Library·Jayadeva: Gitagovinda-kavya (in pausa)·4
यमुना-तीर-वानीर-निकुञ्जे मन्दम्-आस्थितम् । प्राह प्रेम-भर-उद्भ्रान्तम् माधवम् राधिका-सखी ॥
yamunā-tīra-vānīra-nikuñje mandam-āsthitam / prāha prema-bhara-udbhrāntam mādhavam rādhikā-sakhī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निन्दति चन्दनम् इन्दुकरणम् अनु विन्दति खेदम् अधीरम् । व्याल-निलय-मिलनेन गरलम् इव कलयति मलय-समीरम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
nindati candanam indukaraṇam anu vindati khedam adhīram / vyāla-nilaya-milanena garalam iva kalayati malaya-samīram // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविरल-निपतित-मदन-शरात् इव भवत्-अवनाय विशालम् । स्व-हृदय-मर्मणि वर्म करोति सजल-नलिनी-दल-जालम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
avirala-nipatita-madana-śarāt iva bhavat-avanāya viśālam / sva-hṛdaya-marmaṇi varma karoti sajala-nalinī-dala-jālam // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुम-विशिख-शर-तल्पम् अनल्प-विलास-कला-कमनीयम् । व्रतम् इव तव परिरम्भ-सुखाय करोति कुसुम-शयनीयम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
kusuma-viśikha-śara-talpam analpa-vilāsa-kalā-kamanīyam / vratam iva tava parirambha-sukhāya karoti kusuma-śayanīyam // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वहति च गलित-विलोचन-जल-भरम् आनन-कमलम् उदारम् । विधुम् इव विकट-विधुन्तुद-दन्त-दलन-गलित-अमृत-धारम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
vahati ca galita-vilocana-jala-bharam ānana-kamalam udāram / vidhum iva vikaṭa-vidhuntuda-danta-dalana-galita-amṛta-dhāram // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलिखति रहसि कुरङ्ग-मदेन भवन्तम् असमशर-भूतम् । प्रणमति मकरम् अधः विनिधाय करे च शरम् नव-चूतम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
vilikhati rahasi kuraṅga-madena bhavantam asamaśara-bhūtam / praṇamati makaram adhaḥ vinidhāya kare ca śaram nava-cūtam // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रति-पदम् इदम् अपि निगदति माधव तव चरणे पतिता अहम् । त्वयि विमुखे मयि सपदि सुधा-निधिः अपि तनुते तनु-दाहम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
prati-padam idam api nigadati mādhava tava caraṇe patitā aham / tvayi vimukhe mayi sapadi sudhā-nidhiḥ api tanute tanu-dāham // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यान-लयेन पुरः परिकल्प्य भवन्तम् अतीव दुरापम् । विलपति हसति विषीदति रोदिति चञ्चति मुञ्चति तापम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
dhyāna-layena puraḥ parikalpya bhavantam atīva durāpam / vilapati hasati viṣīdati roditi cañcati muñcati tāpam // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीजयदेव-भणितम् इदम् अधिकम् यदि मनसा नटनीयम् । हरि-विरह-आकुल-बल्लव-युवति-सखी-वचनम् पठनीयम् ॥ सा विरहे तव दीना माधव मनसिज-विशिख-भयात् इव भावनया त्वयि लीना ॥
śrījayadeva-bhaṇitam idam adhikam yadi manasā naṭanīyam / hari-viraha-ākula-ballava-yuvati-sakhī-vacanam paṭhanīyam // sā virahe tava dīnā mādhava manasija-viśikha-bhayāt iva bhāvanayā tvayi līnā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवासः विपिनायते प्रिय-सखी-माला अपि जालायते तापः अपि श्वसितेन दाव-दहन-ज्वाला-कलापायते । सा अपि त्वत्-विरहेण हन्त हरिणीरूपायते हा कथम् कन्दर्पः अपि यमायते विरचयन् शार्दूल-विक्रीडितम् ॥
āvāsaḥ vipināyate priya-sakhī-mālā api jālāyate tāpaḥ api śvasitena dāva-dahana-jvālā-kalāpāyate / sā api tvat-viraheṇa hanta hariṇīrūpāyate hā katham kandarpaḥ api yamāyate viracayan śārdūla-vikrīḍitam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तन-विनिहितम् अपि हारम् उदारम् । सा मनुते कृश-तनुः अतिभारम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
stana-vinihitam api hāram udāram / sā manute kṛśa-tanuḥ atibhāram // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस-मसृणम् अपि मलयज-पङ्कम् । पश्यति विषम् इव वपुषि सशङ्कम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
sarasa-masṛṇam api malayaja-paṅkam / paśyati viṣam iva vapuṣi saśaṅkam // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वसित-पवनम् अनुपम-परिणाहम् । मदन-दहनम् इव वहति सदाहम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
śvasita-pavanam anupama-pariṇāham / madana-dahanam iva vahati sadāham // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिशि दिशि किरति सजल-कण-जालम् । नयन-नलिनम् इव विगलित-नालम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
diśi diśi kirati sajala-kaṇa-jālam / nayana-nalinam iva vigalita-nālam // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयन-विषयम् अपि किसलय-तल्पम् । कलयति विहित-हुताश-विकल्पम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
nayana-viṣayam api kisalaya-talpam / kalayati vihita-hutāśa-vikalpam // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यजति न पाणि-तलेन कपोलम् । बाल-शशिनम् इव सायम् अलोलम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
tyajati na pāṇi-talena kapolam / bāla-śaśinam iva sāyam alolam // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिः इति हरिः इति जपति सकामम् । विरह-विहित-मरणा इव निकामम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
hariḥ iti hariḥ iti japati sakāmam / viraha-vihita-maraṇā iva nikāmam // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीजयदेव-भणितम् इति गीतम् । सुखयतु केशव-पदम् उपनीतम् ॥ राधिका विरहे तव केशव ॥
śrījayadeva-bhaṇitam iti gītam / sukhayatu keśava-padam upanītam // rādhikā virahe tava keśava //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा रोमाञ्चति सीत्करोति विलपति उत्कम्पते ताम्यति ध्यायति उद्भ्रमति प्रमीलति पतति उद्याति मूर्च्छति अपि । एतावति अतनु-ज्वरे वर-तनुः जीवेत् न किम् ते रसात् स्वः-वैद्य-प्रतिम प्रसीदसि यदि त्यक्तः अन्यथा न अन्तकः ॥
sā romāñcati sītkaroti vilapati utkampate tāmyati dhyāyati udbhramati pramīlati patati udyāti mūrcchati api / etāvati atanu-jvare vara-tanuḥ jīvet na kim te rasāt svaḥ-vaidya-pratima prasīdasi yadi tyaktaḥ anyathā na antakaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मर-आतुराम् दैवत-वैद्य-हृद्य त्वत्-अङ्ग-सङ्ग-अमृत-मात्र-साध्याम् । विमुक्त-बाधाम् कुरुषे न राधाम् उपेन्द्र वज्रात् अपि दारुणः असि ॥
smara-āturām daivata-vaidya-hṛdya tvat-aṅga-saṅga-amṛta-mātra-sādhyām / vimukta-bādhām kuruṣe na rādhām upendra vajrāt api dāruṇaḥ asi //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्दर्प-ज्वर-संज्वर-आतुर-तनोः आश्चर्यम् अस्याः चिरम् चेतः चन्दन-चन्द्रमः-कमलिनी-चिन्तासु संताम्यति । किंतु क्लान्ति-वशेन शीतल-तनुम् त्वाम् एकम् एव प्रियम् ध्यायन्ती रहसि स्थिता कथम् अपि क्षीणा क्षणम् प्राणिति ॥
kandarpa-jvara-saṃjvara-ātura-tanoḥ āścaryam asyāḥ ciram cetaḥ candana-candramaḥ-kamalinī-cintāsu saṃtāmyati / kiṃtu klānti-vaśena śītala-tanum tvām ekam eva priyam dhyāyantī rahasi sthitā katham api kṣīṇā kṣaṇam prāṇiti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणम् अपि विरहः पुरा न सेहे नयन-निमीलन-खिन्नया यया ते । श्वसिति कथम् असौ रसाल-शाखाम् चिर-विरहेण विलोक्य पुष्पित-अग्राम् ॥
kṣaṇam api virahaḥ purā na sehe nayana-nimīlana-khinnayā yayā te / śvasiti katham asau rasāla-śākhām cira-viraheṇa vilokya puṣpita-agrām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृष्टि-व्याकुल-गोकुल-वन-रसाद् उद्धृत्य गोवर्धनं बिभ्रद् बल्लव-वल्लभाभिर् अधिकानन्दाच् चिरं चुम्बितः । दर्पेणेव तद्-अर्पिताधर-तटी-सिन्दूर-मुद्राङ्कितो बाहुर् गोप-तनोस् तनोतु भवतां श्रेयांसि कंस-द्विषः
vṛṣṭi-vyākula-gokula-vana-rasād uddhṛtya govardhanaṃ bibhrad ballava-vallabhābhir adhikānandāc ciraṃ cumbitaḥ | darpeṇeva tad-arpitādhara-taṭī-sindūra-mudrāṅkito bāhur gopa-tanos tanotu bhavatāṃ śreyāṃsi kaṃsa-dviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.