगाश् च शत्रव इव प्रहरन्ति देहम् । आयुः परिस्रवन्ति भिन्न-घटा-दिवाम्भो लोकस् तथाप्य् अहितम् आचरतीति चित्रम्

vyāghrīva tiṣṭhati jarā paritarjayantī rogāś ca śatrava iva praharanti deham | āyuḥ parisravanti bhinna-ghaṭā-divāmbho lokas tathāpy ahitam ācaratīti citram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगा भङ्गुर-वृत्तयो बहुविधास् तैर् एव चायं भवस्तत् कस्येह कृते परिभ्रमत रे लोकाः कृतं चेष्टतैः । आशा-पाश-शतापशान्ति-विशदं चेतः-समाधीयतां कामोत्पत्ति-वशात् स्वधामनि यदि श्रद्देयम् अस्मद्-वचः

bhogā bhaṅgura-vṛttayo bahuvidhās tair eva cāyaṃ bhavastat kasyeha kṛte paribhramata re lokāḥ kṛtaṃ ceṣṭataiḥ | āśā-pāśa-śatāpaśānti-viśadaṃ cetaḥ-samādhīyatāṃ kāmotpatti-vaśāt svadhāmani yadi śraddeyam asmad-vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मेन्द्रादि-मरुद्-गणांस् तृण-कणान् यत्र स्थितो मन्यते यत्-स्वादाद् विरसा भवन्ति विभवास् त्रैलोक्य-राज्यादयः । भोगः को ऽपि स एव एक परमो नित्योदितो जृम्भते भोः साधो क्षण-भङ्गुरे तद् इतरे भोगे रतिं मा कृथाः

brahmendrādi-marud-gaṇāṃs tṛṇa-kaṇān yatra sthito manyate yat-svādād virasā bhavanti vibhavās trailokya-rājyādayaḥ | bhogaḥ ko 'pi sa eva eka paramo nityodito jṛmbhate bhoḥ sādho kṣaṇa-bhaṅgure tad itare bhoge ratiṃ mā kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा रम्या नगरी महान् स नृपतिः सामन्त-चक्रं च तत् पार्श्वे तस्य च सा विदग्ध-परिषत् ताश् चन्द्र-बिम्बाननाः । उद्वृत्तः स राज-पुत्र-निवहस् ते वन्दिनस् ताः कथाः सर्वं यस्य वशाद् अगात् स्मृति-पथं कालाय तस्मै नमः

sā ramyā nagarī mahān sa nṛpatiḥ sāmanta-cakraṃ ca tat pārśve tasya ca sā vidagdha-pariṣat tāś candra-bimbānanāḥ | udvṛttaḥ sa rāja-putra-nivahas te vandinas tāḥ kathāḥ sarvaṃ yasya vaśād agāt smṛti-pathaṃ kālāya tasmai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रानेकः क्वचिद् अपि गृहे तत्र तिष्ठत्य् अथैको यत्राप्य् एकस् तद् अनु बहवस् तत्र नैको ऽपि चान्ते । इत्थं नयौ रजनि-दिवसौ लोलयन् द्वाव् इवाक्षौ कालः कल्यो भुवन-फलके क्रडति प्राणि-शारैः

yatrānekaḥ kvacid api gṛhe tatra tiṣṭhaty athaiko yatrāpy ekas tad anu bahavas tatra naiko 'pi cānte | itthaṃ nayau rajani-divasau lolayan dvāv ivākṣau kālaḥ kalyo bhuvana-phalake kraḍati prāṇi-śāraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यस्य गतागतैर् अहरहः संक्षीयते जीवितं व्यापारैर् बहु-कार्य-भार-गुरुभिः कालो ऽपि न ज्ञायते । दृष्ट्वा जन्म-जरा-विपत्ति-मरणं त्रासश् च नोत्पद्यते पीत्वा मोहमयीं प्रमाद-मदिराम् उन्मत्त-भूतं जगत्

ādityasya gatāgatair aharahaḥ saṃkṣīyate jīvitaṃ vyāpārair bahu-kārya-bhāra-gurubhiḥ kālo 'pi na jñāyate | dṛṣṭvā janma-jarā-vipatti-maraṇaṃ trāsaś ca notpadyate pītvā mohamayīṃ pramāda-madirām unmatta-bhūtaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रिः सैव पुनः स एव दिवसो मत्वा मुधा जन्तवो धावन्त्य् उद्यमिनस् तथैव निभृत-प्रारब्ध-तत्-तत्-क्रियाः । व्यापारैः पुनर्-उक्त-भूत-विषयैर् इत्थं विधेनामुना संसारेण कदर्थिता वयम् अहो मोहान् न लज्जामहे

rātriḥ saiva punaḥ sa eva divaso matvā mudhā jantavo dhāvanty udyaminas tathaiva nibhṛta-prārabdha-tat-tat-kriyāḥ | vyāpāraiḥ punar-ukta-bhūta-viṣayair itthaṃ vidhenāmunā saṃsāreṇa kadarthitā vayam aho mohān na lajjāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ध्यानं पदम् ईश्वरस्य विधिवत् संसार-विच्छित्तये स्वर्ग-द्वार-कपाट-पाटन-पटुर् धर्मो ऽपि नोपार्जितः । नारी-पीन-पयोधरोरु-युगलं स्वप्ने ऽपि नालिङ्गितं मातुः केवलम् एव यौवन-वन-च्छेदे कुठारा वयम्

na dhyānaṃ padam īśvarasya vidhivat saṃsāra-vicchittaye svarga-dvāra-kapāṭa-pāṭana-paṭur dharmo 'pi nopārjitaḥ | nārī-pīna-payodharoru-yugalaṃ svapne 'pi nāliṅgitaṃ mātuḥ kevalam eva yauvana-vana-cchede kuṭhārā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभ्यस्ता प्रतिवादि-वृन्द-दमनी विद्या विनीतोचिता खड्गाग्रैः करि-कुम्भ-पीठ-दलनैर् नाकं न नीतं यशः । कान्ताकोमल-पल्लवाधर-रसः पीतो न चन्द्रोदये तारुण्यं गतम् एव निष्फलम् अहो शून्यालये दीपवत्

nābhyastā prativādi-vṛnda-damanī vidyā vinītocitā khaḍgāgraiḥ kari-kumbha-pīṭha-dalanair nākaṃ na nītaṃ yaśaḥ | kāntākomala-pallavādhara-rasaḥ pīto na candrodaye tāruṇyaṃ gatam eva niṣphalam aho śūnyālaye dīpavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्या नाधिगता कलङ्क-रहिता वित्तं च नोपार्जितं शुश्रूषापि समाहितेन मनसा पित्रोर् न सम्पादिता । आलोलायत-लोचनाः प्रियतमाः स्वप्ने ऽपि नालिङ्गिताः कालो ऽयं पर-पिण्ड-लोलुपतया काकैर् इव प्रेर्यते

vidyā nādhigatā kalaṅka-rahitā vittaṃ ca nopārjitaṃ śuśrūṣāpi samāhitena manasā pitror na sampāditā | ālolāyata-locanāḥ priyatamāḥ svapne 'pi nāliṅgitāḥ kālo 'yaṃ para-piṇḍa-lolupatayā kākair iva preryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं येभ्यो जाताश् चिर-परिगता एव खलु ते समं यैः संवृद्धाः स्मृति-विषयतां ते ऽपि गमिताः । इदानीम् एते स्मः प्रतिदिवसम् आसन्न-पतना गतास् तुल्यावस्थां सिकतिलनदी-तीर-तरुभिः

vayaṃ yebhyo jātāś cira-parigatā eva khalu te samaṃ yaiḥ saṃvṛddhāḥ smṛti-viṣayatāṃ te 'pi gamitāḥ | idānīm ete smaḥ pratidivasam āsanna-patanā gatās tulyāvasthāṃ sikatilanadī-tīra-tarubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर् वर्ष-शतं नॄणां परिमितं रात्रौ तद्-अर्धं गतं तस्यार्धस्य परस्य चार्धम् अपरं बालत्व-वृद्धत्वयोः । शेषं व्याधि-वियोग-दुःख-सहितं सेवादिभिर् नीयते जीवे वारित-रङ्ग-चञ्चलतरे सौख्यं कुतः प्राणिनाम्

āyur varṣa-śataṃ nṝṇāṃ parimitaṃ rātrau tad-ardhaṃ gataṃ tasyārdhasya parasya cārdham aparaṃ bālatva-vṛddhatvayoḥ | śeṣaṃ vyādhi-viyoga-duḥkha-sahitaṃ sevādibhir nīyate jīve vārita-raṅga-cañcalatare saukhyaṃ kutaḥ prāṇinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं बालो भूत्वा क्षणम् पै युवा काम-रसिकः क्षणं वित्तैर् हीनः क्षणम् अपि च सम्पूर्ण-विभवः । जरा-जीर्णैर् अङ्गैर् नट इव बली-मण्डित-तनूर् नरः संसारान्ते विशति यमधानीय-वनिकाम्

kṣaṇaṃ bālo bhūtvā kṣaṇam pai yuvā kāma-rasikaḥ kṣaṇaṃ vittair hīnaḥ kṣaṇam api ca sampūrṇa-vibhavaḥ | jarā-jīrṇair aṅgair naṭa iva balī-maṇḍita-tanūr naraḥ saṃsārānte viśati yamadhānīya-vanikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं राजा वयम् अप्य् उपासित-गुरु-प्रज्ञाभिमानोन्नताः ख्यातस् त्वं विभवैर् यशांसि कवयो दिक्षु प्रतन्वन्ति नः । इत्थं मान-धनाति-दूरम् उभयोर् अप्य् आवयोर् अन्तरं यद्य् अस्मासु पराङ्मुखो ऽसि वयम् अप्य् एकान्ततो निःस्पृहा

tvaṃ rājā vayam apy upāsita-guru-prajñābhimānonnatāḥ khyātas tvaṃ vibhavair yaśāṃsi kavayo dikṣu pratanvanti naḥ | itthaṃ māna-dhanāti-dūram ubhayor apy āvayor antaraṃ yady asmāsu parāṅmukho 'si vayam apy ekāntato niḥspṛhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थानाम् ईशिषे त्वं वयम् अपि च गिराम् ईश्महे यावद् अर्थं शूरस् त्वं वादि-दर्प-व्युपशमन-विधाव-क्षयं पाटवं नः । सेवन्ते त्वां धनाढ्या मतिमलहतयेमाम् अपि श्रोतु-कामामय्य् अप्य् आस्था न ते चेत् त्वयि मम नितराम् एव राजन्न् अनास्था

arthānām īśiṣe tvaṃ vayam api ca girām īśmahe yāvad arthaṃ śūras tvaṃ vādi-darpa-vyupaśamana-vidhāva-kṣayaṃ pāṭavaṃ naḥ | sevante tvāṃ dhanāḍhyā matimalahatayemām api śrotu-kāmāmayy apy āsthā na te cet tvayi mama nitarām eva rājann anāsthā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयम् इह परितुष्टा वल्कलैस् त्वं दुकूलैः सम इह परितोषो निर्विशेषो विशेषः । स तु भवतु दरिद्रो यस्य तृष्णा विशाला मनसि च परितुष्टे को ऽर्थवान् को दरिद्रः

vayam iha parituṣṭā valkalais tvaṃ dukūlaiḥ sama iha paritoṣo nirviśeṣo viśeṣaḥ | sa tu bhavatu daridro yasya tṛṣṇā viśālā manasi ca parituṣṭe ko 'rthavān ko daridraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलम् अलम् अशनाय स्वादु पानाय तोयं क्षितिर् अपि शयनार्थं वाससे वल्कलं च । नव-घन-मधुपान-भ्रान्त-सर्वेन्द्रियाणामविनयम् अनुमन्तुं नोत्सहे दुर्जनानाम्

phalam alam aśanāya svādu pānāya toyaṃ kṣitir api śayanārthaṃ vāsase valkalaṃ ca | nava-ghana-madhupāna-bhrānta-sarvendriyāṇāmavinayam anumantuṃ notsahe durjanānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्नीमहि वयं भिक्षाम् आशावासो वसीमहि । शयीमहि मही-पृष्ठे कुर्वीमहि किम् ईश्वरैः

aśnīmahi vayaṃ bhikṣām āśāvāso vasīmahi | śayīmahi mahī-pṛṣṭhe kurvīmahi kim īśvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नटा ना विटा न गायका न च सभ्येतर-वाद-चुञ्चवः । नृपम् ईक्षितुम् अत्र के वयं स्तन-भारान् अमिता न योषितः

na naṭā nā viṭā na gāyakā na ca sabhyetara-vāda-cuñcavaḥ | nṛpam īkṣitum atra ke vayaṃ stana-bhārān amitā na yoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपुल-हृदयैर् ईशैर् एतज् जगज् जनितं पुरा विधृतम् अपरैर् दत्तं चान्यैर् विजित्य तृणं यथा । इह हि भुवनान्य् अन्यैर् धीराश् चतुर्दश भुञ्जते कतिपय-पुर-स्वाम्ये पुंसां क एष मद-ज्वरः

vipula-hṛdayair īśair etaj jagaj janitaṃ purā vidhṛtam aparair dattaṃ cānyair vijitya tṛṇaṃ yathā | iha hi bhuvanāny anyair dhīrāś caturdaśa bhuñjate katipaya-pura-svāmye puṃsāṃ ka eṣa mada-jvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभुक्तायां यस्यां क्षणम् अपि न यातं नृप-शतैर् धुवस् तस्या लाभे क इव बहुमानः क्षिति-भृताम् । तद्-अंशस्याप्य् अंशे तद्-अवय-लेशे ऽपि पतयो विषादे कर्तव्ये विदधति जडाः प्रत्युत मुदम्

abhuktāyāṃ yasyāṃ kṣaṇam api na yātaṃ nṛpa-śatair dhuvas tasyā lābhe ka iva bahumānaḥ kṣiti-bhṛtām | tad-aṃśasyāpy aṃśe tad-avaya-leśe 'pi patayo viṣāde kartavye vidadhati jaḍāḥ pratyuta mudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्-पिण्डो जल-रेखया बल-यतिः सर्वो ऽप्य् अयं नन्व् अणुः स्वांशीकृत्य स एव सङ्गर-शतै राज्ञां गणा भुञ्जते । ये दद्युर् ददतो ऽथवा किम् अपरं क्षुद्रा दरिद्रं भृशं धिग् धिक् तान् पुरुषाधमान् धनकणान् वाञ्छन्ति तेभ्यो ऽपि ये

mṛt-piṇḍo jala-rekhayā bala-yatiḥ sarvo 'py ayaṃ nanv aṇuḥ svāṃśīkṛtya sa eva saṅgara-śatai rājñāṃ gaṇā bhuñjate | ye dadyur dadato 'thavā kim aparaṃ kṣudrā daridraṃ bhṛśaṃ dhig dhik tān puruṣādhamān dhanakaṇān vāñchanti tebhyo 'pi ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जातः को ऽप्य् आसीन् मदन-रिपुणा मूर्ध्नि धवलं कपालं यस्योच्चैर् विनिहितम् अलङ्कार-विधये । नृभिः प्राण-त्राण-प्रवण-मतिभिः कैश्चिद् अधुना नमद्भिः कः पुंसाम् अयम् अतुल-दर्प-ज्वर-भरः

sa jātaḥ ko 'py āsīn madana-ripuṇā mūrdhni dhavalaṃ kapālaṃ yasyoccair vinihitam alaṅkāra-vidhaye | nṛbhiḥ prāṇa-trāṇa-pravaṇa-matibhiḥ kaiścid adhunā namadbhiḥ kaḥ puṃsām ayam atula-darpa-jvara-bharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परेषां चेतांसि प्रतिदिवसम् आराध्य बहुधा प्रसादं किं नेतुं विशसि हृदय क्लेश-कलितम् । प्रसन्ने त्वय्य् अन्तः-सवयमुदित-चिन्तामणि-गणो विविक्तः सङ्कल्पः किम् अभिलषितं पुष्यति न ते

pareṣāṃ cetāṃsi pratidivasam ārādhya bahudhā prasādaṃ kiṃ netuṃ viśasi hṛdaya kleśa-kalitam | prasanne tvayy antaḥ-savayamudita-cintāmaṇi-gaṇo viviktaḥ saṅkalpaḥ kim abhilaṣitaṃ puṣyati na te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिभ्रमसि किं मुधा क्वचन चित्त विश्राम्यतां स्वयं भवति यद् यथा भवति तत् तथा नान्यथा । अतीतम् अननुस्मरन्न् अपि च भाव्य-सङ्कल्पयन्नतर्कित- समागमानुभवामि भोगनाहम्

paribhramasi kiṃ mudhā kvacana citta viśrāmyatāṃ svayaṃ bhavati yad yathā bhavati tat tathā nānyathā | atītam ananusmarann api ca bhāvya-saṅkalpayannatarkita- samāgamānubhavāmi bhoganāham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्माद् विरमेन्द्रियार्थ-गहनादायासकाद् आश्रयश्रेयो- मार्गम् अशेष-दुःख-शमन-व्यापार-दक्षं क्षणात् । स्वात्मीभावम् उपैहि सन्त्यज निजां कल्लोल-लोलं गतिं मा भूयो भज भङ्गुरां भव-रतिं चेतः प्रसीदाधुना

etasmād viramendriyārtha-gahanādāyāsakād āśrayaśreyo- mārgam aśeṣa-duḥkha-śamana-vyāpāra-dakṣaṃ kṣaṇāt | svātmībhāvam upaihi santyaja nijāṃ kallola-lolaṃ gatiṃ mā bhūyo bhaja bhaṅgurāṃ bhava-ratiṃ cetaḥ prasīdādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहं मार्जय ताम् उपार्जय रतिं चन्द्रार्ध-चूडामणौ चेतः स्वर्ग-तरङ्गिणी-तट-भुवाम् आसङ्गम् अङ्गीकुरु । को वा वीचिषु बुद्बुदेषु च तडिल्-लेखासु च श्रीषु च ज्वालाग्रेषु च पन्नगेषु सरिद्-वेगेषु च च-प्रत्ययः

mohaṃ mārjaya tām upārjaya ratiṃ candrārdha-cūḍāmaṇau cetaḥ svarga-taraṅgiṇī-taṭa-bhuvām āsaṅgam aṅgīkuru | ko vā vīciṣu budbudeṣu ca taḍil-lekhāsu ca śrīṣu ca jvālāgreṣu ca pannageṣu sarid-vegeṣu ca ca-pratyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेतश् चिन्तय मा रमां सकृद् इमाम् अस्थायिनीम् आस्थया भूपाल-भ्रुकुटी-कुटी-विहरण-व्यापार-पण्याङ्गनाम् । कन्था-कञ्चुकिनः प्रविश्य भवन-द्वाराणि वाराणसीरथ्या- पङ्क्तिषु पाणि-पात्र-पतितां भिक्षाम् अपेक्षामहे

cetaś cintaya mā ramāṃ sakṛd imām asthāyinīm āsthayā bhūpāla-bhrukuṭī-kuṭī-viharaṇa-vyāpāra-paṇyāṅganām | kanthā-kañcukinaḥ praviśya bhavana-dvārāṇi vārāṇasīrathyā- paṅktiṣu pāṇi-pātra-patitāṃ bhikṣām apekṣāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रे गीतं सरस-कवयः पार्श्वयोर् दाक्षिणात्याः पश्चाल् लीलावलय-रणितं चामर-ग्राहिणीनाम् । यद्य् अस्त्य् एवं कुरु भव-रसास्वादने लम्पटत्वं नो चेच् चेतः प्रविश सहसा निर्विकल्पे समाधौ

agre gītaṃ sarasa-kavayaḥ pārśvayor dākṣiṇātyāḥ paścāl līlāvalaya-raṇitaṃ cāmara-grāhiṇīnām | yady asty evaṃ kuru bhava-rasāsvādane lampaṭatvaṃ no cec cetaḥ praviśa sahasā nirvikalpe samādhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ताः श्रियः सकल-काम-दुधास् ततः किं न्यस्तं पदं शिरसि विद्विषतां ततः किम् । सम्पादिताः प्रणयिनो विभवैस् ततः किं कल्पं स्थितास् तनुभृतां तनवस् ततः किम्

prāptāḥ śriyaḥ sakala-kāma-dudhās tataḥ kiṃ nyastaṃ padaṃ śirasi vidviṣatāṃ tataḥ kim | sampāditāḥ praṇayino vibhavais tataḥ kiṃ kalpaṃ sthitās tanubhṛtāṃ tanavas tataḥ kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तिर् भवे मरण-जन्म-भयं हृदि-स्थं स्नेहो न बन्धुषु न मन्मथजा विकाराः । संसर्ज दोष-रहिता विजया वनान्ता वैराग्यम् अस्ति किम् इतः परमर्थनीयम्

bhaktir bhave maraṇa-janma-bhayaṃ hṛdi-sthaṃ sneho na bandhuṣu na manmathajā vikārāḥ | saṃsarja doṣa-rahitā vijayā vanāntā vairāgyam asti kim itaḥ paramarthanīyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् अनन्तम् अजरं परमं विकासि तद् ब्रह्म चिन्तय किम् एभिर् असद्-विकल्पैः । यस्यानुषङ्गिण इमे भुवनाधिपत्यभोगादयः कृपण-लोक-मता भवन्ति

tasmād anantam ajaraṃ paramaṃ vikāsi tad brahma cintaya kim ebhir asad-vikalpaiḥ | yasyānuṣaṅgiṇa ime bhuvanādhipatyabhogādayaḥ kṛpaṇa-loka-matā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातालम् आविशसि यासि नभो विलङ्घ्य दिङ्-मण्डलं भ्रमसि मानस चापलेन । भ्रान्त्यापि जातु विमलं कथम् आत्मनीनं न ब्रह्म संसरसि विर्वृतिम्म् एषि येन

pātālam āviśasi yāsi nabho vilaṅghya diṅ-maṇḍalaṃ bhramasi mānasa cāpalena | bhrāntyāpi jātu vimalaṃ katham ātmanīnaṃ na brahma saṃsarasi virvṛtimm eṣi yena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वेदैः स्मृतिभिः पुराण-पठनैः शास्त्रैर् महा-विस्तरैः स्वर्ग-ग्राम-कुटी-निवास-फलदैः कर्म-क्रिया-विभ्रमैः । मुक्त्वैकं भव-दुःख-भार-रचना-विध्वंस-कालानलं स्वात्मानन्द-पद-प्रवेश-कलनं शेसैर् वाणिग्-वृत्तिभिः

kiṃ vedaiḥ smṛtibhiḥ purāṇa-paṭhanaiḥ śāstrair mahā-vistaraiḥ svarga-grāma-kuṭī-nivāsa-phaladaiḥ karma-kriyā-vibhramaiḥ | muktvaikaṃ bhava-duḥkha-bhāra-racanā-vidhvaṃsa-kālānalaṃ svātmānanda-pada-praveśa-kalanaṃ śesair vāṇig-vṛttibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो मेरुः श्रीमान् निपतति युगान्ताग्नि-वलितः समुद्राः शुष्यन्ति प्रचुर-मकर-ग्राह-निलयाः । धरा गच्छत्य् अन्तं धरणि-धर-पादैर् अपि धृता शरीरे का वार्ता करिकलभ-कर्णाग्र-चपले

yato meruḥ śrīmān nipatati yugāntāgni-valitaḥ samudrāḥ śuṣyanti pracura-makara-grāha-nilayāḥ | dharā gacchaty antaṃ dharaṇi-dhara-pādair api dhṛtā śarīre kā vārtā karikalabha-karṇāgra-capale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गात्रं सङ्कुचितं गतिर् विगलिता भ्रष्टा च दन्तावलिर् दृष्टिर् नक्ष्यति वर्धते वधिरता वक्त्रं च लालायते । वाक्यं नाद्रियते च बान्धव-जनो भार्या न शुश्रूषते हा कष्टं पुरुषस्य जीर्ण-वयसः पुत्रो ऽप्य् अमित्रायते

gātraṃ saṅkucitaṃ gatir vigalitā bhraṣṭā ca dantāvalir dṛṣṭir nakṣyati vardhate vadhiratā vaktraṃ ca lālāyate | vākyaṃ nādriyate ca bāndhava-jano bhāryā na śuśrūṣate hā kaṣṭaṃ puruṣasya jīrṇa-vayasaḥ putro 'py amitrāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णं सितं शिरसि वीक्ष्य शिरोरुहाणां स्थानं जरा-परिभवस्य तदा पुमांसम् । आरोपितांस्थि-शतकं परिहृत्य यान्ति चण्डाल-कूपम् इव दूरतरं तरुण्यः

varṇaṃ sitaṃ śirasi vīkṣya śiroruhāṇāṃ sthānaṃ jarā-paribhavasya tadā pumāṃsam | āropitāṃsthi-śatakaṃ parihṛtya yānti caṇḍāla-kūpam iva dūrataraṃ taruṇyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् स्वस्थम् इदं शरीरम् अरुजं यावच् च दूरे जरा यावच् चेन्द्रिय-शक्तिर् अप्रतिहता यावत् क्षयो नायुषः । आत्म-श्रेयसि तावद् एव विदुषा कार्यः प्रयत्नो महान् सन्दीप्ते भवने तु कूप-खननं प्रत्युद्यमः कीदृशः

yāvat svastham idaṃ śarīram arujaṃ yāvac ca dūre jarā yāvac cendriya-śaktir apratihatā yāvat kṣayo nāyuṣaḥ | ātma-śreyasi tāvad eva viduṣā kāryaḥ prayatno mahān sandīpte bhavane tu kūpa-khananaṃ pratyudyamaḥ kīdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्यन्तः सन्तः किम् अधिनिवसामः सुर-नदीं गुणोदारान् दारान् उत परिचरामः सविनयम् । पिबामः शास्त्रौघानुत-विविध-काव्यामृत-रसान् न विद्मः किं कुर्मः कतिपय-निमेषायुषि जने

tapasyantaḥ santaḥ kim adhinivasāmaḥ sura-nadīṃ guṇodārān dārān uta paricarāmaḥ savinayam | pibāmaḥ śāstraughānuta-vividha-kāvyāmṛta-rasān na vidmaḥ kiṃ kurmaḥ katipaya-nimeṣāyuṣi jane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुराराध्याश् चामी तुरग-चल-चित्ताः क्षितिभुजो वयं तु स्थूलेच्छाः सुमहति फले बद्ध-मनसः । जरा देहं मृत्युर् हरति दयितं जीवितम् इदं सखे नान्यच् छ्रेयो जगति विदुषे ऽन्यत्र तपसः

durārādhyāś cāmī turaga-cala-cittāḥ kṣitibhujo vayaṃ tu sthūlecchāḥ sumahati phale baddha-manasaḥ | jarā dehaṃ mṛtyur harati dayitaṃ jīvitam idaṃ sakhe nānyac chreyo jagati viduṣe 'nyatra tapasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माने म्लायिनि खण्डिते च वसुनि व्यर्थे प्रयाते ऽर्थिनि क्षीणे बन्धु-जने गते परिजने नष्टे शनैर् यौवने । युक्तं केवलम् एतद् एव सुधियां यज् जह्नु-कन्या-पयःपूताग्राव- गिरीन्द्र-कन्दर-तटी-कुञ्जे निवासः क्वचित्

māne mlāyini khaṇḍite ca vasuni vyarthe prayāte 'rthini kṣīṇe bandhu-jane gate parijane naṣṭe śanair yauvane | yuktaṃ kevalam etad eva sudhiyāṃ yaj jahnu-kanyā-payaḥpūtāgrāva- girīndra-kandara-taṭī-kuñje nivāsaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्याश् चन्द्र-मरीचयस् तृणवती रम्या वनान्त-स्थली रम्यं साधु-समागमागत-सुखं काव्येषु रम्याः कथाः । कोपोपाहित-बाष्प-बिन्दु-तरलं रम्यं प्रियाया मुखं सर्वं रम्यम् अनित्यताम् उपगते चित्ते न किञ्चित् पुनः

ramyāś candra-marīcayas tṛṇavatī ramyā vanānta-sthalī ramyaṃ sādhu-samāgamāgata-sukhaṃ kāvyeṣu ramyāḥ kathāḥ | kopopāhita-bāṣpa-bindu-taralaṃ ramyaṃ priyāyā mukhaṃ sarvaṃ ramyam anityatām upagate citte na kiñcit punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्यं हर्म्य-तलं न किं वसतये श्रव्यं न गेयादिकं किं वा प्राण-समासमागम-सुखं नैवाधिक-प्रीतये । किन्तु भ्रान्त-पतङ्ग-क्षपवनव्यालोल-दीपाङ्कुरच्छाया- चञ्चलम् आकलय्य सकलं सन्तो वनान्तं गताः

ramyaṃ harmya-talaṃ na kiṃ vasataye śravyaṃ na geyādikaṃ kiṃ vā prāṇa-samāsamāgama-sukhaṃ naivādhika-prītaye | kintu bhrānta-pataṅga-kṣapavanavyālola-dīpāṅkuracchāyā- cañcalam ākalayya sakalaṃ santo vanāntaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ संसारात् त्रिभुवनम् इदं चिन्वतां तात् तादृङ्नैवास्माकं नयन-पदवीं श्रोत्र-मार्गं गतो वा । यो ऽयं धत्ते विषय-करिणो गाढ-गूढाभिमानक्षीवस्यान्तः- करण-करिणः संयमालान-लीलाम्

ā saṃsārāt tribhuvanam idaṃ cinvatāṃ tāt tādṛṅnaivāsmākaṃ nayana-padavīṃ śrotra-mārgaṃ gato vā | yo 'yaṃ dhatte viṣaya-kariṇo gāḍha-gūḍhābhimānakṣīvasyāntaḥ- karaṇa-kariṇaḥ saṃyamālāna-līlām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् एतत् स्वच्छन्दं विहरणम् अकार्पण्यम् अशनं सहार्यैः संवासः श्रुतम् उपशमैक-व्रत-फलम् । मनो मन्द-स्पन्दं बहिर् अपि चिरस्यापि विमृशन्न जाने कस्यैषा परिणतिर् उदारस्य तपसः

yad etat svacchandaṃ viharaṇam akārpaṇyam aśanaṃ sahāryaiḥ saṃvāsaḥ śrutam upaśamaika-vrata-phalam | mano manda-spandaṃ bahir api cirasyāpi vimṛśanna jāne kasyaiṣā pariṇatir udārasya tapasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णा एव मनोरथाश् च हृदये यातं च तद् यौवनं हन्ताङ्गेषु गुणाश् बन्ध्य-फलतां याता गुणज्ञैर् विना । किं युक्तं सहसाभ्युपैति बलवान् कालः कृतान्तो ऽक्षमी हा ज्ञातं मदनान्तकाङ्घ्रि-युगलं मुक्त्वास्ति नान्यो गतिः

jīrṇā eva manorathāś ca hṛdaye yātaṃ ca tad yauvanaṃ hantāṅgeṣu guṇāś bandhya-phalatāṃ yātā guṇajñair vinā | kiṃ yuktaṃ sahasābhyupaiti balavān kālaḥ kṛtānto 'kṣamī hā jñātaṃ madanāntakāṅghri-yugalaṃ muktvāsti nānyo gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वरे वा जगताम् अधीश्वरे जनार्दने वा जगद्-अन्तरात्मनि । न वस्तु-भेद-प्रतिपत्तिर् अस्ति मे तथापि भक्तिस् तरुणेन्दु-शेखरे

maheśvare vā jagatām adhīśvare janārdane vā jagad-antarātmani | na vastu-bheda-pratipattir asti me tathāpi bhaktis taruṇendu-śekhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरत्-स्फार-ज्योत्स्नाधवलित-तले क्वापि पुलिने सुखासीनाः शान्त-ध्वन्तिसु रजनीषु द्यु-सरितः । भवाभोगोद्विग्नाः शिव शिव शिवेत्य् उच्चवचसः कदा यास्यामो ऽतर्गत-बहुल-बाष्पाकुल-दशाम्

sphurat-sphāra-jyotsnādhavalita-tale kvāpi puline sukhāsīnāḥ śānta-dhvantisu rajanīṣu dyu-saritaḥ | bhavābhogodvignāḥ śiva śiva śivety uccavacasaḥ kadā yāsyāmo 'targata-bahula-bāṣpākula-daśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितीर्णे सर्वस्वे तरुण-करुणा-पूर्ण-हृदयाः स्मरन्तः संसारे विगुण-परिणामां विधि-गतिम् । वयं पुण्यारण्ये परिणत-शरच्-चन्द्र-किरणास् त्रियामा नेस्यामो हर-चरण-चिन्तैक-शरणाः

vitīrṇe sarvasve taruṇa-karuṇā-pūrṇa-hṛdayāḥ smarantaḥ saṃsāre viguṇa-pariṇāmāṃ vidhi-gatim | vayaṃ puṇyāraṇye pariṇata-śarac-candra-kiraṇās triyāmā nesyāmo hara-caraṇa-cintaika-śaraṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा वाराणस्याम् अमर-तटिनी-रोधसि वसन् वसानः कौपीनं शिरसि निदधानो ऽञ्जलि-पुटम् । अये गौरीनाथ त्रिपुरहर शम्भो त्रिनयन प्रसीदेत्याक्रोशन् निमिषम् इव नेष्यामि दिवसान्

kadā vārāṇasyām amara-taṭinī-rodhasi vasan vasānaḥ kaupīnaṃ śirasi nidadhāno 'ñjali-puṭam | aye gaurīnātha tripurahara śambho trinayana prasīdetyākrośan nimiṣam iva neṣyāmi divasān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा गाङ्गैः पयोभिः शुचि-कुसुम-फलैर् अर्चयित्वा विभो त्वा ध्येये ध्यानं निवेश्य क्षिति-धर-कुहर-ग्राव-पर्यङ्क-मूले । आत्मारामः फलाशी गुरु-वचन-रतस् त्वत्-प्रसादात् स्मरारे दुःखं मोक्ष्ये कदाहं सम-कर-चरणे पुंसि सेवासमुत्थम्

snātvā gāṅgaiḥ payobhiḥ śuci-kusuma-phalair arcayitvā vibho tvā dhyeye dhyānaṃ niveśya kṣiti-dhara-kuhara-grāva-paryaṅka-mūle | ātmārāmaḥ phalāśī guru-vacana-ratas tvat-prasādāt smarāre duḥkhaṃ mokṣye kadāhaṃ sama-kara-caraṇe puṃsi sevāsamuttham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाकी निःस्पृहः शान्तः पाणिपात्रो दिगम्बरः । कदा शम्भो भविष्यामि कर्म-निर्मूलन-क्षमः

ekākī niḥspṛhaḥ śāntaḥ pāṇipātro digambaraḥ | kadā śambho bhaviṣyāmi karma-nirmūlana-kṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिं पात्रयतां निसर्ग-शुचिना भैक्षेण सन्तुष्यतां यत्र क्वापि निषीदतां बहु-तृणं विश्वं मुहुः पश्यताम् । अत्यागे ऽपि तनोर् अखण्ड-परमानन्दावबोध-स्पृशा मध्वा को ऽपि शिव-प्रसाद-सुलभः सम्पत्स्यते योगिनाम्

pāṇiṃ pātrayatāṃ nisarga-śucinā bhaikṣeṇa santuṣyatāṃ yatra kvāpi niṣīdatāṃ bahu-tṛṇaṃ viśvaṃ muhuḥ paśyatām | atyāge 'pi tanor akhaṇḍa-paramānandāvabodha-spṛśā madhvā ko 'pi śiva-prasāda-sulabhaḥ sampatsyate yoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौपीनं शत-खण्ड-जर्जरतरं कन्था पुनस् तादृशी नैश्चिन्त्यं निरपेक्ष-भैक्ष्यम् अशनं निद्रा श्मशाने वने । स्वातन्त्र्येण निरङ्कुशं विहरणं स्वान्तं प्रशान्तं सदा स्थैर्यं योग-महोत्सवे ऽपि च यदि त्रैलोक्य-राज्येन किम्

kaupīnaṃ śata-khaṇḍa-jarjarataraṃ kanthā punas tādṛśī naiścintyaṃ nirapekṣa-bhaikṣyam aśanaṃ nidrā śmaśāne vane | svātantryeṇa niraṅkuśaṃ viharaṇaṃ svāntaṃ praśāntaṃ sadā sthairyaṃ yoga-mahotsave 'pi ca yadi trailokya-rājyena kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माण्डं मण्डली-मात्रं किं लोभाय मनस्विनः । शफरी-स्फुर्तेनाब्धिः क्षुब्धो न खलु जायते

brahmāṇḍaṃ maṇḍalī-mātraṃ kiṃ lobhāya manasvinaḥ | śapharī-sphurtenābdhiḥ kṣubdho na khalu jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातर् लक्ष्मि भजस्व कञ्चिद् अपरं मत्-काङ्क्षिणी मा स्म भूर् भोगेषु स्पृहयालवस् तव वशे का निःस्पृहाणाम् असि । सद्यः स्यूत-पलाश-पत्र-पुटिका-पात्रैः पवित्री-कृतैर् भिक्षा-वस्तुभिर् एव सम्प्रति वयं वृत्तिं समीहामहे

mātar lakṣmi bhajasva kañcid aparaṃ mat-kāṅkṣiṇī mā sma bhūr bhogeṣu spṛhayālavas tava vaśe kā niḥspṛhāṇām asi | sadyaḥ syūta-palāśa-patra-puṭikā-pātraiḥ pavitrī-kṛtair bhikṣā-vastubhir eva samprati vayaṃ vṛttiṃ samīhāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महा-शय्या पृथ्वी विपुलम् उपधानं भुज-लतां वितानं चाकाशं व्यजनम् अनुकूलो ऽयम् अनिलः । शरच्-चन्द्रो दीपो विरति-वनिता-सङ्ग-मुदितः सुखी शान्तः शेते मुनिर् अतनु-भूतिर् नृप इव

mahā-śayyā pṛthvī vipulam upadhānaṃ bhuja-latāṃ vitānaṃ cākāśaṃ vyajanam anukūlo 'yam anilaḥ | śarac-candro dīpo virati-vanitā-saṅga-muditaḥ sukhī śāntaḥ śete munir atanu-bhūtir nṛpa iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षासी जन-मध्य-सङ्ग-रहितः स्वायत्त-चेष्टः सदा हाना-दान-विरक्त-मार्ग-निरतः कश्चित् तपस्वी स्थितः । रथ्याकीर्ण-विशीर्ण-जीर्ण-वसनः सम्प्राप्त-कन्थासनो निर्मानो निरहङ्कृतिः शम-सुखाभोगैक-बद्ध-स्पृहः

bhikṣāsī jana-madhya-saṅga-rahitaḥ svāyatta-ceṣṭaḥ sadā hānā-dāna-virakta-mārga-nirataḥ kaścit tapasvī sthitaḥ | rathyākīrṇa-viśīrṇa-jīrṇa-vasanaḥ samprāpta-kanthāsano nirmāno nirahaṅkṛtiḥ śama-sukhābhogaika-baddha-spṛhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डालः किम् अयं द्विजातिर् अथवा शूद्रो ऽथ किं तापसः किं वा तत्त्व-विवेक-पेशल-मतिर् योगीश्वरः को ऽपि किम् । इत्य् उत्पन्न-विकल्प-जल्प-मुखरैर् आभाष्यमाणा जनैर् न क्रुद्धाः पथि नैव तुष्ट-मनसो यान्ति स्वयं योगिनः

caṇḍālaḥ kim ayaṃ dvijātir athavā śūdro 'tha kiṃ tāpasaḥ kiṃ vā tattva-viveka-peśala-matir yogīśvaraḥ ko 'pi kim | ity utpanna-vikalpa-jalpa-mukharair ābhāṣyamāṇā janair na kruddhāḥ pathi naiva tuṣṭa-manaso yānti svayaṃ yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिंसा-शून्यम् अयत्न-लभ्यम् अशनं धात्रा मरुत्-कल्पितं व्यालानं पशवस् तृणाङ्कुर-भुजस् तुष्टाः स्थली-शायिनः । संसारार्णव-लङ्घन-क्षम-धियां वृत्तिः कृता सा नृणां ताम् अन्वेषयतां प्रयान्ति सततं सर्वं समाप्तिं गुणाः

hiṃsā-śūnyam ayatna-labhyam aśanaṃ dhātrā marut-kalpitaṃ vyālānaṃ paśavas tṛṇāṅkura-bhujas tuṣṭāḥ sthalī-śāyinaḥ | saṃsārārṇava-laṅghana-kṣama-dhiyāṃ vṛttiḥ kṛtā sā nṛṇāṃ tām anveṣayatāṃ prayānti satataṃ sarvaṃ samāptiṃ guṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गा-तीरे हिम-गिरि-शिला-बद्ध-पद्मासनस्य ब्रह्म-ध्यानाभ्यसन-विधिना योग-निद्रां गतस्य । किं तैर् भाव्यं मम सुदिवसैर् यत्र ते निर्विशङ्काः कण्डूयन्ते जरठ-हरिणाः स्वाङ्गम् अङ्गे मदीये

gaṅgā-tīre hima-giri-śilā-baddha-padmāsanasya brahma-dhyānābhyasana-vidhinā yoga-nidrāṃ gatasya | kiṃ tair bhāvyaṃ mama sudivasair yatra te nirviśaṅkāḥ kaṇḍūyante jaraṭha-hariṇāḥ svāṅgam aṅge madīye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिः पात्रं पवित्रं भ्रमण-परिगतं भैक्ष्यम् अक्षय्यम् अन्नं विस्तीर्णं वस्त्रम् आशा-दशकम् अचपलं तल्पम् अस्वल्पम् उर्वीम् । येषां निःसङ्गताङ्गी-करण-परिणत-स्वान्त-सन्तोषिणस् ते धन्याः संन्यस्त-दैन्य-व्यतिकर-निकराः कर्म निर्मूलयन्ति

pāṇiḥ pātraṃ pavitraṃ bhramaṇa-parigataṃ bhaikṣyam akṣayyam annaṃ vistīrṇaṃ vastram āśā-daśakam acapalaṃ talpam asvalpam urvīm | yeṣāṃ niḥsaṅgatāṅgī-karaṇa-pariṇata-svānta-santoṣiṇas te dhanyāḥ saṃnyasta-dainya-vyatikara-nikarāḥ karma nirmūlayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातर् मेदिनि तात मारुति सखे तेजः सुबन्धो जल भ्रातर् व्योम निबद्ध एष भवताम् अन्त्यः प्रणामाञ्जलिः । युष्मत्-सङ्ग-वशोपजात-सुकृत-स्फार-स्फुरन्-निर्मलज्ञानापास्त- समस्त-मोह-महिमा लीने पर-ब्रह्मणि

mātar medini tāta māruti sakhe tejaḥ subandho jala bhrātar vyoma nibaddha eṣa bhavatām antyaḥ praṇāmāñjaliḥ | yuṣmat-saṅga-vaśopajāta-sukṛta-sphāra-sphuran-nirmalajñānāpāsta- samasta-moha-mahimā līne para-brahmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.